Γαλλία: Μετά την πολυήμερη απεργία, οι διαπραγματεύσεις
Ελένη Τσερεζόλε, Αυγή της Κυριακής, Δημοσιευμένο: 2007-11-25
"Τίποτε για εμάς, 200% για σένα", ήταν ένα από τα πολλά, εύστοχα και εφευρετικά συνθήματα στη διαδήλωση της Τρίτης, στην πόλη Ρεν, στη Βρετάνη (το 200% ήταν αναφορά στην υπεραύξηση του μισθού του Σαρκοζί ως προέδρου της Δημοκρατίας). Στο ίδιο μήκος κύματος και οι μεγάλες διαδηλώσεις που συνόδευσαν την απεργία σιδηροδρομικών και δημοσίων υπαλλήλων, που νέκρωσε τη Γαλλία, με αιτήματα, πέραν των ειδικών συνταξιοδοτικών καθεστώτων, την προστασία του δημόσιου τομέα και τη διασφάλιση της αγοραστικής δύναμης. Στις διαδηλώσεις, που μετείχαν συνολικά πάνω από 700.000 άτομα, πήραν επίσης μέρος και φοιτητές που και αυτοί βρίσκονται σε αναβρασμό λόγω του λεγόμενου νόμου Πεκρές (από το όνομα της υπουργού) περί της "αυτονομίας" των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων.
Η απάντηση του Νικολά Σαρκοζί, ο οποίος ήταν γενικά ελάχιστα παρών (σε αντίθεση με τη μέχρι τώρα τακτική του) στη διάρκεια των κινητοποιήσεων, ήλθε το ίδιο βράδυ από το βήμα του ιδρύματος των Γάλλων δημάρχων: "δεν πρόκειται να υποχωρήσω, οι μεταρρυθμίσεις θα περάσουν". Την ίδια στιγμή ο πρωθυπουργός του, Φρανσουά Φιγιόν ζητούσε από τους απεργούς να επανέλθουν στις εργασίες τους, για να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις. Εντέλει, οι διαπραγματεύσεις (που μπορούσαν να είχαν ξεκινήσει από την περασμένη εβδομάδα, αν είχε γίνει αποδεκτή η πρόταση του γ.γ. του CGT, Μπερνάρ Τιμπό περί τριμερών διαπραγματεύσεων) ξεκίνησαν την Τετάρτη, όταν διοίκηση, συνδικάτα και εκπρόσωποι του κράτους κάθισαν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων στην επιχείρηση του παρισινού Μετρό και εκείνη των σιδηροδρόμων. Παρόλα αυτά, η απεργιακή κινητοποίηση συνεχίστηκε και την Πέμπτη - συνολικά η απεργία διήρκησε δέκα ημέρες - για να συμφωνήσουν τα συνδικάτα να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις επί έναν μήνα, μέχρι τις αρχές Δεκεμβρίου και με νέα συνάντηση αύριο.
Ο Μπερνάρ Τιμπό, γ.γ. του ισχυρότερου συνδικάτου στους σιδηροδρομικούς, προειδοποίησε ότι θα υπάρξουν και άλλες μορφές δράσης (ακόμη και απεργία), αναλόγως με την έκβαση των διαπραγματεύσεων στις αρχές Δεκεμβρίου.
Η απεργιακή κινητοποίηση των σιδηροδρομικών ήταν η πρώτη κατά του Σαρκοζί, που δεν χάνει την ευκαιρία να υπενθυμίζει την αυξημένη νομιμοποίησή του έναντι των δήθεν μη αντιπροσωπευτικών, "προνομιούχων" συνδικάτων, προκειμένου να εφαρμόσει το "μεταρρυθμιστικό πρόγραμμά του" και να προωθήσεις τις "ρήξεις" για τις οποίες τον ψήφισαν οι Γάλλοι. Το "στοίχημα" λοιπόν των συνδικάτων, και ειδικότερα του CGT, δεν ήταν εύκολο: απέναντί τους είχαν έναν νεοεκλεγέντα, υπερδραστήριο πρόεδρο ενώ το διακύβευμα - η μεταρρύθμιση των ειδικών συνταξιοδοτικών καθεστώτων - αποτελούσε "αιχμή του δόρατος" του Σαρκοζί. Ο αριθμός των ασφαλισμένων που αφορά η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση είναι ασήμαντος σε σχέση με το σύνολο των εργαζομένων: 500.000. Ωστόσο, σύμφωνα με την ερμηνεία του Τιμπό, η συγκεκριμένη υπόθεση αποτελεί ουσιαστικά το "προδόρπιο" για την αμφισβήτηση του γενικού συνταξιοδοτικού καθεστώτος το 2008. Τα συνδικάτα αποφάσισαν λοιπόν να προχωρήσουν στην απεργιακή κινητοποίηση έχοντας την αίσθηση ότι η κυβέρνηση επιδιώκει τη σύγκρουση προκειμένου να τα συνθλίψει, αποτρέποντας περαιτέρω αντιδράσεις - η εκτίμηση του Τιμπό ήταν μάλιστα ότι η "κυβέρνηση ενορχηστρώνει τη δραματοποίηση" της κατάστασης. "Η κατάσταση και το μέλλον των ειδικών καθεστώτων δεν δικαιολογούν τη δραματοποίηση που ενορχηστρώνει η κυβέρνηση και που τροφοδοτεί ο πρόεδρος" δήλωνε πριν από την απεργία ο ίδιος, υπογραμμίζοντας ότι "οι εργαζόμενοι γίνονται όμηροι της θέλησης να φανεί ότι ο πρόεδρος επιτυγχάνει"...
Τα συνδικάτα είχαν επίσης να αντιμετωπίσουν και τη δυσπιστία της κοινής γνώμης, που, σύμφωνα με τα ποσοστά που έσπευσαν να προβάλλουν τα φιλοσαρκοζικά ΜΜΕ, σε ποσοστό 60% ήσαν κατά της απεργίας. Αφού υπογράμμισε ότι "εμείς δεν διαθέτουμε να μέσα κατά της παραπληροφόρησης για τα ειδικά συνταξιοδοτικά καθεστώτα" και ότι "συνεχίζουν να κυκλοφορούν μύθοι", ο Τιμπό τόνισε χαρακτηριστικά: "Κανείς δεν μπορεί να αγνοεί ότι αν δεν αντιστρέψουμε την τάση, το επίπεδο των συντάξεων του ιδιωτικού τομέα θα είναι στο μέλλον της τάξης του 47% του τελευταίου μισθού ενώ ήταν κατά μέσο όρο 81% το 1998". "Και η μεταρρύθμιση των ειδικών συνταξιοδοτικών καθεστώτων δεν αλλάζει τίποτε σε αυτό το θέμα".
Η τελική έκβαση των κινητοποιήσεων, όποια κι αν είναι η προσπάθεια που θα κάνουν τα φιλοσαρκοζικά ΜΜΕ (ας μην ξεχνάμε ότι ο νέος πρόεδρος γνωρίζει όλους σχεδόν τους "μιντιάρχες"), δεν μπορεί παρά να θεωρηθεί επιτυχημένη καθώς η κυβέρνηση κάθισε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, πριν τελειώσει η απεργία (ενώ ζητούσε πρώτα να επιστρέψουν οι εργαζομένοι στην εργασία τους και μετά να συνεχίσουν οι διαπραγματεύσεις). Επί της ουσίας, το τι θα αποφέρουν οι διαπραγματεύσεις αυτές, θα αρχίσει να διαφαίνεται μετά από έναν περίπου μήνα, όταν ολοκληρωθεί ο κύκλος τους. Το βέβαιο είναι ότι η κινητοποίηση των σιδηροδρομικών δεν άφησε "αλώβητο" τον Σαρκοζί - βρέθηκε μέσα σε λίγες ημέρες στο 51% δημοσικότητας από 63%.
Τώρα ο νέος σκόπελος για τον δυναμικό, "υπερπρόεδρο" ονομάζεται "αγοραστική δύναμη". Στην προεκλογική του εκστρατεία ο Σαρκοζί δεν έπαυε να επαναλαμβάνει ότι θα του δώσει "πρώτη προτεραιότητα". Η πραγματικότητα, έξι μήνες αργότερα είναι μάλλον ζοφερή. Το σύνθημα "να δουλεύουμε περισσότερο, για να κερδίζουμε περισσότερο" δεν φαίνεται να υλοποιείται. Μόνον ο υπουργός Δημόσιας Διοίκησης, Ερίκ Βερτ επιδεικνύει αισιοδοξία, υποστηρίζοντας προκλητικά σχεδόν ότι η αγοραστική δύναμη των δημοσίων υπαλλήλων (οι οποίοι ακριβώς για το λόγο αυτό κατέβηκαν σε απεργία την Τρίτη) θα αυξηθεί κατά 3.5% σε έξι χρόνια. Τα συνδικάτα υπολογίζουν αντιθέτως ότι θα μειωθεί... κατά 7 μονάδες! Το γεγονός αυτό εξηγεί το γιατί οι δημόσιοι υπάλληλοι ζητούν την άμεση έναρξη μισθολογικών διαπραγματεύσεων και την προστασία της δημόσιας απασχόλησης.
Ο Σαρκοζί, σε ό,τι αφορά την αγοραστική δύναμη, και τα μέτρα ενίσχυσής της που θέλει να εξαγγείλει, βρίσκεται αντιμέτωπος με την όχι ιδιαίτερα καλή κατάσταση της γαλλικής οικονομίας (ο ρυθμός ανάπτυξης "σέρνεται") και με τους κανονισμούς των Βρυξελλών για τον έλεγχο των δημοσίων ελλειμμάτων.
Και οι φοιτητές στους δρόμους...
Την ίδια στιγμή το κίνημα αντίδρασης στα πανεπιστήμια συνεχίζει να πονοκεφαλιάζει την υπουργό Ανώτατης Παιδείας, Βαλερί Πεκρές, που με τον νόμο περί της "αυτονομίας" των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων που ψήφισε χρησιμοποιώντας μάλιστα τη διαδικασία του κατεπείγοντος στα τέλη Αυγούστου, έχει πυροδοτήσει έντονες αμφισβητήσεις. Ο Στεφάν Τασέλ, που είναι εκλεγμένος στο Εθνικό Συμβούλιο ανώτατης εκπαίδευσης και έρευνας, το οποίο πρόσφατα ψήφισε απόφαση που καλεί την Πεκρές να "απαντήσει στις ανησυχίες" της πανεπιστημιακής κοινότητας και στήριξε τις κινητοποιήσεις των φοιτητών, αποκωδικοποίησε στην Ουμανιτέ τις αντιδράσεις των φοιτητών. "Η Βαλερί Πεκρές πρέπει να λάβει υπόψη της τις ανησυχίες του συνόλου της πανεπιστημιακής κοινότητας". "Ο νόμος Πεκρές σημαίνει εντέλει μια οικονομική παραίτηση του κράτους. Και τίποτε στον προϋπολογισμό δεν εξαλείφει αυτόν τον φόβο. Αντιθέτως αναμένουμε μια ένδειξη επαναδέσμευσης του κράτους. Ο νόμος προωθεί τα εταιρικά ιδρύματα, επιτρέπει τις προσλήψεις εκτός καθεστώτος... Πρόκειται για μέτρα που μπορούν να φανούν τεχνικά αλλά έχουν ισχυρό πολιτικό υπόβαθρο. Είναι σαφές ότι πλήττεται έτσι ο δημόσιος τομέας της ανώτατης εκπαίδευσης".
"Ο νόμος αυτός, συνέχισε ο Στ. Τασέλ, δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες του δημόσιου τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης. Εκείνο που αναμένουμε λοιπόν είναι οι διαπραγματεύσεις! Και καμία συνεννόηση δεν έχει γίνει σε αυτό το θέμα. Εμείς όμως δεν επιθυμούσε ένα στάτους κβο: χρειάζεται πράγματι να γίνει μια μεταρρύθμιση αλλά όχι η συγκεκριμένη. Πρέπει η κυβέρνηση να αντιληφθεί τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ανώτατη Παιδεία στη Γαλλία, η οποία αξίζει καλύτερης μεταχείρισης από αυτό ένα κείμενο που ψηφίστηκε άρον - άρον...
Η απάντηση του Νικολά Σαρκοζί, ο οποίος ήταν γενικά ελάχιστα παρών (σε αντίθεση με τη μέχρι τώρα τακτική του) στη διάρκεια των κινητοποιήσεων, ήλθε το ίδιο βράδυ από το βήμα του ιδρύματος των Γάλλων δημάρχων: "δεν πρόκειται να υποχωρήσω, οι μεταρρυθμίσεις θα περάσουν". Την ίδια στιγμή ο πρωθυπουργός του, Φρανσουά Φιγιόν ζητούσε από τους απεργούς να επανέλθουν στις εργασίες τους, για να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις. Εντέλει, οι διαπραγματεύσεις (που μπορούσαν να είχαν ξεκινήσει από την περασμένη εβδομάδα, αν είχε γίνει αποδεκτή η πρόταση του γ.γ. του CGT, Μπερνάρ Τιμπό περί τριμερών διαπραγματεύσεων) ξεκίνησαν την Τετάρτη, όταν διοίκηση, συνδικάτα και εκπρόσωποι του κράτους κάθισαν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων στην επιχείρηση του παρισινού Μετρό και εκείνη των σιδηροδρόμων. Παρόλα αυτά, η απεργιακή κινητοποίηση συνεχίστηκε και την Πέμπτη - συνολικά η απεργία διήρκησε δέκα ημέρες - για να συμφωνήσουν τα συνδικάτα να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις επί έναν μήνα, μέχρι τις αρχές Δεκεμβρίου και με νέα συνάντηση αύριο.
Ο Μπερνάρ Τιμπό, γ.γ. του ισχυρότερου συνδικάτου στους σιδηροδρομικούς, προειδοποίησε ότι θα υπάρξουν και άλλες μορφές δράσης (ακόμη και απεργία), αναλόγως με την έκβαση των διαπραγματεύσεων στις αρχές Δεκεμβρίου.
Η απεργιακή κινητοποίηση των σιδηροδρομικών ήταν η πρώτη κατά του Σαρκοζί, που δεν χάνει την ευκαιρία να υπενθυμίζει την αυξημένη νομιμοποίησή του έναντι των δήθεν μη αντιπροσωπευτικών, "προνομιούχων" συνδικάτων, προκειμένου να εφαρμόσει το "μεταρρυθμιστικό πρόγραμμά του" και να προωθήσεις τις "ρήξεις" για τις οποίες τον ψήφισαν οι Γάλλοι. Το "στοίχημα" λοιπόν των συνδικάτων, και ειδικότερα του CGT, δεν ήταν εύκολο: απέναντί τους είχαν έναν νεοεκλεγέντα, υπερδραστήριο πρόεδρο ενώ το διακύβευμα - η μεταρρύθμιση των ειδικών συνταξιοδοτικών καθεστώτων - αποτελούσε "αιχμή του δόρατος" του Σαρκοζί. Ο αριθμός των ασφαλισμένων που αφορά η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση είναι ασήμαντος σε σχέση με το σύνολο των εργαζομένων: 500.000. Ωστόσο, σύμφωνα με την ερμηνεία του Τιμπό, η συγκεκριμένη υπόθεση αποτελεί ουσιαστικά το "προδόρπιο" για την αμφισβήτηση του γενικού συνταξιοδοτικού καθεστώτος το 2008. Τα συνδικάτα αποφάσισαν λοιπόν να προχωρήσουν στην απεργιακή κινητοποίηση έχοντας την αίσθηση ότι η κυβέρνηση επιδιώκει τη σύγκρουση προκειμένου να τα συνθλίψει, αποτρέποντας περαιτέρω αντιδράσεις - η εκτίμηση του Τιμπό ήταν μάλιστα ότι η "κυβέρνηση ενορχηστρώνει τη δραματοποίηση" της κατάστασης. "Η κατάσταση και το μέλλον των ειδικών καθεστώτων δεν δικαιολογούν τη δραματοποίηση που ενορχηστρώνει η κυβέρνηση και που τροφοδοτεί ο πρόεδρος" δήλωνε πριν από την απεργία ο ίδιος, υπογραμμίζοντας ότι "οι εργαζόμενοι γίνονται όμηροι της θέλησης να φανεί ότι ο πρόεδρος επιτυγχάνει"...
Τα συνδικάτα είχαν επίσης να αντιμετωπίσουν και τη δυσπιστία της κοινής γνώμης, που, σύμφωνα με τα ποσοστά που έσπευσαν να προβάλλουν τα φιλοσαρκοζικά ΜΜΕ, σε ποσοστό 60% ήσαν κατά της απεργίας. Αφού υπογράμμισε ότι "εμείς δεν διαθέτουμε να μέσα κατά της παραπληροφόρησης για τα ειδικά συνταξιοδοτικά καθεστώτα" και ότι "συνεχίζουν να κυκλοφορούν μύθοι", ο Τιμπό τόνισε χαρακτηριστικά: "Κανείς δεν μπορεί να αγνοεί ότι αν δεν αντιστρέψουμε την τάση, το επίπεδο των συντάξεων του ιδιωτικού τομέα θα είναι στο μέλλον της τάξης του 47% του τελευταίου μισθού ενώ ήταν κατά μέσο όρο 81% το 1998". "Και η μεταρρύθμιση των ειδικών συνταξιοδοτικών καθεστώτων δεν αλλάζει τίποτε σε αυτό το θέμα".
Η τελική έκβαση των κινητοποιήσεων, όποια κι αν είναι η προσπάθεια που θα κάνουν τα φιλοσαρκοζικά ΜΜΕ (ας μην ξεχνάμε ότι ο νέος πρόεδρος γνωρίζει όλους σχεδόν τους "μιντιάρχες"), δεν μπορεί παρά να θεωρηθεί επιτυχημένη καθώς η κυβέρνηση κάθισε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, πριν τελειώσει η απεργία (ενώ ζητούσε πρώτα να επιστρέψουν οι εργαζομένοι στην εργασία τους και μετά να συνεχίσουν οι διαπραγματεύσεις). Επί της ουσίας, το τι θα αποφέρουν οι διαπραγματεύσεις αυτές, θα αρχίσει να διαφαίνεται μετά από έναν περίπου μήνα, όταν ολοκληρωθεί ο κύκλος τους. Το βέβαιο είναι ότι η κινητοποίηση των σιδηροδρομικών δεν άφησε "αλώβητο" τον Σαρκοζί - βρέθηκε μέσα σε λίγες ημέρες στο 51% δημοσικότητας από 63%.
Τώρα ο νέος σκόπελος για τον δυναμικό, "υπερπρόεδρο" ονομάζεται "αγοραστική δύναμη". Στην προεκλογική του εκστρατεία ο Σαρκοζί δεν έπαυε να επαναλαμβάνει ότι θα του δώσει "πρώτη προτεραιότητα". Η πραγματικότητα, έξι μήνες αργότερα είναι μάλλον ζοφερή. Το σύνθημα "να δουλεύουμε περισσότερο, για να κερδίζουμε περισσότερο" δεν φαίνεται να υλοποιείται. Μόνον ο υπουργός Δημόσιας Διοίκησης, Ερίκ Βερτ επιδεικνύει αισιοδοξία, υποστηρίζοντας προκλητικά σχεδόν ότι η αγοραστική δύναμη των δημοσίων υπαλλήλων (οι οποίοι ακριβώς για το λόγο αυτό κατέβηκαν σε απεργία την Τρίτη) θα αυξηθεί κατά 3.5% σε έξι χρόνια. Τα συνδικάτα υπολογίζουν αντιθέτως ότι θα μειωθεί... κατά 7 μονάδες! Το γεγονός αυτό εξηγεί το γιατί οι δημόσιοι υπάλληλοι ζητούν την άμεση έναρξη μισθολογικών διαπραγματεύσεων και την προστασία της δημόσιας απασχόλησης.
Ο Σαρκοζί, σε ό,τι αφορά την αγοραστική δύναμη, και τα μέτρα ενίσχυσής της που θέλει να εξαγγείλει, βρίσκεται αντιμέτωπος με την όχι ιδιαίτερα καλή κατάσταση της γαλλικής οικονομίας (ο ρυθμός ανάπτυξης "σέρνεται") και με τους κανονισμούς των Βρυξελλών για τον έλεγχο των δημοσίων ελλειμμάτων.
Και οι φοιτητές στους δρόμους...
Την ίδια στιγμή το κίνημα αντίδρασης στα πανεπιστήμια συνεχίζει να πονοκεφαλιάζει την υπουργό Ανώτατης Παιδείας, Βαλερί Πεκρές, που με τον νόμο περί της "αυτονομίας" των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων που ψήφισε χρησιμοποιώντας μάλιστα τη διαδικασία του κατεπείγοντος στα τέλη Αυγούστου, έχει πυροδοτήσει έντονες αμφισβητήσεις. Ο Στεφάν Τασέλ, που είναι εκλεγμένος στο Εθνικό Συμβούλιο ανώτατης εκπαίδευσης και έρευνας, το οποίο πρόσφατα ψήφισε απόφαση που καλεί την Πεκρές να "απαντήσει στις ανησυχίες" της πανεπιστημιακής κοινότητας και στήριξε τις κινητοποιήσεις των φοιτητών, αποκωδικοποίησε στην Ουμανιτέ τις αντιδράσεις των φοιτητών. "Η Βαλερί Πεκρές πρέπει να λάβει υπόψη της τις ανησυχίες του συνόλου της πανεπιστημιακής κοινότητας". "Ο νόμος Πεκρές σημαίνει εντέλει μια οικονομική παραίτηση του κράτους. Και τίποτε στον προϋπολογισμό δεν εξαλείφει αυτόν τον φόβο. Αντιθέτως αναμένουμε μια ένδειξη επαναδέσμευσης του κράτους. Ο νόμος προωθεί τα εταιρικά ιδρύματα, επιτρέπει τις προσλήψεις εκτός καθεστώτος... Πρόκειται για μέτρα που μπορούν να φανούν τεχνικά αλλά έχουν ισχυρό πολιτικό υπόβαθρο. Είναι σαφές ότι πλήττεται έτσι ο δημόσιος τομέας της ανώτατης εκπαίδευσης".
"Ο νόμος αυτός, συνέχισε ο Στ. Τασέλ, δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες του δημόσιου τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης. Εκείνο που αναμένουμε λοιπόν είναι οι διαπραγματεύσεις! Και καμία συνεννόηση δεν έχει γίνει σε αυτό το θέμα. Εμείς όμως δεν επιθυμούσε ένα στάτους κβο: χρειάζεται πράγματι να γίνει μια μεταρρύθμιση αλλά όχι η συγκεκριμένη. Πρέπει η κυβέρνηση να αντιληφθεί τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ανώτατη Παιδεία στη Γαλλία, η οποία αξίζει καλύτερης μεταχείρισης από αυτό ένα κείμενο που ψηφίστηκε άρον - άρον...
