Πέστροφα ποταμίσια μεταπολιτική

Κωστής Παπαϊωάννου, Η Εφημερίδα των Συντακτών, Δημοσιευμένο: 2014-11-26

papaioannoukostas

«Η φτώχεια είναι πιο φρόνιμη αν νιώθει ότι φταίει». Ο στίχος από το υπέροχο «Σαράβαλο» του Γ. Αγγελάκα έρχεται στον νου όποτε ακούω κάποιον να μας μαλώνει όλους για την κρίση. Μετά το εμβληματικό «μαζί τα φάγαμε» του Θ. Πάγκαλου ήρθε και η Ελ. Κούρκουλα: «Μη σας φανεί ακραίο, αλλά μήπως ο κάθε Έλληνας δεν ήταν ένας μικρός Τσοχατζόπουλος; Δήλωσε κανείς την πραγματική αξία του σπιτιού που αγόρασε;». Κυνική εξίσωση της συστηματικής καταλήστευσης δημόσιου πλούτου με τη φοροδιαφυγή. Ωμή καθολίκευση του χαρακτηρισμού του μεγαλοαπατεώνα για έναν ολόκληρο λαό. Διαθέτουν όντως απύθμενο θράσος κάποια αποσυρμένα ή αζήτητα στελέχη του πολιτικού προσωπικού.

Προφανής και χιλιοειπωμένη η λειτουργία τέτοιων δηλώσεων: χρησιμοποιούν την αυθαίρετη γενίκευση και την υπεραπλούστευση σαν βόμβες διασποράς που σκορπίζουν αίσθημα συλλογικής ενοχής. Παρ’ όλα αυτά, πιο διαβρωτική είναι η ενοχοποίηση που δεν διεγείρει ευθέως τα αντανακλαστικά των πολλών. Εκείνη που προκύπτει σαν αβίαστος καρπός τάχα από το πάντρεμα της κοινής λογικής με τη λογιοσύνη. Πρόκειται για λόγο όπου κυριαρχεί ένα υπέροχα καθηλωτικό, ήπιο και σκεπτόμενο «εμείς». Έτσι, η ενόχληση που ευλόγως προκαλεί στον ακροατή η αφ’ υψηλού στηλίτευση υποχωρεί μπροστά στη «γενναία» συμπερίληψη του ομιλητή στο σύνολο που αυτομαστιγώνεται. Με όπλο την πρόταξη του μετανοούντος συλλογικού υποκειμένου, ο μονόφθαλμος προφήτης των δεινών μαζεύει τους τυφλούς γύρω του, διεκτραγωδεί την παρακμή, εντοπίζει τη συλλογική ευθύνη της τύφλωσης και δείχνει το δρόμο προς τη σωτηρία.

«Ζούμε σε μια κοινωνία που μαραίνεται διαρκώς, γιατί δεν έχει τρόπο να ποτιστεί στις ρίζες της. Οι δεσμοί αίματος, τα σόγια, από τα οποία περνάει κάθε εκλογική επιτυχία, οδηγούν το μερικό να κυριαρχεί του κοινού συμφέροντος. Ζούμε σε ένα τοξικό νέφος, σε ένα πνιγηρό παρόν», είπε ο Στ. Ράμφος στην πολυδιαφημισμένη εκδήλωση του Ποταμιού. Εύστοχα σχολιάστηκε πως το σκηνικό θύμιζε κήρυγμα τηλευαγγελιστή. Φοβάμαι πως και το περιεχόμενο εκεί παρέπεμπε. «Η παλιά Ελλάδα θριαμβεύει, γιατί ο τόπος της παλιάς Ελλάδας είναι το καφενείο». Όμως και τούτες οι κουβέντες με θρίαμβο του καφενείου μοιάζουν: η ελληνική γλώσσα που πεθαίνει, οι νέοι που βυθίζονται στην αμάθεια, οι Έλληνες που δεν μπορούν να συνεννοηθούν για τα βασικά. Και βέβαια, πάγια κορωνίδα το ανάθεμα στη στρεβλή νοοτροπία μας: «αν το χρέος εξαφανιζόταν με ένα μαγικό ραβδί, εμείς θα συνεχίζαμε να έχουμε την ίδια νοοτροπία».

Ο Δ. Σαββόπουλος, διανύοντας μακρά περίοδο αυτάρεσκης μεταμέλειας και αποκήρυξης του παρελθόντος (του), τραγουδούσε: «Ένας κόσμος που κρύβει το δράμα με μια δήθεν στηλίτευση». Πρόκειται όντως για μια ιδιότυπη ηδονή της στηλίτευσης. Το σηκωμένο δάχτυλο της καθολικής επίπληξης. Το δρεπανηφόρο άρμα του «σκεπτόμενου αντιλαϊκισμού». Η νέα θεότητα είναι η παντοδύναμη «κοινή λογική» που καταδικάζει το ακόλαστο παρελθόν.

Όποιος κοιτάζει πίσω κινδυνεύει να μείνει στήλη άλατος. Η φτώχεια, απελευθερωμένη από διεκδικήσεις και απολαβές αμαρτωλές, φρόνιμη πια, ωθείται να αγκαλιάσει το νέο: την αλλαγή νοοτροπίας, την ανάδειξη των αρίστων. Καλεί ο Στ. Ράμφος –σαν άλλος Πάουλο Κοέλιο- τη φρόνιμη φτώχεια να «αποκτήσει καλή ψυχολογία». Με ανάταση ψυχής να προσευχηθεί στο ευχολόγιο της καθαρτήριας κοινοτοπίας, να ορκιστεί στο τέλος της αμαρτωλής μεταπολίτευσης. Τέσσερις δεκαετίες διαγράφονται. Ελάτε λοιπόν να γυρίσουμε πίσω στο 1974, τότε που η δικτατορία άφησε μηδέν δημόσιο χρέος (πάλι κατά τον Στ. Ράμφο, κι αφήστε τα στοιχεία να λένε άλλα). Τότε που δεν υπήρχαν κόμματα, γιατί, αν υπήρχαν, το Πολυτεχνείο δε θα γινόταν, όπως είπε κι ο Στ. Θεοδωράκης.

Πρόκειται για ογκώδη άγνοια; Φυσικά όχι. Πρόκειται για την επέλαση της μεταπολιτικής. Το δόγμα του αυτονόητου πρέπει να επικρατήσει. Οι αντιθέσεις να κατασιγάσουν διότι κρύβουν εγωισμό. Τα κόμματα να πάψουν γιατί θυμίζουν την παλιά Ελλάδα. Οι ποταπές κοινωνικές διεκδικήσεις να πάνε στο χτες γιατί εκεί ανήκουν. Οι ιδεολογικές αποχρώσεις να ξεβάψουν και να στρατευτούν πίσω απ’ το «λευκότερο λευκό» λάβαρο της συναίνεσης. Και εντέλει, γι’ αυτό υπάρχουν οι φωτισμένοι, οι «άριστοι των Ελλήνων», για να μας δείξουν τον δρόμο: πιο πίσω και απ’ το πίσω

Θέματα επικαιρότητας: Το Ποτάμι

Ποτάμι. Μια ματιά από μέσα. Τι μοίρα επιφυλάσσει το μέλλον;

Ευστάθιος Λάζαρης, 2016-02-24

Διερωτάται κανείς αν η μοίρα του Ποταμιού πρόκειται να...

Περισσότερα
Γιάννης Μεϊμάρογλου

Ένα Ποτάμι, δύο δρόμοι.

Γιάννης Μεϊμάρογλου, 2016-02-19

Αν το συνέδριο του Λαυρίου, πριν δύο χρόνια, ήταν το συνέδριο...

Περισσότερα

Το Ποτάμι σε μελαγχολία

Αγγελική Σπανού, 2015-10-06

Για το Ποτάμι το πρόβλημα δεν είναι απλώς ότι υποχώρησε...

Περισσότερα
Γιώργος Σιακαντάρης

Αριστεροί σε ποταμίσιες δίνες

Γιώργος Σιακαντάρης, 2014-12-31

Ο Σταύρος Θεοδωράκης και ο Σπύρος Λυκούδης ανακοίνωσαν...

Περισσότερα
Κωστής Παπαϊωάννου

Πέστροφα ποταμίσια μεταπολιτική

Κωστής Παπαϊωάννου, 2014-11-26

«Η φτώχεια είναι πιο φρόνιμη αν νιώθει ότι φταίει». Ο στίχος...

Περισσότερα
Σάκης Παπαθανασίου

Οι διευκολύνσεις του κ. Θεοδωράκη προς την κυβέρνηση.

Σάκης Παπαθανασίου, 2014-11-23

Ο Σταύρος Θεοδωράκης δήλωσε ότι δεν χρειάζεται τώρα διαπραγμάτευση...

Περισσότερα
Γιώργος Παπασπυρόπουλος

ΠΟΤΑΜΙ: Le parti c’est moi.

Γιώργος Παπασπυρόπουλος, 2014-11-17

Το Ποτάμι έκανε τον Ιούνιο το ιδρυτικό του συνέδριο και...

Περισσότερα

Ο τηλε-ευαγγελισμός του Ποταμιού

Κωνσταντίνος Αλεξάκος, 2014-11-01

Το Ποτάμι βρήκε εχθές στο πρόσωπο του Στέλιου Ράμφου αυτό...

Περισσότερα

Άρθρα

Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Ισχυρή Κεντροαριστερά απέναντι στη Δεξιά

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2024-07-07

...Ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία οφείλει να συμμετέχει...

Κώστας Καλλίτσης

Φταίει το μοντέλο

Κώστας Καλλίτσης, 2024-07-14

Γιατί το δημόσιο έχει προχωρήσει σε αναστολή αρκετών πληρωμών;...

Στέργιος Καλπάκης

Η Γαλλία τρομάζει ήδη Μητσοτάκη και συμφέροντα

Στέργιος Καλπάκης, 2024-07-09

Ανησυχούν: Αυτό που έγινε για να αποτραπεί η νίκη της Ακροδεξιάς...

Η απόλυτη ανατροπή στη Γαλλία

2024-07-08

Μια τεράστια ανακούφιση του Γαλλικού λαού και της προοδευτικής...

Θόδωρος Τσίκας

”Οι Γάλλοι στον πρώτο γύρο τιμωρούν. Στο δεύτερο επιλέγουν”

Θόδωρος Τσίκας, 2024-07-08

Δεν είναι βέβαιο αν ο πρώτος σοσιαλιστής Πρόεδρος της Γαλλίας,...

Δημήτρης Χατζησωκράτης

Όλοι/ες είμαστε σήμερα του Νέου Λαϊκού Μετώπου(NFP)

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2024-07-06

Δεν αρκεί όμως να δηλώνουμε τη στήριξή στο NFP και να μην...

Κώστας Καλλίτσης

Πάμε σαν άλλοτε

Κώστας Καλλίτσης, 2024-07-07

Το υπουργείο Οικονομικών κατά κανόνα έχει -εκ της θέσεώς...

Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Για μία μεγάλη Κεντροαριστερά με ανανέωση

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2024-06-28

H ΝΔ μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο διακυβέρνησης έχασε...

ΕΚΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ

2024-06-24

.Επειδή οι καιροί ου μενετοί, αποφασίσαμε να απευθύνουμε...

Μέρες του 36, μέρες του 2024

Παύλος Τσίμας, 2024-06-22

...Στο μεταξύ, ως προς την δική μας περί κεντροαριστεράς...

Νικόλας Φαραντούρης

Κλιματική κρίση – οδικός χάρτης για την Κεντροαριστερά

Νικόλας Φαραντούρης, Κατερίνα Μπατζελή, 2024-06-25

Η ευρωπαϊκή πολιτική περιβάλλοντος και οι επιμέρους πολιτικές...

Χάρης Τσιόκας

Πώς και γιατί πρέπει τώρα μαζί…

Χάρης Τσιόκας, 2024-06-23

...Ο κατακερματισμος του προοδευτικού χώρου ,οι άγονοι και...

×
×