Η επιδρομή του Αιόλου ..στη Σέριφο, οι Κυκλάδες και η ενέργεια.
Στάθης Λουκάς, Αυγή, Δημοσιευμένο: 2007-05-24
Η επιδρομή του θεού της αιολικής ενέργειας Αιόλου, με το σύγχρονο προσωπείο των ενεργειακών επιχειρήσεων «Μυτιληναίου» (αλλέως στα ισπανικά ENDESA και στα ιταλικά ENEL) που συνεπικουρούνταν από κάποιους γραφειοκράτες της ΡΕΑ (Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας), στην Σέριφο στάθηκε αφορμή για μια εποικοδομητική συζήτηση, για τω ενεργειακό των Κυκλάδων, σ’ ένα παλιό μοναστήρι του δήμου Κορθείου της Άνδρου.
Η επιδρομή αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι η Σέριφος και γενικότερα οι Κυκλάδες ανήκουν στις περιοχές που παρουσιάζουν υψηλό αιολικό δυναμικό δηλ. μια ανεμογεννήτρια εγκατεστημένη στην Σέριφο παράγει περισσότερες ηλεκτρικές kWh από όσες αν εγκατασταθεί σε οποιαδήποτε περιοχή της υπόλοιπης, σχεδόν, χώρας.
Από εδώ ορμώμενοι –καθώς και από την ευαισθησία που δημιούργησαν οι εκτιμήσεις της Διακυβερνητικής Επιστημονικής Επιτροπής του ΟΗΕ και την αναγκαιότητα που επέβαλε το στρατηγικό κείμενο «Μια ενεργειακή πολιτική για την Ευρώπη» από την άλλη- οι γραφειοκράτες της ΡΑΕ και οι ακατάβλητοι υπουργικοί σταυροφόροι ενάντια στους «νταβατζήδες» έκριναν σκόπιμο να επιτρέψουν στις επιχειρήσεις «Μυτιληναίου» να καταλάβουν το 40 %, σχεδόν, της έκτασης του νησιού με ανεμογεννήτριες ύψους 160 μ. και συνολικής ισχύος 261 MW.
Κατά συνέπεια η βασική παραγωγική δραστηριότητα που έχει αναπτυχθεί στο νησί και που έχει σχέση με την ιδιαιτερότητα του θα ήταν αποκλεισμένη από αυτή την έκταση μια και το επίπεδο θορύβου, μέσα στα όρια της, θα ξεπερνά τα 45 db (ντεσιμπέλ).
Η περίπτωση της Σερίφου πέρα από το γεγονός ότι μια άλλη λύση ήταν δυνατή για τα 261 MW – συνδυασμός νησιού, βραχονησίδων και offshore, αλλά με διαφορετικό χρόνο απόσβεσης, κάτι βέβαια μη αρεστό στον επενδυτή – βάζει επί τάπητος σωρεία άλλων ερωτηματικών. Ερωτηματικά που σχετίζονται με το ενεργειακό μοντέλο της χώρας μας και που αμφισβητείται έμμεσα και άμεσα και από τις καταλήξεις της Διακυβερνητικής του ΟΗΕ και από το δεσμευτικό πια ευρωπαϊκό κείμενο.
Το δεσμευτικό αυτό ντοκουμέντο «Μια ενεργειακή πολιτική για την Ευρώπη» εντοπίζει σαν δύο πυλώνες της ενεργειακής πολιτικής: «την βιωσιμότητα» και «τον αγώνα ενάντια στις κλιματικές αλλαγές».
Το ντοκουμέντο αυτό εύχεται «μια καινούργια βιομηχανική επανάσταση που θα επιταχύνει το πέρασμα σε μια ανάπτυξη με μειωμένες εκπομπές CO2 και θα επιτυγχάνει – με το πέρασμα του χρόνου μια θεαματική αύξηση της ενέργειας που θα παράγεται σε τοπικό επίπεδο, με χαμηλές, εκπομπές και εκεί θα καταναλώνεται. Η πρόκληση είναι να γίνεται αυτό με τρόπο που να βελτιστοποιεί τις δυνατότητες ανταγωνιστικότητας της κοινότητας και να περιορίζει τα κόστη».
Τρεις, δε, είναι οι στρατηγικές επιλογές για την επίτευξη του στόχου (ως το 2020 μείωση των εκπομπών κατά 20% σε σχέση με το 1990) που επιδιώκεται:
-α. εξοικονόμηση ενέργειας
-β. εναλλακτικές πηγές.
-γ. ενεργειακές τεχνολογίες
Θα παρατηρήσουμε ότι έμμεσα μέσα από αυτές τις γραμμές μπαίνει το μεγάλο αναπτυξιακό θέμα των ενεργειακών διαμερισμάτων δηλ. αφού θα έχουν εκτιμηθεί με την πρώτη στρατηγική επιλογή οι ενεργειακές ανάγκες – μιας περιοχής με συγκεκριμένες οικονομικές δραστηριότητες - να ικανοποιηθούν αυτές με την παραγωγή της αναγκαίας ενέργειας σε τοπικό επίπεδο και με τη εκμετάλλευση του ενεργειακού δυναμικού που υπάρχει και με τα «μικρότερα κόστη» που είναι βέβαια και κοινωνικά.
Η Ε.Ε με τη πρώτη στρατηγική επιλογή της εξοικονόμηση ενέργειας εκτιμάει ότι η είναι δυνατή να εξοικονόμηση στην τελική χρήση κυμαίνεται μεταξύ 25% και 30%. Συνολικά δε στην Ε.Ε μπορεί να ξεπεράσει το 20% και πιο πολύ στη χώρα μας.
Η δεύτερη στρατηγική επιλογή είναι εκείνη των ΑΠΕ. Σύμφωνα με την Επιτροπή ο στόχος του 12%- που είχε καθορισθεί - για το 2012 δεν είναι εφικτός.
Καθόρισε δε επιτροπή, για το 2012, ένα στόχο του 20%. Για να επιτευχθεί όμως αυτός ο στόχος πρέπει να προσδιορισθούν συγκεκριμένοι εθνικοί στόχοι που θα προκύψουν από εθνικά προγράμματα που θα είναι «αναγκαστικά υποχρεωτικά» για κάθε χώρα.
Για την επίτευξη των στόχων του περιορισμού του κόστους των ΑΠΕ και για να αποκτήσει η ευρωπαϊκή βιομηχανία ένα προβάδισμα η Ε.Ε χρειάζεται μια μακροχρόνιο θεώρηση ενός ενεργειακού συστήματος βασισμένου στις χαμηλές εκπομπές CO2.
Η χρονολογική διάρθρωση αυτού του προγράμματος προβλέπει τρία στάδια που συνδέονται με την διαδικασία της τεχνολογικής εξέλιξης:
-α. μέχρι το 2020 το 20% της ενέργειας να παράγεται από ΑΠΕ, με σημαντική αύξηση εκείνων που είναι , από άποψη κόστους, πιο κοντά στην αγορά ( αιολικά πάρκα off-shore, βιοκαύσιμα)
-β. από το 2030 η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας να γίνεται με περιορισμένες εκπομπές CO2, και να χρησιμοποιείται και η διαδικασία της υπόγειας αποθήκευσης του, σταδιακή προσαρμογή των μεταφορικών συστημάτων στις κυψέλες υδρογόνου κλπ .
-γ. από το 2050 πέρασμα στην φάση ενός ενεργειακού συστήματος «carbon free»
Ανέφερα όλα τα προηγούμενα για να φανεί ότι το ότι έγινε στην περίπτωση της Σερίφου και κατ’ επέκταση των Κυκλάδων δεν έχει σχέση με την ουσία και τον τύπο του δεσμευτικού, πια, ντοκουμέντου της Ε.Ε. Και ειδικά τη σχέση έχουν με τα παραπάνω:
-α. Η εγκατάσταση 261 MW, και με αυτό τον τρόπο, στις Κυκλάδες με τα παράλληλα δικαιώματα ανθρακικού σταθμού στον «Μυτιληναίο» σε μια χώρα όπου πάνω από το 65 % της ηλεκτρικής ενέργειας παράγεται από λιγνίτη. Η μείωση των εκπομπών του CO2 στην χώρα μας επιτυγχάνεται κατ΄ αρχήν με την μείωση της κατανάλωσης του άνθρακα και όχι με το αντίθετο.
-β. Η θεώρηση ότι οι ανάγκες σε ενέργεια των Κυκλάδων αντικρίζονται με την κρατούσα αντίληψη που πρέπει να εγκαταλειφθεί;
Είναι γεγονός ότι αιχμές ενεργειακής κατανάλωσης στις Κυκλάδες είναι εποχιακές και δραστικά μπορεί να περιοριστούν με μια πολιτική ορθολογικής χρήσης και εξοικονόμησης ενέργειας. Οι ίδιες δε είναι προικισμένες, από τη φύση, με όλες σχεδόν τις ΑΠΕ (ήλιος, αέρας και κύματα). Οι δύο αυτές καταστάσεις πραγμάτων πρέπει και μπορεί να αποτελέσουν ερέθισμα και κίνητρο για να δημιουργηθεί στη χώρα μας το πρώτο ενεργειακό διαμέρισμα προσαρμοσμένο στο παραγωγικό σύστημα και στις δεσμεύσεις που απορρέουν για τον σεβασμό, με το παραπάνω, του Πρωτοκόλλου του Κιότο. Και αυτό μα την ουσιαστική συμμετοχή των ΟΤΑ , που τόσο συστηματικά τέθηκαν στην άκρη όχι μόνο στη συγκεκριμένη περίπτωση, αλλά και συνολικά (ΚΕΔΚΕ,ΕΑΕ σιώπησαν) με το νομικό και κανονιστικό πλαίσιο που διαμορφώθηκε την τελευταία διετία παρ΄ όλο που η σε εξέλιξη πραγματικότητα σπρώχνει προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Η επιδρομή αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι η Σέριφος και γενικότερα οι Κυκλάδες ανήκουν στις περιοχές που παρουσιάζουν υψηλό αιολικό δυναμικό δηλ. μια ανεμογεννήτρια εγκατεστημένη στην Σέριφο παράγει περισσότερες ηλεκτρικές kWh από όσες αν εγκατασταθεί σε οποιαδήποτε περιοχή της υπόλοιπης, σχεδόν, χώρας.
Από εδώ ορμώμενοι –καθώς και από την ευαισθησία που δημιούργησαν οι εκτιμήσεις της Διακυβερνητικής Επιστημονικής Επιτροπής του ΟΗΕ και την αναγκαιότητα που επέβαλε το στρατηγικό κείμενο «Μια ενεργειακή πολιτική για την Ευρώπη» από την άλλη- οι γραφειοκράτες της ΡΑΕ και οι ακατάβλητοι υπουργικοί σταυροφόροι ενάντια στους «νταβατζήδες» έκριναν σκόπιμο να επιτρέψουν στις επιχειρήσεις «Μυτιληναίου» να καταλάβουν το 40 %, σχεδόν, της έκτασης του νησιού με ανεμογεννήτριες ύψους 160 μ. και συνολικής ισχύος 261 MW.
Κατά συνέπεια η βασική παραγωγική δραστηριότητα που έχει αναπτυχθεί στο νησί και που έχει σχέση με την ιδιαιτερότητα του θα ήταν αποκλεισμένη από αυτή την έκταση μια και το επίπεδο θορύβου, μέσα στα όρια της, θα ξεπερνά τα 45 db (ντεσιμπέλ).
Η περίπτωση της Σερίφου πέρα από το γεγονός ότι μια άλλη λύση ήταν δυνατή για τα 261 MW – συνδυασμός νησιού, βραχονησίδων και offshore, αλλά με διαφορετικό χρόνο απόσβεσης, κάτι βέβαια μη αρεστό στον επενδυτή – βάζει επί τάπητος σωρεία άλλων ερωτηματικών. Ερωτηματικά που σχετίζονται με το ενεργειακό μοντέλο της χώρας μας και που αμφισβητείται έμμεσα και άμεσα και από τις καταλήξεις της Διακυβερνητικής του ΟΗΕ και από το δεσμευτικό πια ευρωπαϊκό κείμενο.
Το δεσμευτικό αυτό ντοκουμέντο «Μια ενεργειακή πολιτική για την Ευρώπη» εντοπίζει σαν δύο πυλώνες της ενεργειακής πολιτικής: «την βιωσιμότητα» και «τον αγώνα ενάντια στις κλιματικές αλλαγές».
Το ντοκουμέντο αυτό εύχεται «μια καινούργια βιομηχανική επανάσταση που θα επιταχύνει το πέρασμα σε μια ανάπτυξη με μειωμένες εκπομπές CO2 και θα επιτυγχάνει – με το πέρασμα του χρόνου μια θεαματική αύξηση της ενέργειας που θα παράγεται σε τοπικό επίπεδο, με χαμηλές, εκπομπές και εκεί θα καταναλώνεται. Η πρόκληση είναι να γίνεται αυτό με τρόπο που να βελτιστοποιεί τις δυνατότητες ανταγωνιστικότητας της κοινότητας και να περιορίζει τα κόστη».
Τρεις, δε, είναι οι στρατηγικές επιλογές για την επίτευξη του στόχου (ως το 2020 μείωση των εκπομπών κατά 20% σε σχέση με το 1990) που επιδιώκεται:
-α. εξοικονόμηση ενέργειας
-β. εναλλακτικές πηγές.
-γ. ενεργειακές τεχνολογίες
Θα παρατηρήσουμε ότι έμμεσα μέσα από αυτές τις γραμμές μπαίνει το μεγάλο αναπτυξιακό θέμα των ενεργειακών διαμερισμάτων δηλ. αφού θα έχουν εκτιμηθεί με την πρώτη στρατηγική επιλογή οι ενεργειακές ανάγκες – μιας περιοχής με συγκεκριμένες οικονομικές δραστηριότητες - να ικανοποιηθούν αυτές με την παραγωγή της αναγκαίας ενέργειας σε τοπικό επίπεδο και με τη εκμετάλλευση του ενεργειακού δυναμικού που υπάρχει και με τα «μικρότερα κόστη» που είναι βέβαια και κοινωνικά.
Η Ε.Ε με τη πρώτη στρατηγική επιλογή της εξοικονόμηση ενέργειας εκτιμάει ότι η είναι δυνατή να εξοικονόμηση στην τελική χρήση κυμαίνεται μεταξύ 25% και 30%. Συνολικά δε στην Ε.Ε μπορεί να ξεπεράσει το 20% και πιο πολύ στη χώρα μας.
Η δεύτερη στρατηγική επιλογή είναι εκείνη των ΑΠΕ. Σύμφωνα με την Επιτροπή ο στόχος του 12%- που είχε καθορισθεί - για το 2012 δεν είναι εφικτός.
Καθόρισε δε επιτροπή, για το 2012, ένα στόχο του 20%. Για να επιτευχθεί όμως αυτός ο στόχος πρέπει να προσδιορισθούν συγκεκριμένοι εθνικοί στόχοι που θα προκύψουν από εθνικά προγράμματα που θα είναι «αναγκαστικά υποχρεωτικά» για κάθε χώρα.
Για την επίτευξη των στόχων του περιορισμού του κόστους των ΑΠΕ και για να αποκτήσει η ευρωπαϊκή βιομηχανία ένα προβάδισμα η Ε.Ε χρειάζεται μια μακροχρόνιο θεώρηση ενός ενεργειακού συστήματος βασισμένου στις χαμηλές εκπομπές CO2.
Η χρονολογική διάρθρωση αυτού του προγράμματος προβλέπει τρία στάδια που συνδέονται με την διαδικασία της τεχνολογικής εξέλιξης:
-α. μέχρι το 2020 το 20% της ενέργειας να παράγεται από ΑΠΕ, με σημαντική αύξηση εκείνων που είναι , από άποψη κόστους, πιο κοντά στην αγορά ( αιολικά πάρκα off-shore, βιοκαύσιμα)
-β. από το 2030 η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας να γίνεται με περιορισμένες εκπομπές CO2, και να χρησιμοποιείται και η διαδικασία της υπόγειας αποθήκευσης του, σταδιακή προσαρμογή των μεταφορικών συστημάτων στις κυψέλες υδρογόνου κλπ .
-γ. από το 2050 πέρασμα στην φάση ενός ενεργειακού συστήματος «carbon free»
Ανέφερα όλα τα προηγούμενα για να φανεί ότι το ότι έγινε στην περίπτωση της Σερίφου και κατ’ επέκταση των Κυκλάδων δεν έχει σχέση με την ουσία και τον τύπο του δεσμευτικού, πια, ντοκουμέντου της Ε.Ε. Και ειδικά τη σχέση έχουν με τα παραπάνω:
-α. Η εγκατάσταση 261 MW, και με αυτό τον τρόπο, στις Κυκλάδες με τα παράλληλα δικαιώματα ανθρακικού σταθμού στον «Μυτιληναίο» σε μια χώρα όπου πάνω από το 65 % της ηλεκτρικής ενέργειας παράγεται από λιγνίτη. Η μείωση των εκπομπών του CO2 στην χώρα μας επιτυγχάνεται κατ΄ αρχήν με την μείωση της κατανάλωσης του άνθρακα και όχι με το αντίθετο.
-β. Η θεώρηση ότι οι ανάγκες σε ενέργεια των Κυκλάδων αντικρίζονται με την κρατούσα αντίληψη που πρέπει να εγκαταλειφθεί;
Είναι γεγονός ότι αιχμές ενεργειακής κατανάλωσης στις Κυκλάδες είναι εποχιακές και δραστικά μπορεί να περιοριστούν με μια πολιτική ορθολογικής χρήσης και εξοικονόμησης ενέργειας. Οι ίδιες δε είναι προικισμένες, από τη φύση, με όλες σχεδόν τις ΑΠΕ (ήλιος, αέρας και κύματα). Οι δύο αυτές καταστάσεις πραγμάτων πρέπει και μπορεί να αποτελέσουν ερέθισμα και κίνητρο για να δημιουργηθεί στη χώρα μας το πρώτο ενεργειακό διαμέρισμα προσαρμοσμένο στο παραγωγικό σύστημα και στις δεσμεύσεις που απορρέουν για τον σεβασμό, με το παραπάνω, του Πρωτοκόλλου του Κιότο. Και αυτό μα την ουσιαστική συμμετοχή των ΟΤΑ , που τόσο συστηματικά τέθηκαν στην άκρη όχι μόνο στη συγκεκριμένη περίπτωση, αλλά και συνολικά (ΚΕΔΚΕ,ΕΑΕ σιώπησαν) με το νομικό και κανονιστικό πλαίσιο που διαμορφώθηκε την τελευταία διετία παρ΄ όλο που η σε εξέλιξη πραγματικότητα σπρώχνει προς την αντίθετη κατεύθυνση.
