Προγράμματος εγκώμιον

Στο "νέο τοπίο" που διαμορφώθηκε μετεκλογικά παρατηρούμε, με αφετηρία το χώρο του Συνασπισμού, μια αναβάθμιση της συζήτησης για την αναγκαιότητα διατύπωσης ενός προγράμματος, μιας προγραμματικής εναλλακτικής πρότασης.

Πού οφείλεται αυτή η ενδιαφέρουσα επιμονή; Φέρνει κάτι καινούργιο η επικέντρωση στο "πρόγραμμα" ή πρόκειται για μια ακόμα πρόταση ρουτίνας;

- Πριν προχωρήσω, θέλω να επισημάνω ότι, αν ανατρέξουμε στο παρελθόν, η σχέση της ιστορικής αριστεράς με την ουσία του όρου "πρόγραμμα" εμπεριέχει, πολύ συχνά, ισχυρή δόση (πολιτικής) απαξίωσης.

Και αυτό γιατί οι βραχυπρόθεσμοι και μεσοπρόθεσμοι στόχοι που συγκροτούν την κύρια ύλη ενός προγράμματος εθεωρούντο ως κάτι το δευτερεύον για ένα κόμμα εμπνευσμένο από την τριτοδιεθνιστική αντίληψη του τελικού σκοπού και της επαναστατικής ουτοπίας.

Αποτέλεσμα, το εγκεκριμένο πρόγραμμα ως οδηγός για την επίτευξη των συγκεκριμένων στόχων, αλλά και ως κριτήριο της δικής σου απόδοσης και ως μέτρο για την κριτική στους άλλους, ατονούσε και τελικά αχρηστεύονταν.

- Θεωρώ ότι τα σημερινά δεδομένα και οι κυοφορούμενες εξελίξεις θέτουν τα ερωτήματα "γιατί πρόγραμμα;", "τι πρόγραμμα;", "ποιος ο ρόλος του προγράμματος;", σε νέα βάση, που υπερβαίνει την ανάγκη να έχουμε και προτάσεις για να μη μας κατηγορούν ότι είμαστε αρνητικοί σε όλα.

- Τα εκλογικά αποτελέσματα απαιτούν από το Συνασπισμό μεγαλύτερη υπευθυνότητα. Απαιτούν αυξημένο ενδιαφέρον για την ίδια τη χώρα μας, για την πορεία και το μέλλον της. Αυτό σημαίνει, από πλευράς Συνασπισμού, διατύπωση ενός πολιτικού σχεδίου, δηλαδή ποιες πολιτικές έχει ανάγκη η χώρα και πώς αυτές οι πολιτικές θα προωθηθούν.

Εδώ αναδεικνύεται η αναγκαιότητα και ο ρόλος του προγράμματος.

Το πρόγραμμα του Συνασπισμού οφείλει να είναι ένα συνεκτικό σύνολο, προτάσεων και θέσεων, με έντονο δημοκρατικό, κοινωνικό και οικολογικό χαρακτήρα, που θα δίνει συγκεκριμένο περιεχόμενο στο στόχο για την ανατροπή των σημερινών κυρίαρχων πολιτικών, για ουσιαστικές αλλαγές σε όλους τους τομείς και, παραπέρα, για άνοιγμα του δρόμου για την δημοκρατική και σοσιαλιστική αναγέννηση της χώρας μας.

Στο πρόγραμμα δεν έχουν θέση οι γενικολογίες. Αρκετές εκθέσεις ιδεών παρουσιάζουν τα άλλα κόμματα. Χρειαζόμαστε ένα πρόγραμμα με αιχμές, με συγκεκριμένες θέσεις – προτάσεις που θέτουν και απαντούν σε ώριμα προβλήματα.

Ένα πρώτο δείγμα γραφής δόθηκε με την ευκαιρία των προγραμματικών δηλώσεων της κυβέρνησης. Ο "δεκάλογος" που παρουσίασε ο πρόεδρος του ΣΥΝ και του ΣΥΡΙΖΑ είχε τη λογική μιας προγραμματικής εναλλακτικής πρότασης της σύγχρονης ανανεωτικής και ριζοσπαστικής Αριστεράς. Προτεραιότητες αυτής της πρότασης είναι η νέα γενιά, το περιβάλλον, το κοινωνικό κράτος, τα δικαιώματα. Όχι ως απλή παράθεση στόχων αλλά ως μέτωπα σύγκρουσης. Και φυσικά δεν ξεκινάμε από μηδενική βάση. Υπάρχουν επεξεργασίες, υπάρχουν θέσεις. Απαιτείται ιεράρχηση και κωδικοποίηση. Απαιτείται δουλειά, συλλογική δουλειά.

- Το πρόγραμμα του Συνασπισμού, που θα συμπυκνώνει την ουσία των αλλαγών που προτείνει το κόμμα για τη χώρα και τους πολίτες της, δεν θα μείνει στα αζήτητα.

Θα αποτελέσει οπωσδήποτε ένα ισχυρό ενοποιητικό και προωθητικό στοιχεία για το Συνασπισμό Ριζοσπαστικής Αριστεράς, για την ενίσχυση και την πολιτική διεύρυνσή του.

Η ιδιαίτερη χρησιμότητα του προγράμματος θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο θα αποτελέσει ένα "εργαλείο", από το κατά πόσο θα αξιοποιηθεί ως ένα σαφές πολιτικο-προγραμματικό πλαίσιο πάνω στο οποίο θα μπορούσε να είναι εφικτή η συνάντηση της Αριστεράς με τον αριστερό σοσιαλιστικό χώρο, αλλά και με τον οικολογικό χώρο.

Το πρόγραμμα δεν είναι ένα "αριστερόμετρο" για να κρίνουμε αφ υψηλού τις όποιες ηγεσίες. Είναι μια νέα βάση για να συναντηθούμε με νέους ανθρώπους, με ανένταχτους αριστερούς, με οικολόγους, με δημοκράτες κομμουνιστές, με ριζοσπάστες σοσιαλιστές, με κόσμο από το ΠΑΣΟΚ. Στα κοινωνικά μέτωπα κατά προτεραιότητα. Αλλά και σε πολύμορφες κοινωνικές και πολιτικές πρωτοβουλίες και δράσεις που οφείλουμε να ενθαρρύνουμε και να συμμετάσχουμε. Θέλοντας να επηρεάσουμε, αλλά έτοιμοι να διδαχθούμε και από τους άλλους.

Το πρόγραμμα απευθύνεται, χωρίς διακρίσεις, σε όλη την κοινωνία και στις πολιτικές δυνάμεις, ιδιαίτερα σ αυτές της ίδιας με εμάς "γειτονιάς".

Δεν ελπίζω σε άμεσα, εντυπωσιακά αποτελέσματα. Είναι όμως βέβαιο ότι μπορούμε σήμερα να συμβάλουμε πρωταγωνιστικά στη διαμόρφωση ενός ευρύτερου εναλλακτικού, ριζοσπαστικού, προοδευτικού ρεύματος στην ελληνική κοινωνία, που μπορεί να φιλοδοξεί, σε επόμενη φάση, να διαμορφωθεί σε μια νέα κοινωνική, πολιτική και κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Ο διάλογος για το 5ο τακτικό συνέδριο του κόμματος θα φωτίσει οπωσδήποτε όλα αυτά τα ζητήματα.