Κύπρος 2008: Η σφραγίδα της σύγχρονης αριστεράς

120 μέρες από την εκλογή στην προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας του Δημήτρη Χριστόφια και 2 μέρες μετά την τελευταία σημαντική συνάντηση Χριστόφια-Ταλάτ, βρέθηκα στην Κύπρο, ως μέλος της αντιπροσωπείας του Συνασπισμού, που με επικεφαλής τον Αλέξη Τσίπρα και μετά από πρόσκληση του ΑΚΕΛ επισκέφθηκε το νησί στις 3 και 4 Ιουλίου.

Η προεδρία Χριστόφια εγκαινίασε αναμφίβολα μια νέα περίοδο για την Κύπρο συνολικά. Για τη δημοκρατία και την εφαρμοζόμενη κοινωνική πολιτική, αλλά – και κύρια – για το Κυπριακό ζήτημα, που επικαθορίζει για δεκαετίες τώρα τις κοινωνικοπολιτικές εξελίξεις.

Το Κυπριακό, λοιπόν! Ο Δ. Χριστόφιας δεσμεύτηκε προεκλογικά. Πρώτος στόχος η επαναπροσέγγιση των δύο Κοινοτήτων. Η επανένωση του νησιού. Σαφέστατη η πολιτική βούληση. Εγκρίθηκε απ’ το λαό και από την πρώτη μέρα της εκλογής του υπήρξε έντονη κινητικότητα που βρίσκεται σε εξέλιξη. Στους τέσσερις μήνες που μεσολάβησαν πραγματοποιήθηκαν περισσότερα από όσα έγιναν στα τέσσερα χρόνια της προηγούμενης προεδρίας. Τρεις συναντήσεις με τον Ταλάτ, λειτουργία μεικτών ομάδων και τεχνικών επιτροπών, δραστηριοποίηση του ΟΗΕ, ενδιαφέρον της Ε.Ε. και του διεθνούς παράγοντα ευρύτερα.

Χριστόφιας και κυβέρνηση έχουν την πρωτοβουλία. Με προσήλωση σε αρχές και σε όσα σε προηγούμενες φάσεις έχουν συμφωνηθεί. Με μια εντυπωσιακή ευελιξία, όταν κρίνεται αναγκαίο. Το αποτέλεσμα; Γίνονται ήδη βήματα, μικρά, αλλά σταθερά και θετικά βήματα. Το πιο σημαντικό είναι ότι έχει ξεκαθαρίσει η βάση των διαπραγματεύσεων. Ο στόχος είναι μια διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία, με μία κυριαρχία, μία ιθαγένεια και μία διεθνή προσωπικότητα. Θα υπάρχουν δύο ισότιμες πολιτείες στα πλαίσια της ομοσπονδίας, όπως οι κυπριακές κυβερνήσεις έχουν αποδεχθεί με συμφωνίες και ψηφίσματα του ΟΗΕ εδώ και χρόνια.

Να επισημάνω ακόμη ότι στο συμβολικό – και όχι μόνο – επίπεδο χαιρετίστηκε ιδιαίτερα η διάνοιξη της κεντρικής οδού Λήδρας, δημιουργώντας ένα δίαυλο επικοινωνίας στη διαιρεμένη εδώ και δεκαετίες Λευκωσία.

Με ενδιαφέρον αναμένεται η νέα συνάντηση Χριστόφια – Ταλάτ στις 25 Ιουλίου, όπου θα γίνει εκτίμηση του έργου των ομάδων και των επιτροπών, ώστε να καταστεί δυνατή η έναρξη των απευθείας διαπραγματεύσεων σε επίπεδο ηγετών των δύο κοινοτήτων.

Η ελληνοκυπριακή πλευρά σωστά επιμένει στην εξασφάλιση ορισμένων λογικών προϋποθέσεων, ώστε οι διαπραγματεύσεις που θα αρχίσουν να οδηγήσουν σε επιτυχία.

Ούτε, λοιπόν, βεβιασμένα βήματα, αλλά ούτε παραπομπή των διαπραγματεύσεων στο... μέλλον. Η απώλεια χρόνου, από μια βασική σκοπιά, λειτουργεί υπέρ της παγίωσης και αναγνώρισης των κατοχικών τετελεσμένων. Ανάμεσα σε Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους πρέπει να προωθηθούν η οικοδόμηση μέτρων εμπιστοσύνης, η απευθείας διαπραγμάτευση, τα θετικά βήματα και τα θετικά αποτελέσματα, με αμετακίνητο στόχο την επανένωση της Κύπρου. Γιατί, όπως επισημαίνει η καθηγήτρια και γνώστης του Κυπριακού Σία Αναγνωστοπούλου, "η πολιτική αποτελμάτωση των σχέσεων Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων θα οδηγούσε με μαθηματική ακρίβεια στη διχοτόμηση" ("Κυριακάτικη Αυγή", 2/3/2008).

- Η συγκρατημένη αισιοδοξία που εκπέμπουν οι εκτιμήσεις και οι προβλέψεις που επεχείρησα, δεν σημαίνει ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά αγνοεί τα μεγάλα εμπόδια που υπάρχουν στο δρόμο για μια βιώσιμη και δίκαιη λύση. Μία πλευρά είναι η καχυποψία ανάμεσα στις δύο κοινότητες, το αίμα που έχει χυθεί και από τις δύο πλευρές, το χάσμα που βάθυνε τα τελευταία τέσσερα χρόνια με την πολιτική της προεδρίας Παπαδόπουλου.

Πάνω απ’ όλα, όμως, υπάρχει η Τουρκία. Η Τουρκία που είναι το κλειδί για τη λύση του Κυπριακού, ενώ, ταυτόχρονα, η σημερινή και πιθανότατα και η αυριανή κατάσταση που διαμορφώνεται στη χώρα αυτή αποτελεί σαφή αρνητικό παράγοντα για την επιδίωξη λύσης. Και η τουρκοκυπριακή ηγεσία, μέχρι σήμερα, επηρεάζεται, δυστυχώς, άμεσα από την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της Τουρκίας, ανακαλύπτοντας όψιμα την "παρθενογένεση", τους δύο λαούς κ.λπ.

- Αντίβαρο ισχυρό στις δυσκολίες για τη λύση του Κυπριακού, είναι η θέληση του Κυπριακού λαού, που συγκεντρώνει ποσοστά της τάξεως του 80% υπέρ της πολιτικής Χριστόφια μεταξύ των Ελληνοκυπρίων. Ευεργετική είναι, επίσης, η ίδια η συμμετοχή της Κύπρου στην Ε.Ε., που θέτει την Ένωση προ των ευθυνών της, στο βαθμό μάλιστα που είναι ανοιχτό το θέμα της ενταξιακής προοπτικής της Τουρκίας.

Το συμπέρασμά μου; Οι δυνατότητες συνυπάρχουν με τις δυσκολίες. Μια συγκρατημένη αισιοδοξία είναι σίγουρα δικαιολογημένη. Η υπόθεση βρίσκεται σε υπεύθυνα χέρια, σε μια υπεύθυνη ηγεσία, που διαθέτει ρεαλισμό και όραμα.

Εκφράζουμε, για άλλη μια φορά την πλήρη εμπιστοσύνη και συμπαράστασή μας στις προσπάθειές της.

Καλή επιτυχία, σύντροφοι!