Εξωστρέφεια και εσωστρέφεια στην πολιτική

Κατά καιρούς έχει τύχει να διαβάσω επικριτικά σχόλια για το πώς οι φίλα διακείμενοι απέναντι στη Νέα Δημοκρατία δημοσιογράφοι αντιμετωπίζουν την κυβέρνηση. Δυστυχώς δεν υπάρχει χώρος να δώσω λεπτομέρειες ή συγκεκριμένα παραδείγματα. Γενικεύοντας όμως, ομολογώ ότι βρήκα τα σχόλιά τους εύστοχα, τεκμηριωμένα και ακαταμάχητα.

Ναι, οι λεγόμενοι «φιλοκυβερνητικοί», όταν μιλούν για κάποιο επίμαχο ζήτημα, φροντίζουν να εστιάσουν την προσοχή στα σημεία που ευνοούν τη Νέα Δημοκρατία και να υποβαθμίσουν εκείνα που δεν την συμφέρουν. Ναι, όταν πρόκειται για συνεντεύξεις των δικών τους αποφεύγουν να θέσουν δύσκολες ερωτήσεις και όταν οι απαντήσεις είναι ανεπαρκείς ή λανθασμένες, αντί να τους στριμώξουν, κάνουν πως δεν άκουσαν. Ναι, όταν η κυβέρνηση ελέγχεται για κάποια στραβοτιμονιά δεν το ψάχνουν αλλά το προσπερνούν στα γρήγορα, όταν όμως ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. σκοντάψει, η τρίχα γίνεται τριχιά, και πάει λέγοντας.

Ολα αυτά είναι ορατά διά γυμνού οφθαλμού. Υπάρχει όμως ένα προβληματάκι: οι σχολιαστές που εντοπίζουν με τόση ακρίβεια τη μεροληψία των κομματικών τους αντιπάλων και τους καταδικάζουν στο όνομα της δημοσιογραφικής δεοντολογίας, ευθύνονται για το ίδιο ακριβώς αμάρτημα! Αναφέρω ενδεικτικά: το σημαντικό είναι πάντα ό,τι δεν συμφέρει ή φέρνει σε δύσκολη θέση την κυβέρνηση, η οποία εξ ορισμού αποκλείεται να κάνει κάτι καλό. Στις συνεντεύξεις των ομοϊδεατών τους, ο ρόλος των δημοσιογράφων είναι να τους δώσουν την ευκαιρία να ανέβουν στον άμβωνα και να κηρύξουν το δικό τους κομματικό ευαγγέλιο, χωρίς δύσκολες ερωτήσεις. Και κάτι που παίζει πολύ τελευταία: αυτοί που συστηματικά λοιδορούν την προσωπολατρία στον Κυριάκο Μητσοτάκη δεν ενοχλήθηκαν ή ξεχνούν τι έλεγαν οι ίδιοι πριν από μερικά χρόνια, όταν «άπαιχτο» ανέβαζαν τον Αλέξη Τσίπρα και «άχαστο» τον κατέβαζαν, επειδή «τον έχει τον Κούλη!» Πώς εξηγείται μια τόσο κατάφωρη ανακολουθία;

Πριν κατηγορηθώ για αφέλεια, δεν ισχυρίζομαι ότι υπάρχει μια αντικειμενικά ορθή ανάγνωση των πραγμάτων που όλοι οφείλουμε να αποδεχθούμε. Κατανοώ επίσης ότι η πολιτική αντιπαράθεση και το δικαίωμα στην κριτική, η ειδοποιός διαφορά του δημοκρατικού πολιτεύματος, είναι μοιραία εξωστρεφής. Από αυτό όμως μέχρι την πλήρη απουσία αυτογνωσίας και συνέπειας μεσολαβεί μεγάλη απόσταση. Ειλικρινά, δεν μπορώ να συλλάβω πώς γίνεται κάποιοι άνθρωποι να αφρίζουν στο στόμα όταν καταγγέλλουν τη μεροληψία αντιπάλων τους και μετά να κάνουν ακριβώς το ίδιο.

Αν το ψάξουμε, θα διαπιστώσουμε ότι το πρόβλημα δεν είναι αυστηρά προσωπικό. Το οποίο σημαίνει ότι θα πρέπει να αναζητήσουμε τη ρίζα που το αναπαράγει συνεχώς. Και η ρίζα αυτή έχει να κάνει με τη φύση της δημοκρατίας. Για να μιλήσουμε λιγότερο αφηρημένα, η δημοκρατία προϋποθέτει δύο αντίρροπες τάσεις μεταξύ των οποίων ταλαντεύεται: από τη μια την εξωστρεφή αγωνιστικότητα και από την άλλη την εσωστρεφή αυτογνωσία. Το κακό και το δύσκολο είναι ότι δεν μπορούμε να διαλέξουμε ούτε τη μία ούτε την άλλη. Η πρώτη οδηγεί στο κυνήγι της εξουσίας με κάθε μέσο. Και η δεύτερη στην απόλυτη απραξία. Αρα, το ζητούμενο είναι η επισφαλής μεταξύ τους ισορροπία. Πράγμα εξ ορισμού σχεδόν αδύνατο, το οποίο πλησιάζουμε περισσότερο ή λιγότερο.

Για να επιστρέψουμε στην πραγματικότητα, η πολιτική στην Ελλάδα, για χίλιους δυο λόγους που δεν είναι της παρούσης, τείνει προς την εξωστρεφή αγωνιστικότητα. Δηλαδή στο «επάνω τους και τους φάγαμε!». Η οποία εξουσιοδοτεί την εθελοτυφλία εκείνων που καταδικάζουν μια πρακτική και ταυτόχρονα την υιοθετούν. Φυσικά δεν πρόκειται να αλλάξουμε από τη μια μέρα στην άλλη. Αυτά είναι πράγματα που πάνε πολύ βαθιά. Μπορούμε όμως, με λίγη ψυχραιμία, να ξαναδούμε κάποιες καταστάσεις και γεγονότα χωρίς να φοράμε τα κομματικά μας γυαλιά.

Δύο συγκεκριμένα παραδείγματα: ό,τι και να πιστεύει ο καθένας μας για τον ΣΥΡΙΖΑ, η λύση που έδωσε στο Μακεδονικό, αυτή τη γάγγραινα που επί δεκαετίες μόλυνε την πολιτική μας ζωή, αποτελεί επίτευγμα χωρίς αστερίσκους και διάφορες προφάσεις εν αμαρτίαις που επικαλέστηκε τότε η Νέα Δημοκρατία για να το εισπράξει στις κάλπες. Δεν ξέρω πώς θα κρίνει συνολικά η Ιστορία τον Αλέξη Τσίπρα. Είμαι σίγουρος όμως πως θα αναγνωρίσει ότι κατάφερε να μας απαλλάξει από αυτόν τον εφιάλτη.

Επίσης, ό,τι και να πιστεύει ο καθένας μας για τον Κυριάκο Μητσοτάκη και την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι βρέθηκαν αντιμέτωποι με τεράστια προβλήματα που μέχρι πριν από τρία χρόνια ήταν κυριολεκτικά αδιανόητα: ο Covid, οι ανατιμήσεις που οφείλονται στην αναθέρμανση της διεθνούς οικονομίας και οι κυρώσεις λόγω της εισβολής των Ρώσων στην Ουκρανία. Το να λες ότι για όλα φταίει ο Μητσοτάκης και ότι εμείς έχουμε λύσεις που είναι εύκολες θυμίζει Βουλή των Εφήβων και πλησιάζει επικίνδυνα το όριο του γελοίου.