Δοκιμή
Άγγελος Μανταδάκης, Αυγή, Δημοσιευμένο: 2007-09-29
Είναι η μεγαλύτερη επιτυχία μετά από εκείνη του 1996. Εκατόν είκοσι χιλιάδες ψήφοι επιπλέον του 2004 (αύξηση 54,6%) και η πιο πολυάριθμη κοινοβουλευτική ομάδα στην ιστορία του χώρου. Ένα αποτέλεσμα που μας δεσμεύει απέναντι στους πολίτες που στήριξαν τον Συνασπισμό Ριζοσπαστικής Αριστεράς, μια εντολή που πρέπει να τιμήσουμε δικαιώνοντας τις προσδοκίες τους.
Στις εκλογές αποτυπώθηκε η δυσλειτουργία του δικομματισμού, αφού δεν λειτούργησε το φαινόμενο των "συγκοινωνούντων δοχείων" αλλά έχασαν ψήφους ταυτόχρονα και οι δυο προς τα μικρά και μικρότερα κόμματα, με σημαντική μερίδα στον ΣΥΡΙΖΑ. Δομική ή συγκυριακή δυσλειτουργία; Το σύστημα οδηγείται σε κρίση ή θα ισορροπήσει πάλι; Θα εξαρτηθεί από πολλούς παράγοντες, ανάμεσά τους και από την δική μας αξιοπιστία. Πάντως το σκηνικό δεν είναι το ίδιο όπως πριν την 16η Σεπτεμβρίου.
Η Ν.Δ. είναι αποδυναμωμένη εκλογικά αλλά κυριαρχεί λόγω της κρίσης του ΠΑΣΟΚ και κατά συνέπεια της απουσίας του. Η κυβέρνηση θα συναντήσει βέβαια σοβαρές αντιστάσεις στο κοινωνικό επίπεδο, καθώς η ατζέντα της περιέχει κυρίως ιδιωτικοποιήσεις, νέους φόρους για τους πολλούς και νεοφιλελεύθερες παρεμβάσεις στο πακέτο των κοινωνικών ασφαλίσεων.
Σε κρίση στρατηγικής το ΠΑΣΟΚ αδυνατεί να ανασυγκροτήσει υπό την σκέπη του την κοινωνική συμμαχία που μέχρι και την πρώτη θητεία Σημίτη του εξασφάλιζε την πλειοψηφία.
Η απόρριψη από τους αριστερούς, προοδευτικούς ψηφοφόρους, των γνωστών εκβιαστικών διλημμάτων που επιστρατεύτηκαν τις παραμονές των εκλογών, παρά την παρουσία μιας κακής δεξιάς κυβέρνησης, συνιστά ποιοτική αλλαγή που δεν φαίνεται να κατανοούν στο ΠΑΣΟΚ.
Ο ΣΥΡΙΖΑ ενισχύθηκε πρωτίστως από τους δυσαρεστημένους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ που αποτέλεσαν το 27% των ψηφοφόρων του και τους νέους ηλικιακά ψηφοφόρους που ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ σε ποσοστά από 9% μέχρι 11,9%.
Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν περιορίστηκε σε έναν γενικόλογο αντιδικομματικό λόγο των ίσων αποστάσεων. Διεκδίκησε την ηγεμονία στην σύγκρουση με την κυβέρνηση της Δεξιάς και κάλυψε το τεράστιο κενό αντιπολίτευσης που άφηνε η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ εγκλωβισμένη στην αναθεώρηση του άρθρου 16, στις ιδιωτικοποιήσεις, σε αμφιλεγόμενες θέσεις για τις εργασιακές σχέσεις και άτολμη μπροστά σε θεσμικές τομές όπως ο χωρισμός κράτους - εκκλησίας.
Η γραμμή αυτή (στην οποία κάποιοι επιμέναμε στα τριάμισι προηγούμενα χρόνια), διαμορφώθηκε προεκλογικά πέρα από τα επίσημα κείμενα του ΣΥΝ και του ΣΥΡΙΖΑ και αποδείχτηκε ότι ήταν η μοναδική επιλογή ικανή να προσελκύσει ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ, άρα και η μόνη πραγματικά ανταγωνιστική προς αυτό.
Ο ΣΥΝ και ο ΣΥΡΙΖΑ κέρδισαν ταυτόχρονα την αναγνώριση από ένα μεγάλο τμήμα της κοινωνίας της οικολογικής τους φυσιογνωμίας, με την ουσιαστική τους παρέμβαση με προωθημένες προτάσεις πριν και μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές, την δράση τους για τις παραλίες κ.λπ. Η εκλογική επιτυχία θα ήταν μεγαλύτερη αν είχαμε προχωρήσει στην συνεργασία με τους Οικολόγους - Πράσινους, αποφεύγοντας τα λάθη.
Οι νέοι ψηφοφόροι επέλεξαν τον ΣΥΝ και τον ΣΥΡΙΖΑ για την πρωταγωνιστική τους παρουσία στο εκπαιδευτικό κίνημα, την σύγκρουσή τους με την δεξιά στον κρίσιμο τομέα των δικαιωμάτων.
Ο ΣΥΡΙΖΑ οφείλει λοιπόν και στη νέα περίοδο να διεκδικήσει την ηγεμονία στην αντιπαράθεση με την πολιτική της δεξιάς.
Με προγραμματικές πρωτοβουλίες σε συνδυασμό με κινηματικές δράσεις στα κορυφαία ζητήματα που τίθενται στην ημερήσια διάταξη: το κοινωνικό κράτος, το περιβάλλον και τα δικαιώματα.
Είναι αναγκαίο να επεξεργαστεί ένα συνεκτικό σχέδιο που να συγκροτεί όχι απλά άθροισμα προτάσεων για την αύξηση παροχών και επιδομάτων, αλλά ένα αποτελεσματικό δίχτυ κοινωνικής αλληλεγγύης και ασφάλειας κυρίως για τους ασθενέστερους.
Να αναδειχτεί ταυτόχρονα σε κύρια δύναμη σύγκρουσης, με το σύμπλεγμα συμφερόντων και εξουσιών που υπονομεύουν τον περιβαλλοντικό πλούτο της χώρας. Στηρίζοντας το νέο κοινωνικό κίνημα που αναδύεται μέσα από τις τραγωδίες του καλοκαιριού και ανοίγοντας μια ουσιαστική συζήτηση και πρωτοβουλίες για συνεργασία με τους Οικολόγους - Πράσινους και γενικότερα τον χώρο της πολιτικής οικολογίας.
Να προβάλλει σαν η συνεπής δύναμη που υπερασπίζεται χωρίς τον φόβο του πολιτικού κόστους τα δικαιώματα και την δημοκρατία σε όλα τα επίπεδα.
Η άνοδος του ΚΚΕ ανάδειξε για άλλη μια φορά το πρόβλημα της πολιτικής μας απέναντι στο κόμμα αυτό. Η ανθενωτική του στάση στο λαϊκό κίνημα, δεν φαίνεται να ανέκοψε την εκλογική του δυναμική. Η πρόταση επομένως για συνεργασία αν δεν συνοδεύεται από δημόσιο κριτικό λόγο για τις αδιέξοδες και ξεπερασμένες απόψεις του, δημιουργεί συγχύσεις.
Οι ευκαιρίες δεν παρουσιάζονται συχνά. Τώρα είναι η στιγμή για ένα μεγάλο άνοιγμα προς τις τρεις κατηγορίες πολιτών που μας άκουσαν με ενδιαφέρον προεκλογικά: τον κόσμο του ΠΑΣΟΚ, τον χώρο της οικολογίας και τη νεολαία.
Στις εκλογές αποτυπώθηκε η δυσλειτουργία του δικομματισμού, αφού δεν λειτούργησε το φαινόμενο των "συγκοινωνούντων δοχείων" αλλά έχασαν ψήφους ταυτόχρονα και οι δυο προς τα μικρά και μικρότερα κόμματα, με σημαντική μερίδα στον ΣΥΡΙΖΑ. Δομική ή συγκυριακή δυσλειτουργία; Το σύστημα οδηγείται σε κρίση ή θα ισορροπήσει πάλι; Θα εξαρτηθεί από πολλούς παράγοντες, ανάμεσά τους και από την δική μας αξιοπιστία. Πάντως το σκηνικό δεν είναι το ίδιο όπως πριν την 16η Σεπτεμβρίου.
Η Ν.Δ. είναι αποδυναμωμένη εκλογικά αλλά κυριαρχεί λόγω της κρίσης του ΠΑΣΟΚ και κατά συνέπεια της απουσίας του. Η κυβέρνηση θα συναντήσει βέβαια σοβαρές αντιστάσεις στο κοινωνικό επίπεδο, καθώς η ατζέντα της περιέχει κυρίως ιδιωτικοποιήσεις, νέους φόρους για τους πολλούς και νεοφιλελεύθερες παρεμβάσεις στο πακέτο των κοινωνικών ασφαλίσεων.
Σε κρίση στρατηγικής το ΠΑΣΟΚ αδυνατεί να ανασυγκροτήσει υπό την σκέπη του την κοινωνική συμμαχία που μέχρι και την πρώτη θητεία Σημίτη του εξασφάλιζε την πλειοψηφία.
Η απόρριψη από τους αριστερούς, προοδευτικούς ψηφοφόρους, των γνωστών εκβιαστικών διλημμάτων που επιστρατεύτηκαν τις παραμονές των εκλογών, παρά την παρουσία μιας κακής δεξιάς κυβέρνησης, συνιστά ποιοτική αλλαγή που δεν φαίνεται να κατανοούν στο ΠΑΣΟΚ.
Ο ΣΥΡΙΖΑ ενισχύθηκε πρωτίστως από τους δυσαρεστημένους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ που αποτέλεσαν το 27% των ψηφοφόρων του και τους νέους ηλικιακά ψηφοφόρους που ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ σε ποσοστά από 9% μέχρι 11,9%.
Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν περιορίστηκε σε έναν γενικόλογο αντιδικομματικό λόγο των ίσων αποστάσεων. Διεκδίκησε την ηγεμονία στην σύγκρουση με την κυβέρνηση της Δεξιάς και κάλυψε το τεράστιο κενό αντιπολίτευσης που άφηνε η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ εγκλωβισμένη στην αναθεώρηση του άρθρου 16, στις ιδιωτικοποιήσεις, σε αμφιλεγόμενες θέσεις για τις εργασιακές σχέσεις και άτολμη μπροστά σε θεσμικές τομές όπως ο χωρισμός κράτους - εκκλησίας.
Η γραμμή αυτή (στην οποία κάποιοι επιμέναμε στα τριάμισι προηγούμενα χρόνια), διαμορφώθηκε προεκλογικά πέρα από τα επίσημα κείμενα του ΣΥΝ και του ΣΥΡΙΖΑ και αποδείχτηκε ότι ήταν η μοναδική επιλογή ικανή να προσελκύσει ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ, άρα και η μόνη πραγματικά ανταγωνιστική προς αυτό.
Ο ΣΥΝ και ο ΣΥΡΙΖΑ κέρδισαν ταυτόχρονα την αναγνώριση από ένα μεγάλο τμήμα της κοινωνίας της οικολογικής τους φυσιογνωμίας, με την ουσιαστική τους παρέμβαση με προωθημένες προτάσεις πριν και μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές, την δράση τους για τις παραλίες κ.λπ. Η εκλογική επιτυχία θα ήταν μεγαλύτερη αν είχαμε προχωρήσει στην συνεργασία με τους Οικολόγους - Πράσινους, αποφεύγοντας τα λάθη.
Οι νέοι ψηφοφόροι επέλεξαν τον ΣΥΝ και τον ΣΥΡΙΖΑ για την πρωταγωνιστική τους παρουσία στο εκπαιδευτικό κίνημα, την σύγκρουσή τους με την δεξιά στον κρίσιμο τομέα των δικαιωμάτων.
Ο ΣΥΡΙΖΑ οφείλει λοιπόν και στη νέα περίοδο να διεκδικήσει την ηγεμονία στην αντιπαράθεση με την πολιτική της δεξιάς.
Με προγραμματικές πρωτοβουλίες σε συνδυασμό με κινηματικές δράσεις στα κορυφαία ζητήματα που τίθενται στην ημερήσια διάταξη: το κοινωνικό κράτος, το περιβάλλον και τα δικαιώματα.
Είναι αναγκαίο να επεξεργαστεί ένα συνεκτικό σχέδιο που να συγκροτεί όχι απλά άθροισμα προτάσεων για την αύξηση παροχών και επιδομάτων, αλλά ένα αποτελεσματικό δίχτυ κοινωνικής αλληλεγγύης και ασφάλειας κυρίως για τους ασθενέστερους.
Να αναδειχτεί ταυτόχρονα σε κύρια δύναμη σύγκρουσης, με το σύμπλεγμα συμφερόντων και εξουσιών που υπονομεύουν τον περιβαλλοντικό πλούτο της χώρας. Στηρίζοντας το νέο κοινωνικό κίνημα που αναδύεται μέσα από τις τραγωδίες του καλοκαιριού και ανοίγοντας μια ουσιαστική συζήτηση και πρωτοβουλίες για συνεργασία με τους Οικολόγους - Πράσινους και γενικότερα τον χώρο της πολιτικής οικολογίας.
Να προβάλλει σαν η συνεπής δύναμη που υπερασπίζεται χωρίς τον φόβο του πολιτικού κόστους τα δικαιώματα και την δημοκρατία σε όλα τα επίπεδα.
Η άνοδος του ΚΚΕ ανάδειξε για άλλη μια φορά το πρόβλημα της πολιτικής μας απέναντι στο κόμμα αυτό. Η ανθενωτική του στάση στο λαϊκό κίνημα, δεν φαίνεται να ανέκοψε την εκλογική του δυναμική. Η πρόταση επομένως για συνεργασία αν δεν συνοδεύεται από δημόσιο κριτικό λόγο για τις αδιέξοδες και ξεπερασμένες απόψεις του, δημιουργεί συγχύσεις.
Οι ευκαιρίες δεν παρουσιάζονται συχνά. Τώρα είναι η στιγμή για ένα μεγάλο άνοιγμα προς τις τρεις κατηγορίες πολιτών που μας άκουσαν με ενδιαφέρον προεκλογικά: τον κόσμο του ΠΑΣΟΚ, τον χώρο της οικολογίας και τη νεολαία.
