Σόσιαλ μίντια και φενάκες εν αφθονία

Από τον πλατωνικό «Φαίδρο» διδαχτήκαμε να είμαστε επιφυλακτικοί ακόμα και απέναντι στα θαυμαστά, τα εκθαμβωτικώς καινοτομούντα. Εκεί, διά στόματος του Σωκράτη, που αφηγείται έναν αιγυπτιακό μύθο, ελέγχεται η γραφή. Ο εφευρέτης της, ο θεός Θευθ, την υμνεί σαν φάρμακο της μνήμης. Ο βασιλιάς Θαμούν όμως (πιθανόν ο θεός Αμμων) την υποβιβάζει σε απλό γιατρικό της υπόμνησης και προειδοποιεί ότι ένα κείμενο, χωρίς την προστασία του πατέρα του, κινδυνεύει να παρερμηνευτεί.

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι ένα απέραντο πεδίο γραφής, όπου μπορούν να αφήσουν το αποτύπωμά τους μυριάδες συγγραφείς. Επωνύμως ή ψευδωνύμως. Σπουδαία όντως επινόηση, όχι όμως αυτονόητα αγαθή. Ξέρουμε, λ.χ., ότι τα σόσιαλ μίντια διευκολύνουν την οικουμενική διάχυση του μισαλλόδοξου ακροδεξιού λόγου, μέσα από την ταχύτατη αναπαραγωγή κραυγαλέα ψευδών πληροφοριών. Εξίσου επικίνδυνη είναι η φενάκη ότι, ως χρήστης τους, μετέχεις επιτέλους στα κοινά, και μάλιστα σε ένα καθεστώς ισοτιμίας και ισηγορίας που δεν υπάρχει ούτε στις πληρέστερες δημοκρατίες. Ο εικονικός κόσμος επηρεάζει σοβαρότατα τον πραγματικό κόσμο, δεν ισούται όμως μαζί του.

Τα σόσιαλ μίντια τα χρησιμοποιούν και οι πολιτικοί, είτε κατά τις συμβουλές μάγων της επικοινωνίας είτε εμπιστευόμενοι το πελώριο εγώ τους. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στη δεύτερη θητεία του, λιγόστεψε τα πατερναλιστικά τηλεδιαγγέλματα, υιοθετώντας σαν υποκατάστατό τους τις «φιλικότερες» και «ανθρωπινότερες» κυριακάτικες αναρτήσεις. Εδώ διακινείται η φενάκη της λογοδοσίας στο κοινό. Με το αυτοεγκώμιό σου όμως («όλα πάνε καλά, αν όχι άριστα») κάθε άλλο παρά σέβεσαι τη θεσμική υποχρέωση που συνοψίζουν οι λέξεις «λόγον διδόναι». Απλώς εξασφαλίζεις εκτενείς επικολυρικές παρουσιάσεις στα κανάλια της θλιβερής κομματικής μονοκαλλιέργειας, που εικάζεται ότι περί το 2030 θα απασχολήσει και το ΕΣΡ.

Λάτρης των σόσιαλ μίντια είναι και ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Στέφανος Κασσελάκης. Τελευταίο του κατόρθωμα το ερωτηματολόγιό του προς τα κομματικά μέλη, για να μάθει αν επιθυμούν αλλαγή τίτλου, λογότυπου, δομής κτλ. Εδώ η φενάκη ονομάζεται «αδιαμεσολάβητη επαφή με τη βάση και γενικά με τον λαό». Ελάχιστα πριν από το συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ, ο πρόεδρός του, κήρυκας ενός αφόρητα απλοϊκού και κατάφωρα αντιφατικού «οραματικού» λόγου, κατάφερε να ενοχλήσει ακόμα και τους έως τώρα συμμάχους του. Αν θα σημάνει η ώρα του Αλέξη Τσίπρα-Κιγκινάτου δεν θα το κρίνει το iSYRIZA.