Να συμβάλλουμε στην αναγκαία ενότητα και ανασύνθεση του αριστερού, προοδευτικού χώρου και όχι με στόχο μια μοναχική πορεία του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. ή νέες αντιπαραθέσεις

«Το διακύβευμα των επόμενων εκλογών θα είναι βαθιά στρατηγικό για τη χώρα και είναι αναγκαίο να υπάρχει μια αριστερή, προοδευτική εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης» τονίζει στην ΑΥΓΗ της Κυριακής ο Στέργιος Καλπάκης. Ο γραμματέας του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. περιγράφει το βασικό δίπολο που θα αντιπαρατεθεί στην επόμενη κρίσιμη αναμέτρηση, ανεξάρτητα από τον χρόνο που θα επιλέξει ο Κ. Μητσοτάκης. Τονίζει ότι το ΠΑΣΟΚ κάνει «ιστορικό λάθος» που απομακρύνεται από την ενότητα των προοδευτικών δυνάμεων.

Ποιες επιπτώσεις μπορεί να έχει ο πόλεμος στα καθ’ ημάς; Από μηδαμινές, εφόσον λήξει μέσα σε λίγες εβδομάδες, έως μεγάλες και τόσο σοβαρές που θα οδηγούσαν σε πρόωρες εκλογές πριν την κατάρτιση του Προϋπολογισμού 2027.

Ο πόλεμος επηρεάζει την ελληνική οικονομία μέσα από διάφορα κανάλια αυτοτελώς ή σε ντόμινο. Το βασικό είναι οι πληθωριστικές πιέσεις εξαιτίας της ανόδου των τιμών των ορυκτών καυσίμων. Αυτή η άνοδος πιέζει το ισοζύγιο πληρωμών (λόγω των εισαγωγών καυσίμων) και εντείνει τις πληθωριστικές πιέσεις, με συνέπεια να ακριβαίνουν όλα τα εμπορεύματα πλην της εργασίας –που, συγκριτικά, φθηναίνει.

Νομίζω πως είναι η δεύτερη φορά που ο πρωθυπουργός αναφέρεται στο ενδεχόμενο της πυρηνικής ενέργειας και αυτή τη φορά το κάνει ευθέως.

Νομίζω πως είναι μεγάλο λάθος αυτή η προοπτική για τα ενεργειακά μας πράγματα.

Η πυρηνική ενέργεια δεν είναι "φτηνή", αντιθέτως είναι πολύ ακριβότερη από τις ΑΠΕ, τουλάχιστον.

Η πυρηνική ενέργεια δεν είναι η απάντηση στην κλιματική αλλαγή, είναι μια πολύ αργή και αμφιλεγόμενη "απάντηση", εκτός των χρονικών απαιτήσεων και των χρονοδιαγραμμάτων που απαιτεί η κλιματική κρίση.

Η αμυντική συνδρομή στην Κύπρο δεν έπρεπε να γίνει διμερώς. Σωστό θα ήταν η Κυπριακή Δημοκρατία να ζητήσει ενεργοποίηση του άρθρου 42.7, της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ενωσης-ΣΕΕ (Συνθήκη της Λισαβόνας). Το άρθρο προβλέπει ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής σε κράτος-μέλος που δέχεται επίθεση.

Σε αυτό το πλαίσιο θα μπορούσε η Ελλάδα και άλλες ευρωπαϊκές χώρες να παράσχουν τη συνδρομή τους. Ετσι θα αποφεύγονταν κάθε είδους παρεξηγήσεις και παρερμηνείες.

Αλλά, έστω, η απόφαση ελήφθη. Εστάλησαν φρεγάτες και αεροσκάφη. Γιατί κρίθηκε αναγκαία η επίσκεψη του υπουργού Αμυνας της Ελλάδας στην Κύπρο, η συνάντησή του με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι δηλώσεις μπροστά στις κάμερες κ.λπ.; Σε τι αποσκοπούσε αυτή η «πολιτική σκηνοθεσία»;

Ακούστηκαν τοποθετήσεις σε Ελλάδα και Κύπρο ότι αυτά έγιναν λόγω του ρόλου της Ελλάδας ως Εγγυήτριας Δύναμης της Κυπριακής Δημοκρατίας, για υπεράσπιση του «οικουμενικού Ελληνισμού», στο πλαίσιο του «Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος» Ελλάδας-Κύπρου κ.ά.

Πολύ μελάνι έχει χυθεί την προηγούμενη βδομάδα, και δίκαια, για την κατάρρευση κάθε έννοιας διεθνούς δικαίου, καθώς και κάθε πλαισίου που προσδιόριζε και καθόριζε σε έναν βαθμό τη διεθνή πραγματικότητα. Πλήρης αποδυνάμωση του ΟΗΕ, κατάργηση στην πράξη κάθε μορφής πολυμερούς διαδικασίας, τακτικές ωμής ισχύος και βίας από πλευράς του Ισραήλ και των ΗΠΑ, επιστροφή στον νόμο της ζούγκλας.

Οι ΗΠΑ ξεκίνησαν έναν πόλεμο την ώρα που η οικονομική και χρηματοπιστωτική κατάσταση της χώρας είναι εύθραυστη και το βιομηχανικό-στρατιωτικό κατεστημένο προσπαθεί να βρει μια διέξοδο. Τα τελευταία 20 χρόνια τα εμπορικά ελλείμματα των ΗΠΑ πολλαπλασιάζονται ενώ το καθαρό εξωτερικό χρέος έφτασε το 70% του ΑΕΠ. Μια πολεμική σύγκρουση τέτοιας κλίμακας τους δίνει μια διέξοδο, ενώ, παράλληλα, ένας από τους στόχους είναι οι πλουτοπαραγωγικοί πόροι του Ιράν.

Τι μπορεί να σημάνει ο πόλεμος για την ελληνική οικονομία; Η σωστή απάντηση είναι «εξαρτάται». Βασικά εξαρτάται από τη διάρκειά του και την επίδραση που θα έχει στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.

Στα Στενά του Ορμούζ κρύβονται μεγάλες απειλές και οι εξελίξεις δεν μπορούν να προβλεφθούν. Κάποιοι υπολογισμοί, ωστόσο, ίσως είναι χρήσιμοι για να εκτιμήσει κανείς τη μία ή την άλλη εξέλιξη:

Στο διάστημα μέχρι την Παρασκευή, η τιμή του πετρελαίου από τα 65 δολ./βαρέλι πριν ξεσπάει ο πόλεμος, είχε ανέβει στα 84 δολ./βαρέλι, και τα προθεσμιακά συμβόλαια Μαΐου την έδειχναν να πέφτει στα 79 δολ./βαρέλι, δηλαδή πολύ κάτω από τα 100 δολ. που φοβίζουν.

Μπορεί ο αμερικανο-ισραηλινός πόλεμος κατά του Ιράν να βρίσκεται στις πρώτες μέρες του και να είναι πολύ νωρίς για την όποια αποτίμηση των ζημιών, ωστόσο είναι βέβαιο ότι, όπως και στην περίπτωση της Γάζας, το περιβαλλοντικό κόστος -πέρα φυσικά από τις απώλειες ζωών- αναμένεται να είναι εξαιρετικά σημαντικό. Γιατί οι σύγχρονοι πόλεμοι επιδεινώνουν την κλιματική αλλαγή. Ουκρανία και Γάζα σηματοδοτούν την ανάγκη για σοβαρή επανεξέταση των περιβαλλοντικών συνεπειών τους. Στην περίπτωση της Γάζας οι ερευνητές κάνουν λόγο και για «οικοκτονία».

Στις εφτά ημέρες του πολέμου η Κύπρος βιώνει συνθήκες πρωτοφανούς ανασφάλειας που εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για την ικανότητα της κυβέρνησης Χριστοδουλίδη να προβλέψει και να χειριστεί τους κινδύνους. Το νησί δεν είναι μέρος της εμπόλεμης σύρραξης ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον Ιράν, αλλά ήδη υφίσταται σοβαρές παρενέργειες σε πολλά επίπεδα: άμυνα, ασφάλεια υποδομών, πολιτική προστασία αμάχων, οικονομικές και ενεργειακές επιπτώσεις, τουρισμό και αεροδρομική συνδεσιμότητα.

Παρά την εκτίμηση ότι το επίπεδο κινδύνου είναι σχετικά χαμηλό, οι πλείστοι Κύπριοι είναι θορυβημένοι και καχύποπτοι για την επάρκεια της ηγεσίας τους. Τι θα συμβεί αν ο νέος πόλεμος των Τραμπ - Νετανιάχου εναντίον του Ιράν παραταθεί και αποσταθεροποιηθεί όλη η περιοχή;

Το δικαίωμα στην αυτοάμυνα». Το ακούμε εδώ και κάμποσο καιρό και διεκδικεί με αξιώσεις την πρώτη θέση στην κατηγορία των σύντομων ανεκδότων μαζί με το άλλο εξίσου δημοφιλές ανέκδοτο, δύο λέξεων τούτο, «διεθνές δίκαιο». Με το διεθνές δίκαιο έχουμε καθαρίσει. Ουδείς σοβαρός άνθρωπος πιστεύει με όλα αυτά που βλέπει να γίνονται ότι υπάρχει διεθνές δίκαιο, ότι το υπηρετούν τα κράτη και ότι το επιβάλλει ο ΟΗΕ με τη δέουσα αυστηρότητα όταν παραβιάζεται. Ακόμη και κείνοι που προσχηματικά το επικαλούνται με επιχειρήματα νεφελώδη δεν μπορούν να απαντήσουν στα ερωτήματα που έχουν εισβάλει στη δημόσια συζήτηση παντού στον κόσμο.

Ενα από τα ελληνικά παράδοξα είναι ότι η κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, που χρειαζόταν τις περισσότερες συμβουλές, έκανε τις λιγότερες συμβάσεις με συμβουλευτικές επιχειρήσεις. Αντιθέτως η κυβέρνηση της Ν.Δ., που δείχνει να τα ξέρει όλα, ξόδεψε εξωφρενικά ποσά σε τέτοιες συμβάσεις. Μέσα σε επτά χρόνια ογδονταπλασίασε τη δαπάνη για συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για την ακρίβεια την αύξησε 81,25 φορές: από 7,2 εκατ. το 2019 την έφτασε σε 585 εκατ. το 2025! Πάλι καλά να λέμε, διότι πέρυσι μειώθηκαν κατά τι, δηλαδή 12 εκατ. Το 2024 ξόδεψε 597 ολόκληρα εκατομμύρια!

Την ώρα που φλέγεται η Μέση Ανατολή και πολιορκείται το Ιράν, είναι εντυπωσιακή η προσεκτική στάση της Κίνας, σημαντικού εταίρου της Τεχεράνης. Ενώ το Πεκίνο κατακεραυνώνει την στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ και του Ισραήλ, αποφεύγει να στηρίξει το Ιράν εμπράκτως, παρά την στενή εταιρική σχέση μαζί του. Υπενθυμίζεται ότι, με την υποστήριξη της Κίνας και της Ρωσίας, το Ιράν κατέστη πλήρες μέλος του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης το 2023 και της ομάδας BRICS ένα χρόνο αργότερα.

H παθητική στάση της Ρωσίας είναι εν πολλοίς αναμενόμενη – η Μόσχα είναι απασχολημένη με τον τετραετή πλέον πόλεμο της Ουκρανίας, στον οποίον δεν έχει καταγάγει την νίκη που θεωρούσε δεδομένη τον Φεβρουάριο του 2022.

Η Κίνα, κάποτε, αποφάσισε να κηρύξει τον πόλεμο στα σπουργίτια. Ηταν η εποχή του Μεγάλου Αλματος και ο Μάο είχε παραγγείλει τον διπλασιασμό της αγροτικής παραγωγής μέσα σ’ έναν χρόνο και τον αναδιπλασιασμό της τον επόμενο. Είχε δώσει αναλυτικές οδηγίες για νέες, εντατικές μεθόδους σποράς. Μα οι αγρότες δεν έπιαναν το πλάνο και παραπονούνταν πως φταίνε τα πουλιά, που έτρωγαν τους σπόρους.

Το Πολιτικό Γραφείο του Κομμουνιστικού Κόμματος, λοιπόν, αφιέρωσε μια ειδική συνεδρίαση στο θέμα και διέταξε την εξόντωση των σπουργιτιών. Η απόφαση επικυρώθηκε από το 8ο συνέδριο του Κόμματος. Συγκροτήθηκε γενικό επιτελείο που συντόνιζε, με όρους στρατιωτικής εκστρατείας, τον πόλεμο κατά των σπουργιτιών, εξέδιδε πολεμικά ανακοινωθέντα για την πρόοδο των επιχειρήσεων και καλούσε σε παλλαϊκή συμμετοχή.