Ο Άρειος Πάγος, τα funds και το δίκαιο της ανάγκης

Διονύσης Τεμπονέρας, Η Αυγή, Δημοσιευμένο: 2023-01-29

tempon
H Ολομέλεια του Αρείου Πάγου συνεδρίασε την περασμένη Πέμπτη προκειμένου να αποφασίσει αν η απόφαση Α.Π. 822/2022 που εκδόθηκε από το Α2 τμήμα του Ανώτατου Δικαστηρίου είναι ορθή ως προς την ερμηνεία των διατάξεων σε σχέση με τη δυνατότητα των servicers να διενεργούν πλειστηριασμούς, αν, δηλαδή, θα πρέπει να επιτραπεί τελικά στις εταιρείες διαχείρισης να προχωρούν σε πλειστηριασμούς για δάνεια που δεν κατέχουν οι ίδιες, αλλά τα funds που τα έχουν πάρει μέσω τιτλοποιήσεων.

Η Ολομέλεια του Ανώτατου Δικαστηρίου θα αποφανθεί για το «κενό» μεταξύ των δύο νόμων (του Ν. 3156/2003 και του Ν. 4354/2015), το οποίο ανέδειξε η ανωτέρω απόφαση τον περασμένο Οκτώβριο, μπλοκάροντας τους πλειστηριασμούς από τις εταιρείες διαχείρισης. Με την απόφασή του αυτή ο Άρειος Πάγος απέρριψε την πρόσθετη παρέμβαση που ασκήθηκε από εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις ως απαράδεκτη ελλείψει νομιμοποίησης. Το σκεπτικό της απόφασης στηρίχθηκε στο ότι η παρεμβαίνουσα εταιρεία διαχείρισης δεν μπορεί να επιδιώξει την εκπλήρωση της ένδικης απαίτησης στο όνομα και για λογαριασμό της εταιρείας που κατέστη δικαιούχος της απαίτησης με εκχώρηση (επενδυτής-fund), αφού ο Ν. 3156/2003 για τις τιτλοποιήσεις δεν απονέμει στην εταιρεία διαχείρισης την ιδιότητα του κατ’ εξαίρεση νομιμοποιούμενου διαδίκου, όπως συμβαίνει ρητά στον νόμο για τα κόκκινα δάνεια.

Οι τράπεζες προτίμησαν τον νόμο του 2003, που προέβλεπε «απλούστερες» διαδικασίες, καθώς ο νόμος του 2015 έθετε μια βασική προϋπόθεση, που θα δημιουργούσε σοβαρές δυσκολίες στις τιτλοποιήσεις, αφού υποχρέωνε τις τράπεζες να υποβάλλουν προτάσεις ρύθμισης στους δανειολήπτες, πριν προχωρήσουν σε τιτλοποίηση. Οι χρηματοδοτικοί φορείς, οι τράπεζες και οι εταιρείες διαχείρισης, είχαν ζητήσει από την κυβέρνηση να επιλύσει το θέμα με νέα νομοθετική ρύθμιση, ο υπουργός Οικονομικών Χ. Σταϊκούρας, υπό το βάρος των αντιδράσεων και του πολιτικού κόστους, αρνήθηκε να το πράξει, αλλά αρνήθηκε να πράξει και το αντίθετο, δηλαδή να προστατέψει τη λαϊκή κατοικία των νοικοκυριών με νομοθετική ρύθμιση. Στη δημόσια συζήτηση παρενέβη (υπερβαίνοντας τον θεσμικό της ρόλο) και η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) από τον Νοέμβριο του 2022, όταν στην Ετήσια Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (σελίδα 91) προεξοφλούσε την «άρση των περιορισμών» μέσω της αναμενόμενης δικαστικής απόφασης.

Στον αντίποδα, ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών (ΔΣΑ) και άλλοι φορείς άσκησαν παρέμβαση υπέρ των δανειοληπτών, καυτηριάζοντας, μάλιστα, την εξωθεσμική παρέμβαση του Γ. Στουρνάρα, που στη συγκεκριμένη περίπτωση πίεσε την εκτελεστική εξουσία να νομοθετήσει κατά της προστασίας της λαϊκής κατοικίας και τη δικαστική εξουσία να αποφανθεί, κατά τρόπο που να μην διαταραχθεί ο σχεδιασμός της κυβέρνησης, για το θέμα των κόκκινων δανείων.

Παρά το γεγονός ότι έχουν εκδοθεί αρκετές αποφάσεις δικαστηρίων που κινούνται προς την άρση των περιορισμών για τα funds, έχουμε και αρκετές αποφάσεις Πρωτοδικείων (Μονομελή Πρωτοδικεία Αθηνών, Θεσσαλονίκης, Πύργου κ.λπ.) που έχουν κινηθεί στη θετική κατεύθυνση. Το νομικό ζήτημα είναι εξαιρετικά πολύπλοκο και οι πιέσεις είναι αφόρητες. Έτσι εξηγείται και η εισήγηση του αντιεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, ο οποίος με ένα έωλο σκεπτικό εισηγήθηκε υπέρ των funds, εφαρμόζοντας έμμεσα το «δίκαιο της ανάγκης».

Σε μια σειρά από δικαστικές αποφάσεις, που έχουν επίπτωση στα δημοσιονομικά μεγέθη της χώρας, τα ελληνικά ανώτατα δικαστήρια έχουν προτάξει το λεγόμενο «δίκαιο της ανάγκης», ανατρέχοντας σε σημαντικούς περιορισμούς των συνταγματικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων των πολιτών (βλ. περικοπές στις συντάξεις, περιορισμοί στην πανδημία κ.λπ.). Ο ίδιος κίνδυνος, η δικαστική απόφαση του Αρείου Πάγου να διολισθήσει σε μια αντίστοιχη αντίληψη, είναι εμφανής και εδώ, υπό την έννοια ότι το ζήτημα των κόκκινων δανείων εμφανίζεται να είναι συνυφασμένο με το δημόσιο χρέος και την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας. Το εν λόγω επιχείρημα, που είναι βέβαιο ότι θα ληφθεί υπόψη από τον Άρειο Πάγο, περιέχει αρκετούς εκβιασμούς.

Μέχρι σήμερα οι τέσσερις συστημικές τράπεζες έχουν εντάξει στον Ηρακλή τιτλοποιήσεις κόκκινων δανείων ύψους 47,9 δισ. ευρώ και έχουν λάβει την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου για 18,7 δισ. ευρώ. Η κρατική εγγύηση σημαίνει ότι, εάν οι εισπράξεις που θα επιτευχθούν από αυτά τα δάνεια, μέσα από τις ρυθμίσεις και τις ρευστοποιήσεις περιουσιακών στοιχείων, δηλαδή τους πλειστηριασμούς, δεν είναι επαρκείς για την πληρωμή των επενδυτών, οι οποίοι έχουν επενδύσει στα ομόλογα που εκδόθηκαν στο πλαίσιο των τιτλοποιήσεων, το Δημόσιο θα υποχρεωθεί να καλύψει τη ζημία αυτή μέσω των εγγυήσεων που έχει αναλάβει στο πλαίσιο του Ηρακλή. Σύμφωνα με την άποψη που διατυπώνεται από την πλευρά των εταιρειών διαχείρισης, η απόφαση αυτή ενδέχεται να τινάξει στον αέρα και τη δευτερογενή αγορά των κόκκινων δανείων, δηλαδή τις πωλήσεις δανείων από funds σε άλλα funds, προκειμένου να ενισχυθούν εμπροσθοβαρώς τα έσοδα των τιτλοποιήσεων. Ο κίνδυνος αυτός έχει επισημανθεί, άλλωστε, ήδη από τη Eurostat που παραμονεύει.

Αυτό, όμως, που στην ουσία αναζητεί η κυβέρνηση, και γι’ αυτό ελπίζουμε να μην εργαλειοποιηθεί ξανά η Δικαιοσύνη, είναι ο «φερετζές», το πρόσχημα, ώστε να προχωρήσει στην επί τα χείρω νομοθέτηση, γεγονός που διαφαίνεται απίθανο να αποφύγει, άσχετα με την έκβασης της απόφασης του Αρείου Πάγου.

Η λύση για να προστατευτεί η λαϊκή κατοικία είναι πολύ συγκεκριμένη: ρύθμιση οφειλών, υποχρεωτικός εξωδικαστικός συμβιβασμός για δανειολήπτες και funds με δικαίωμα δικαστικής προστασίας των τελευταίων, αλλά και απόλυτη προστασία της πρώτης κατοικίας, δεδομένης και της εξαιρετικά δύσκολης συγκυρίας που συνεχίζουν να βιώνουν οι πολίτες.

* Ο Διονύσης Τεμπονέρας είναι δικηγόρος και εργατολόγος

Θέματα επικαιρότητας: Δικαιοσύνη

Η ατιμωρησία των ελίτ

Τάσος Παππάς, 2024-04-01

Αντιγράφω από τη στήλη «ΕΝΑ ΒΛΕΜΜΑ» στις Νησίδες της «Εφημερίδας...

Περισσότερα

Καθημερινότητα και Χιλιετίες

Δημήτρης Ψυχογιός, 2023-09-12

Τα επιχειρήματα για το μέγεθος της καταστροφής, ότι «τόσο...

Περισσότερα
Αντώνης Λιάκος

Η Δικαιοσύνη και το βάρος της Ιστορίας

Αντώνης Λιάκος, 2023-06-13

Υπάρχει μια υπόθεση που έχει γαγγραινιάσει εκεί στη Θεσσαλονίκη,...

Περισσότερα
Γιώργος Γιαννουλόπουλος

Αλλο το δίκιο και άλλο το δικαίωμα

Γιώργος Γιαννουλόπουλος, 2023-04-14

Η ετυμολογία των λέξεων δεν είναι μόνο μια μάλλον σχολαστική...

Περισσότερα
Λευτέρης Παπαγιαννάκης

Υπέρ της ανεξαρτησίας

Λευτέρης Παπαγιαννάκης, 2023-02-01

Από την έναρξη της διαδικασίας για την πρόταση δυσπιστίας...

Περισσότερα
Διονύσης Τεμπονέρας

Ο Άρειος Πάγος, τα funds και το δίκαιο της ανάγκης

Διονύσης Τεμπονέρας, 2023-01-29

H Ολομέλεια του Αρείου Πάγου συνεδρίασε την περασμένη Πέμπτη...

Περισσότερα
Γιώργος Σωτηρέλης

Συνταγματική αποτίμηση και θεσμικές προεκτάσεις της ομόθυμης καταδίκης της γνωμοδότησης Ντογιάκου

Γιώργος Σωτηρέλης, 2023-01-16

Α. Η γνωμοδότηση Ντογιάκου αποτελεί αναμφισβήτητα μια από...

Περισσότερα
Γιάννης Δρόσος

Η γνώμη και τα πράγματα

Γιάννης Δρόσος, 2023-01-15

Το θέμα δεν είναι κυρίως νομικό. Η γνωμοδότηση 1/2023 του εισαγγελέα...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

Σωτήρης Βαλντέν

Η Βόρεια Μακεδονία και τα όρια της πολιτικής της ισχύος

Σωτήρης Βαλντέν, 2024-05-26

Εν μέσω πολλαπλών διεθνών και περιφερειακών κρίσεων, μερικές...

Νίκος Κοτζιάς

H σημασία της συμφωνίας των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-19

Η συμφωνία των Πρεσπών έλυσε έναν γόρδιο δεσμό με θάρρος....

Θόδωρος Τσίκας

Το καλό κλίμα είναι θετικό, αλλά χρειάζεται και επίλυση

Θόδωρος Τσίκας, 2024-05-13

Η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη στην Άγκυρα πήγε θετικά,...

Είναι επείγουσα ανάγκη να υπερασπιστούμε την Συμφωνία των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-05

Ας κινητοποιηθούμε όλοι για να υπερασπιστούμε την Συμφωνία...

Γιάννης Βούλγαρης

Μια επέτειος για 70+ ή μια υπόμνηση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2024-04-20

...Στις ιστορικά σημαδιακές μέρες όπως η αυριανή, επαναλαμβάνουμε...

Ο ιπτάμενος δίσκος

Παύλος Τσίμας, 2024-05-18

Τι είναι η μεταπολίτευση; Μια εορταστική στιγμή, εκείνο...

Γιατί ανεβαίνει η ακροδεξιά;

Παύλος Τσίμας, 2024-04-27

Που είναι πιθανότερο να συναντήσει κανείς μετανάστες στον...

Όχι κύριε Νετανιάχου

Όχι κύριε Νετανιάχου

2024-04-26

Ο γερουσιαστής και ακτιβιστής Μπέρνι Σάντερς, (την ώρα που...

Τα τανκς με τα γαρίφαλα

Γιώργος Καπόπουλος, 2024-04-26

Πριν από πενήντα χρόνια η Λισαβόνα μόλις ξυπνούσε και όσοι...

Το χαλί

Μιχάλης Μητσός, 2024-04-24

Aυτοί οι μπαγάσηδες οι δικαιωματιστές παντού έχουν διεισδύσει...

Σπύρος Δανέλλης

Ψηφαλάκια ή γνώση και ικανότητες;

Σπύρος Δανέλλης, 2024-04-24

Τον Φεβρουάριο του 2014, λίγο πριν από τις ευρωεκλογές, η κυβέρνηση...

×
×