Η υπονόμευση του αυτοδιοίκητου των δικαστηρίων

Φώτης Κουβέλης, Αυγή της Κυριακής, Δημοσιευμένο: 2008-07-27

Με τροπολογία-προσθήκη στο σχέδιο νόμου "Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών και άλλες διατάξεις", ο υπουργός Δικαιοσύνης τροποποίησε τις διατάξεις του Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών που αφορούν στο καίριο ζήτημα του θεσμού της αυτοδιοίκησης των δικαστηρίων και εισαγγελιών.

Σύμφωνα με το νόμο, που τροποποιεί η κυβέρνηση, το πολιτικό και διοικητικό εφετείο Αθηνών, τα πρωτοδικεία, πολιτικά και διοικητικά, Αθηνών, Θεσσαλονίκης και Πειραιά και το Ειρηνοδικείο Αθηνών, δηλαδή οι μεγάλοι δικαστικοί σχηματισμοί της χώρας, διευθύνονται από τριμελές συμβούλιο, ο πρόεδρος του οποίου και τα μέλη του εκλέγονται με μυστική ψηφοφορία από τις ολομέλειες των οικείων δικαστηρίων.

Το τριμελές διευθυντικό συμβούλιο έχει, μεταξύ άλλων, την αρμοδιότητα:

να ορίζει τους δικαστές και δικαστικούς υπαλλήλους που θα μετέχουν σε επιτροπές, συλλογικά όργανα της διοίκησης, συμβούλια ή άλλα μη δικαιοδοτικά όργανα, που προβλέπονται από το νόμο ή τον κανονισμό του δικαστηρίου να καταρτίζει τις συνθέσεις των τμημάτων του δικαστηρίου πριν από την έναρξη του δικαστικού έτους να παραπέμπει τα σημαντικά θέματα στην ολομέλεια του δικαστηρίου να τοποθετεί δικαστικούς υπαλλήλους στα διάφορα τμήματα και υπηρεσίες του δικαστηρίου να μετακινεί δικαστές από ένα τμήμα σε άλλο κατά τη διάρκεια του δικαστικού έτους, εφόσον το επιβάλλουν ειδικές υπηρεσιακές ανάγκες.

Περιορισμός της ανεξαρτησίας

Είναι προφανές ότι οι αρμοδιότητες του δικαστικού συμβουλίου δεν είναι απλά διοικητικού χαρακτήρα, αλλά έχουν άμεση σχέση με την προσωπική και λειτουργική ανεξαρτησία του δικαστή και την απομάκρυνση της λειτουργίας του, κατά την απονομή της δικαιοσύνης, από επηρεασμούς προερχόμενους από τους ιεραρχικά ανωτέρους του. Είναι αυτονόητο ότι η υπηρεσιακή κατάσταση του δικαστή και η διαμόρφωσή της είναι κρίσιμο στοιχείο της λειτουργικής του ανεξαρτησίας, την οποία σε σημαντικό βαθμό περιφρουρεί το αυτοδιοίκητο των δικαστηρίων.

Η κυβέρνηση περιορίζει και ουσιαστικά υπονομεύει το αυτοδιοίκητο των δικαστηρίων με τη ρύθμιση που καθιέρωσε. Οι πρόεδροι πλέον των συμβουλίων διεύθυνσης των δικαστηρίων θα ορίζονται με απόφαση του Ανωτάτου Δικαστικού Συμβουλίου και θα είναι ανώτερου τουλάχιστον βαθμού των δικαστών του δικαστηρίου.

Παρούσα και πάλι η δυνατότητα του ιεραρχικού επηρεασμού του δικαστή και ο περιορισμός της ανεξαρτησίας του, με το πρόσθετο δεδομένο ότι ο πρόεδρος του διευθυντικού συμβουλίου θα διορίζεται από ένα όργανο, το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο, που βρίσκεται πλησίον της ηγεσίας του δικαστικού σώματος, η οποία, όπως είναι γνωστό, διορίζεται από την εκάστοτε κυβέρνηση. Ο δε διορισμός αυτός είναι ομφάλιος λώρος μεταξύ δικαστικής και εκτελεστικής εξουσίας και πολλές φορές γίνεται και αναπτυσσόμενος ιμάντας μεταφοράς επιλογών της εκτελεστικής εξουσίας στο χώρο της δικαιοσύνης.

Η κυβέρνηση για να δικαιολογήσει τις επιλογές της υποστηρίζει ότι με τη νέα ρύθμιση θέλει να εξασφαλίσει την "απρόσκοπτη λειτουργία του θεσμού της αυτοδιοίκησης των δικαστηρίων" και την "απαλλαγή τους από εξαρτήσεις εκλεγομένων και εκλεκτόρων". Αβάσιμος και προσχηματικός ο ισχυρισμός της κυβέρνησης.

Η αποτίμηση της 15 ετούς ύπαρξης του αυτοδιοίκητου των δικαστηρίων τα αντίθετα μαρτυρά και σε κάθε περίπτωση αποδεικνύει ότι αποτέλεσε ανάχωμα πιέσεων διορισμένων προϊσταμένων.

Λησμονεί ή θέλει να λησμονεί η κυβέρνηση τί συνέβαινε πριν καθιερωθεί το αυτοδιοίκητο των δικαστηρίων. Λησμονεί τις "στημένες" συνθέσεις, τις εσωτερικές -και όχι μόνον- μετακινήσεις και παραμερισμούς δικαστών και άλλα συναφή για τη χειραγώγηση της δικαιοδοτικής κρίσης των δικαστών.

Η κυβέρνηση δεν έσφαλε. Έκανε συγκεκριμένη επιλογή ποδηγέτησης της δικαιοσύνης, γι’ αυτό και έχει τεράστια πολιτική ευθύνη. Είναι επιλογή που επίσης μαρτυρά ότι θέλει να εγκαταστήσει ένα δικαιοπολιτικό και συγκεντρωτικό αυταρχισμό στο χώρο της δικαιοσύνης.

Ως επίμετρο των προαναφερομένων είναι αναγκαία η επισήμανση: τα όσα συμβαίνουν στο χώρο της δικαιοσύνης δεν αφορούν σε κάποιους δικαστές και κάποιους νομικούς. Αφορούν στο σύνολο των πολιτών και στη λειτουργία της Δημοκρατίας, η οποία αξιώνει η δικαιοσύνη να είναι -και όχι μόνον να διακηρύσσεται- ανεξάρτητη λειτουργία του πολιτεύματος.

Θέματα επικαιρότητας: Δικαιοσύνη

Η ατιμωρησία των ελίτ

Τάσος Παππάς, 2024-04-01

Αντιγράφω από τη στήλη «ΕΝΑ ΒΛΕΜΜΑ» στις Νησίδες της «Εφημερίδας...

Περισσότερα

Καθημερινότητα και Χιλιετίες

Δημήτρης Ψυχογιός, 2023-09-12

Τα επιχειρήματα για το μέγεθος της καταστροφής, ότι «τόσο...

Περισσότερα
Αντώνης Λιάκος

Η Δικαιοσύνη και το βάρος της Ιστορίας

Αντώνης Λιάκος, 2023-06-13

Υπάρχει μια υπόθεση που έχει γαγγραινιάσει εκεί στη Θεσσαλονίκη,...

Περισσότερα
Γιώργος Γιαννουλόπουλος

Αλλο το δίκιο και άλλο το δικαίωμα

Γιώργος Γιαννουλόπουλος, 2023-04-14

Η ετυμολογία των λέξεων δεν είναι μόνο μια μάλλον σχολαστική...

Περισσότερα
Λευτέρης Παπαγιαννάκης

Υπέρ της ανεξαρτησίας

Λευτέρης Παπαγιαννάκης, 2023-02-01

Από την έναρξη της διαδικασίας για την πρόταση δυσπιστίας...

Περισσότερα
Διονύσης Τεμπονέρας

Ο Άρειος Πάγος, τα funds και το δίκαιο της ανάγκης

Διονύσης Τεμπονέρας, 2023-01-29

H Ολομέλεια του Αρείου Πάγου συνεδρίασε την περασμένη Πέμπτη...

Περισσότερα
Γιώργος Σωτηρέλης

Συνταγματική αποτίμηση και θεσμικές προεκτάσεις της ομόθυμης καταδίκης της γνωμοδότησης Ντογιάκου

Γιώργος Σωτηρέλης, 2023-01-16

Α. Η γνωμοδότηση Ντογιάκου αποτελεί αναμφισβήτητα μια από...

Περισσότερα
Γιάννης Δρόσος

Η γνώμη και τα πράγματα

Γιάννης Δρόσος, 2023-01-15

Το θέμα δεν είναι κυρίως νομικό. Η γνωμοδότηση 1/2023 του εισαγγελέα...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Το δίλημμα της Τεχεράνης

Γιώργος Καπόπουλος, 2024-04-08

H ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας βρίσκεται σε ένα άβολο...

Πώς απαντούν στην Ακροδεξιά τα άλλα κόμματα

Ξένια Κουναλάκη, 2024-04-04

Aπό την εποχή της ανόδου της Χρυσής Αυγής τα συστημικά κόμματα...

Η ατιμωρησία των ελίτ

Τάσος Παππάς, 2024-04-01

Αντιγράφω από τη στήλη «ΕΝΑ ΒΛΕΜΜΑ» στις Νησίδες της «Εφημερίδας...

Το νέο τουρκικό παζλ

Βαγγέλης Αρεταίος, 2024-04-01

Η «έκπληξη του CHP», όπως λένε από χθες το βράδυ Τούρκοι αναλυτές,...

Θόδωρος Τσίκας

Τουρκία: διαμαρτυρία για οικονομία και φθορά εξουσίας

Θόδωρος Τσίκας, 2024-04-01

Ακόμα μια φορά, η οικονομία έπαιξε ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις....

Διονύσης Τεμπονέρας

Άνθρακες ο θησαυρός της αύξησης του κατώτατου μισθού

Διονύσης Τεμπονέρας, 2024-03-28

Ανακοινώνεται στο υπουργικό συμβούλιο η αύξηση του κατώτατου...

Κουράστηκαν να λιβανίζουν

Τάσος Παππάς, 2024-03-26

Οταν τα μέσα ενημέρωσης όλων των κατηγοριών είναι ιμάντες...

Κώστας Καλλίτσης

Η κυριαρχία της Ν.Δ

Κώστας Καλλίτσης, 2024-03-23

Κάτι, αλήθεια, συμβαίνει εδώ; Μια πρόχειρη απάντηση θα ήταν...

Μερικές σκέψεις για τον «νέο κύκλο» του ΣΥΡΙΖΑ

Θανάσης Καρτερός, 2024-03-17

Για να πούμε την αλήθεια, δεν είναι εύκολο να συνηθίσει...

Πανηγυρίζοντας επί των ερειπίων του ΕΣΥ

Παντελής Μπουκάλας, 2024-03-17

Σημείο πρώτο: Με τις λέξεις μπορούμε να κάνουμε οτιδήποτε:...

Αναπάντητα ερωτήματα για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια

Γιώργος Σωτηρέλης, 2024-03-06

Α. Από την αρχή της συζήτησης για την νομοθετική αναγνώριση...

Ελληνικό παράδοξο

Γιώργος Καπόπουλος, 2024-03-03

Από την ένταξη της χώρας μας στο ΝΑΤΟ μαζί με την Τουρκία...

×
×