Ένας Ιταλός μεταρρυθμιστής
ΦΡΑΝΚΟ ΜΠΑΣΑΝΙΝΙ, Παρουσίση: Γιώργος Αγγελόπουλος, Τα Νέα, Δημοσιευμένο: 2007-09-06
Η μεταρρύθμιση του κράτους είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα προεκλογικό σύνθημα, απέδειξε στην Ιταλία ο Φράνκο Μπασανίνι, και ο Νικολά Σαρκοζύ θέλει να εφαρμόσει τις μεθόδους του και στη Γαλλία.
O Μπασανίνι ήταν υπουργός Δημόσιας Διοίκησης στις κεντροαριστερές κυβερνήσεις του Ρομάνο Πρόντι, του Μάσιμο Ντ΄ Αλέμα και μετά του Τζουλιάνο Αμάτο, στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Οι πέντε νόμοι του, με τους οποίους επιχείρησε τη «σιωπηλή επανάστασή» του- έναν θεαματικό εκσυγχρονισμό του κράτους-, δεν αμφισβητήθηκαν στα πέντε χρόνια της μπερλουσκονικής παρένθεσης, όμως η εφαρμογή τους με στόχο την απλούστευση της διοικητικής μηχανής έχει σταματήσει. Μάλιστα από το 2006 που επέστρεψαν στην εξουσία οι αριστεροί πολιτικοί φίλοι του, έγινε κι ένα βήμα προς τα πίσω, με τη συγκρότηση μιας παχυδερμικής κυβέρνησης τριάντα υπουργών. Ο 67χρονος Μπασανίνι δεν συμμετέχει στην κυβέρνηση αυτή- αντίθετα από τη σύζυγό του, τη Λίντα Λαντσιλότα, που είναι υπουργός Περιφερειακών Υποθέσεων. Μάλιστα από πέρυσι δεν είναι καν βουλευτής, μολονότι εκλεγόταν συνεχώς από το 1979. «Είμαι ο μόνος πρώην υπουργός της Κεντροαριστεράς που δεν είχε εκλόγιμη θέση στα ψηφοδέλτια» λέει στη «Λε Μοντ», αποδίδοντας τη δυσμένεια στην οποία βρίσκεται σε μικροπρέπειες της ηγεσίας του κόμματός του, των Δημοκρατών της Αριστεράς. Ο Μπασανίνι συνεργάζεται με διάφορους υπουργούς του πρωθυπουργού Πρόντι- «όχι όμως με αυτόν της Δημόσιας Διοίκησης»- και παρηγορείται διαπιστώνοντας ότι η κυβέρνηση Θαπατέρο άντλησε πολλά από το μοντέλο του για τη μεταρρύθμιση του κράτους που ψήφισε την άνοιξη το ισπανικό Κοινοβούλιο. Επίσης περιλαμβάνεται στους ειδικούς που επέλεξε ο Σαρκοζύ για να συμμετάσχουν στην επιτροπή Αταλί (άλλος Σοσιαλιστής που «τρύγησε» ο δεξιός πρόεδρος...) η οποία έχει αναλάβει να εντοπίσει τους παράγοντες που καθυστερούν τη γαλλική ανάπτυξη. Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Ρώμης, ερασιτέχνης ορειβάτης και πατέρας ενός από τους καλύτερους Ιταλούς αλπινιστές, ο Μπασανίνι επιδιώκει να κάνει τη Δημόσια Διοίκηση περισσότερο αποτελεσματική και λιγότερο δαπανηρή. Το 1996, οι Ιταλοί θεωρούσαν την αποστολή αυτή αδύνατη. Πέντε χρόνια μετά, ο ΟΟΣΑ χειροκροτούσε «τις εντυπωσιακές επιτυχίες» του Μπασανίνι. Το κόστος των εργαζομένων στο ιταλικό Δημόσιο μειώθηκε από 12,6% του ΑΕΠ σε 10,5%, πολλές διοικητικές πράξεις απλουστεύθηκαν και ο δείκτης ικανοποίησης των πολιτών από τη Δημόσια Διοίκηση αυξήθηκε από 36% το 1996 σε 59% το 2001.
Βέβαια δεν πήγαν όλα κατ΄ ευχήν. «Είχα προβλέψει σημαντικές αυξήσεις αποδοχών που να συνδέονται με τα αποτελέσματα. Όμως οι ανώτεροι δημόσιοι λειτουργοί πήραν τα χρήματα χωρίς να αυξηθούν οι δείκτες απόδοσης» εξηγεί ο Μπασανίνι. Άραγε οι συνταγές του θα μπορούσαν να μεταφερθούν σε άλλες χώρες; «Όσο περισσότερο σαθρό είναι ένα κράτος», απαντά, «τόσο περισσότερο εύκολο είναι να βρεθεί η απαραίτητη συναίνεση για μια ριζοσπαστική μεταρρύθμιση». Στην Ελλάδα, πρέπει να είναι πανεύκολο...
O Μπασανίνι ήταν υπουργός Δημόσιας Διοίκησης στις κεντροαριστερές κυβερνήσεις του Ρομάνο Πρόντι, του Μάσιμο Ντ΄ Αλέμα και μετά του Τζουλιάνο Αμάτο, στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Οι πέντε νόμοι του, με τους οποίους επιχείρησε τη «σιωπηλή επανάστασή» του- έναν θεαματικό εκσυγχρονισμό του κράτους-, δεν αμφισβητήθηκαν στα πέντε χρόνια της μπερλουσκονικής παρένθεσης, όμως η εφαρμογή τους με στόχο την απλούστευση της διοικητικής μηχανής έχει σταματήσει. Μάλιστα από το 2006 που επέστρεψαν στην εξουσία οι αριστεροί πολιτικοί φίλοι του, έγινε κι ένα βήμα προς τα πίσω, με τη συγκρότηση μιας παχυδερμικής κυβέρνησης τριάντα υπουργών. Ο 67χρονος Μπασανίνι δεν συμμετέχει στην κυβέρνηση αυτή- αντίθετα από τη σύζυγό του, τη Λίντα Λαντσιλότα, που είναι υπουργός Περιφερειακών Υποθέσεων. Μάλιστα από πέρυσι δεν είναι καν βουλευτής, μολονότι εκλεγόταν συνεχώς από το 1979. «Είμαι ο μόνος πρώην υπουργός της Κεντροαριστεράς που δεν είχε εκλόγιμη θέση στα ψηφοδέλτια» λέει στη «Λε Μοντ», αποδίδοντας τη δυσμένεια στην οποία βρίσκεται σε μικροπρέπειες της ηγεσίας του κόμματός του, των Δημοκρατών της Αριστεράς. Ο Μπασανίνι συνεργάζεται με διάφορους υπουργούς του πρωθυπουργού Πρόντι- «όχι όμως με αυτόν της Δημόσιας Διοίκησης»- και παρηγορείται διαπιστώνοντας ότι η κυβέρνηση Θαπατέρο άντλησε πολλά από το μοντέλο του για τη μεταρρύθμιση του κράτους που ψήφισε την άνοιξη το ισπανικό Κοινοβούλιο. Επίσης περιλαμβάνεται στους ειδικούς που επέλεξε ο Σαρκοζύ για να συμμετάσχουν στην επιτροπή Αταλί (άλλος Σοσιαλιστής που «τρύγησε» ο δεξιός πρόεδρος...) η οποία έχει αναλάβει να εντοπίσει τους παράγοντες που καθυστερούν τη γαλλική ανάπτυξη. Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Ρώμης, ερασιτέχνης ορειβάτης και πατέρας ενός από τους καλύτερους Ιταλούς αλπινιστές, ο Μπασανίνι επιδιώκει να κάνει τη Δημόσια Διοίκηση περισσότερο αποτελεσματική και λιγότερο δαπανηρή. Το 1996, οι Ιταλοί θεωρούσαν την αποστολή αυτή αδύνατη. Πέντε χρόνια μετά, ο ΟΟΣΑ χειροκροτούσε «τις εντυπωσιακές επιτυχίες» του Μπασανίνι. Το κόστος των εργαζομένων στο ιταλικό Δημόσιο μειώθηκε από 12,6% του ΑΕΠ σε 10,5%, πολλές διοικητικές πράξεις απλουστεύθηκαν και ο δείκτης ικανοποίησης των πολιτών από τη Δημόσια Διοίκηση αυξήθηκε από 36% το 1996 σε 59% το 2001.
Βέβαια δεν πήγαν όλα κατ΄ ευχήν. «Είχα προβλέψει σημαντικές αυξήσεις αποδοχών που να συνδέονται με τα αποτελέσματα. Όμως οι ανώτεροι δημόσιοι λειτουργοί πήραν τα χρήματα χωρίς να αυξηθούν οι δείκτες απόδοσης» εξηγεί ο Μπασανίνι. Άραγε οι συνταγές του θα μπορούσαν να μεταφερθούν σε άλλες χώρες; «Όσο περισσότερο σαθρό είναι ένα κράτος», απαντά, «τόσο περισσότερο εύκολο είναι να βρεθεί η απαραίτητη συναίνεση για μια ριζοσπαστική μεταρρύθμιση». Στην Ελλάδα, πρέπει να είναι πανεύκολο...
