Κύπρος: Λύση τώρα ή ποτέ

Οι απευθείας συνομιλίες για το Κυπριακό θα αρχίσουν, εκτός συγκλονιστικού απροόπτου, τον Σεπτέμβριο. Μεταξύ των Χριστόφια και Ταλάτ υπήρξε συμφωνία κυρίων για το χρονοδιάγραμμα στη συνάντηση που είχαν στις 23 Μαΐου: Επίσημη έναρξη στο τέλος Ιουλίου, ανάπαυλα τον Αύγουστο και εντατικές συνομιλίες από τον Σεπτέμβριο.

Ο βοηθός γ.γ. του ΟΗΕ Λιν Πάσκο επισκέφθηκε την Κύπρο την περασμένη εβδομάδα για να επιβεβαιώσει αυτή τη συμφωνία και να εξασφαλίσει τη συγκατάθεση των δύο ηγετών για τον διορισμό του Αλεξάντερ Ντάουνερ ως ειδικού συμβούλου του γενικού γραμματέα στο Κυπριακό.

Ωστόσο, από τη συμφωνία κυρίων της 23ης Μαΐου, μέχρι την άφιξη του Λιν Πάσκο, υπήρξε περιπλοκή, με αφορμή την ερμηνεία της κοινής δήλωσης στην οποία είχαν συμφωνήσει οι δύο ηγέτες στη συνάντησή τους. Από τη μια ο Δ. Χριστόφιας προσπάθησε να τη βελτιώσει με πρόσθετες αναφορές και από την άλλη ο Ταλάτ αρνήθηκε να προσέλθει στο δείπνο που τους είχε καλέσει ο Λιν Πάσκο.

Ο βοηθός γενικός γραμματέας ενοχλήθηκε με τα «τερτίπια» των Κυπρίων πολιτικών και τα παρομοίασε με τους επαγγελματίες ερμηνευτές της Βίβλου. Σε δηλώσεις του, πριν αναχωρήσει από τη Λευκωσία, είπε πως «η εργασία των Ηνωμένων Εθνών (σχέδια, εκθέσεις, ψηφίσματα κτλ.) μου θυμίζει λίγο τη Βίβλο: μπορείτε να ψάξετε και να βρείτε μια παραπομπή για να αποδείξετε οποιοδήποτε σημείο θέλετε, και υπάρχουν ολόκληρες λεγεώνες ανθρώπων που πληρώνονται αποκλειστικά για να ξεψαχνίσουν την κάθε ασήμαντη παραπομπή που μπορούν να βρουν για να αποδείξουν ότι είναι εκείνοι οι σωστοί και η άλλη πλευρά κάνει λάθος».

Ωστόσο, ο Λιν Πάσκο εξασφάλισε επιβεβαίωση της βούλησης των δύο ηγετών για απευθείας συνομιλίες, καθώς και τη συγκατάθεσή τους για το όνομα του μεσολαβητή. Φεύγοντας από την Κύπρο έπλεξε το εγκώμιο των Χριστόφια και Ταλάτ για την αποφασιστικότητά τους για λύση και έδωσε τόνο αισιοδοξίας και αποφασιστικότητας, ότι «αυτή τη φορά θα τα καταφέρουμε».

Ο αξιωματούχος των Η.Ε. θεωρεί ότι οι συζητήσεις για τη βάση της λύσης γίνονται περί όνου σκιάς και πως αυτή είναι ξεκαθαρισμένη και είναι όλη η εργασία που έγινε μέχρι σήμερα. «Υπάρχουν μερικές γενικές αρχές που όλοι ξέρουμε και νομίζω πως πρέπει όλοι να επικεντρωθούμε αμέσως σε αυτές τις αρχές, με βάση τις οποίες οι ηγέτες λένε ότι διαπραγματεύονται». Ο Λιν Πάσκο, επικαλούμενος την ενημέρωση που είχε από τους εκπροσώπους των Η.Ε. στις επιτροπές, είπε πως αυτές πηγαίνουν αρκετά καλά και ξεκαθάρισε πως δεν αναμένεται από τις επιτροπές να διαπραγματευτούν το Κυπριακό. «Η δουλειά τους είναι να κοιτάξουν την εργασία που έγινε μέχρι τώρα (body of work), να αναζητήσουν νέες ιδέες, να τα βάλουν όλα μαζί στο τραπέζι, για να δουν σε ποια υπάρχει ήδη συμφωνία», είπε και διευκρίνισε πως «αυτό δεν σημαίνει ότι θα τα κάνουν όλα κομματάκια και θα διαπραγματευτούν τα βασικά ζητήματα, απλώς θα εξετάσουν ολόκληρο το πράγμα, για να δουν οι ηγέτες τι πρέπει πραγματικά να διαπραγματευτούν και τι όχι».

Την 1η Ιουλίου θα συναντηθούν ξανά οι δύο ηγέτες και αναμένεται ότι θα βρουν μια λεκτική φόρμουλα που να τηρεί τα προσχήματα και θα τους διευκολύνει να ανακοινώσουν τις απευθείας συνομιλίες. Τα Ηνωμένα Εθνη δέχονται φορτικές πιέσεις από την Ε.Ε. και ο Μπαν Γκι Μουν, όπως αποκάλυψε ο Πάσκο, έμεινε έκπληκτος από το ενδιαφέρον που δείχνουν για το Κυπριακό οι ξένοι ηγέτες που συναντά. Βασικά, το Κυπριακό θεωρείται ήδη ένας μεγάλος μπελάς για την Ε.Ε. που περιπλέκει τις σχέσεις της με την Τουρκία. Η διακαής επιθυμία της Ε.Ε. να προχωρήσουν τα πράγματα εκφράστηκε για άλλη μια φορά στον πρόεδρο Χριστόφια, κατά την τελευταία σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες. Η εκτίμηση είναι πως αν δεν γίνει κάτι τώρα, που είναι οι Χριστόφιας και Ταλάτ στην εξουσία, δεν πρόκειται να γίνει ποτέ και δείχνουν αποφασισμένοι να αξιοποιήσουν την ευκαιρία.