Καθυστερημένος ανασχηματισμός

Ηταν ένα από τα κλισέ του δημοσιογραφικού λόγου. Ο ανασχηματισμός και η υποτίμηση δεν προαναγγέλλονται. Δεν ισχύει πια. Μια χαρά προαναγγέλλεται ο ανασχηματισμός, όπως όλοι καταλάβαμε, έστω και αν η κυβέρνηση καταφεύγει στην προσφιλή μέθοδο των μεσαιωνικών ιερωμένων που δεν ήθελαν να αλλάξουν τις διατροφικές τους συνήθειες, μετονομάζοντάς τον σε «δομικές αλλαγές στην κυβέρνηση», «αντικαταστάσεις» ή «συμπληρώσεις του κυβερνητικού σχήματος».

Το ζήτημα βέβαια δεν είναι πώς θα το πει κανείς. Αλλά ότι όπως και να το πει, έχει καθυστερήσει. Το ότι η αποτελεσματικότητα της κυβέρνησης υπολείπεται των προσδοκιών, ήταν σαφές ήδη από τις αρχές του καλοκαιριού. Η κυβέρνηση Παπανδρέου αποδείχθηκε εξαιρετικά αποτελεσματική στο να βάζει φόρους, να κόβει μισθούς και συντάξεις, να περιορίζει τα ασφαλιστικά και εργασιακά δικαιώματα των πολλών. Καθόλου αποτελεσματική δεν αποδείχθηκε όμως στο να εισπράττει φόρους -και ιδίως από εκείνους που παγίως αρνούνται να πληρώσουν- να προωθήσει αναπτυξιακές πρωτοβουλίες, να άρει τα προσκόμματα στην επιχειρηματικότητα, να διευκολύνει τις επενδύσεις. Η εικόνα αδικεί πρώτα από όλα την ίδια και τις προθέσεις της.

Σε ανύποπτο χρόνο, ο πρωθυπουργός είχε πει ότι η χώρα βρίσκεται σε πόλεμο. Ο πόλεμος απαιτεί αντανακλαστικά. Οταν κάποιος αποτυγχάνει, τον αλλάζεις. Οταν κάποιος τομέας χρειάζεται ενίσχυση, τον ενισχύεις. Προπάντων δεν περιμένεις, αυτή η κυβέρνηση δεν διαθέτει την πολυτέλεια του χρόνου. Η χώρα έχει στη διάθεσή της κάτι λιγότερο από δώδεκα μήνες, ώστε να μπορέσει να ξαναβγεί στις αγορές και να δανειστεί με τις δικές της δυνάμεις. Αν δεν το πετύχει, το μέλλον προδιαγράφεται πολύ σκοτεινό και οι θυσίες, πιθανόν να μην έχουν κανένα αντίκρισμα.

Σε μια τόσο δύσκολη κατάσταση βελτιωτικές κινήσεις γίνονται συνεχώς, με αποκλειστικό γνώμονα την επίτευξη των κύριων στόχων. Δεν αντιμετωπίζονται, όπως πάντα έχουν την τάση να τις αντιμετωπίζουν τα επικοινωνιακά επιτελεία σαν «συνολικό πολιτικό χάπενινγκ». Δεν υποτάσσονται σε επικοινωνιακά κλισέ του τύπου «ο πρωθυπουργός δεν ενεργεί εν θερμώ». Δεν συνδέονται με δευτερεύουσες επιδιώξεις που απορρέουν από λογικές περασμένων εποχών, όπως με την επιλογή των υποψηφίων για τις περιφερειακές εκλογές. Ούτως ή άλλως, η ίδια η κυβέρνηση δεν δείχνει να θεωρεί τον «Καλλικράτη» προτεραιότητα πρώτης γραμμής -γιατί αν το έκανε, θα είχε φροντίσει, από την άνοιξη να έχει και έτοιμους τους, πρώτης γραμμής, υποψηφίους με τους οποίους θα δώσει την πολιτική μάχη.

Ο ανασχηματισμός δεν προαναγγέλλεται, γίνεται. Καλύτερα να είχε γίνει χθες. Με όλες της τις αδυναμίες και τα λάθη, η κυβέρνηση καταβάλλει μια σοβαρή προσπάθεια να βγάλει το κάρο από τη λάσπη. Είναι τόσες οι αντιξοότητες σε αυτήν την πορεία, ώστε να φαίνεται άδικο και ακατανόητο η προσπάθεια να υπονομεύεται και από αδυναμίες και ιδεοληψίες προσώπων.