Μπορούν να ελεγχθούν οι διεθνείς αγορές;

Ναπολέων Μαραβέγιας, Κυρ. Ελευθεροτυπία, Δημοσιευμένο: 2011-01-16

Το ερώτημα που τίθεται από τους ευρωπαίους πολίτες, οι οποίοι υφίστανται τις συνέπειες της σκληρής λιτότητας, είναι αν είναι δυνατόν να ελεγχθούν από την πολιτική εξουσία οι διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές.

Οι ευρωπαίοι πολίτες, και περισσότερο ίσως απ’ όλους οι Ελληνες, θεωρούν ότι για ένα μέρος τουλάχιστον των σημερινών οικονομικών δυσκολιών ευθύνονται οι διεθνείς αγορές, οι οποίες στην προσπάθειά τους να κερδίσουν όσο το δυνατόν περισσότερο, ανεβάζουν ανεξέλεγκτα τα επιτόκια σε δυσθεώρητα ύψη, με αποτέλεσμα να οδηγούν τις χώρες της περιφέρειας της ευρωζώνης σε μεγάλη δυσκολία αποπληρωμής των δανείων και να τις «σπρώχνουν», τη μία μετά την άλλη, στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σωτηρίας και στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, εντείνοντας έτσι την εφαρμοζόμενη λιτότητα στις χώρες αυτές, χωρίς ωστόσο να είναι βέβαιο αν θα κατορθώσουν να αποπληρώσουν τα δάνεια ή αν θα οδηγηθούν τελικά σε κάποιας μορφής χρεοκοπία.

Το ζήτημα δεν είναι ηθικό ή νομικό, αν δηλαδή η «κερδοσκοπία» που ασκούν είναι ηθικά επιλήψιμη, ή νομικά κολάσιμη, δεδομένου ότι στο σημερινό οικονομικό σύστημα η αναζήτηση του κέρδους από κάθε μορφής επιχείρηση είναι απολύτως θεμιτή. Συνεπώς η τακτική των διαφόρων χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων, που αποτελούν τις περίφημες χρηματοπιστωτικές αγορές, είναι και αυτή απολύτως θεμιτή. Το ζήτημα είναι καθαρά πολιτικό, δηλαδή αν οι κυβερνήσεις των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης , όχι μόνο της περιφέρειας της ευρωζώνης, αλλά και των ισχυρότερων χωρών-μελών της, είναι διατεθειμένες να υφίστανται τις συνέπειες της ανεξέλεγκτης δράσης των διεθνών αγορών. Διότι και οι φτωχότερες χώρες υποφέρουν από αναγκαστική λιτότητα, ενώ ταυτόχρονα διατρέχουν και τον κίνδυνο χρεοκοπίας, και οι πλουσιότερες χώρες δυσφορούν, διότι αναγκάζονται να πληρώσουν όλο και περισσότερο μέσω όλο και ισχυρότερων μηχανισμών σωτηρίας, προκειμένου να διασωθεί το ευρώ και μαζί του ολόκληρο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα.

Προφανώς, στο σημερινό καπιταλιστικό σύστημα δεν αμφισβητείται η χρησιμότητα των διεθνών αγορών, εφόσον αυτές διαθέτουν τους οικονομικούς πόρους τους οποίους χρειάζονται οι περισσότερες χώρες για να χρηματοδοτήσουν τα εξωτερικά ελλείμματά τους, για τα οποία δεν είναι προφανώς υπεύθυνες οι διεθνείς αγορές. Εκείνο που φαίνεται πολιτικά αναγκαίο στη σημερινή οικονομική κρίση είναι ο έλεγχος των αγορών αυτών, προκειμένου να περιορισθεί η ανεξέλεγκτη δράση τους με τα επακόλουθα που ήδη αναφέρθηκαν.

Ο έλεγχος των διεθνών αγορών, ενώ δεν είναι τεχνικά ανέφικτος, είναι πολιτικά εξαιρετικά δύσκολος. Μπορούν πράγματι να υπάρξουν νομοθετικά εργαλεία για να τεθούν όρια στη δράση των αγορών, μετά από διεθνή συνεννόηση μεταξύ των μεγαλύτερων χωρών του κόσμου και κυρίως μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και των σημαντικότερων ευρωπαϊκών κρατών στο πλαίσιο του G20. Τέτοιες νομοθετικές ρυθμίσεις έχουν ήδη προταθεί από πολλούς ειδικούς. Το ζήτημα είναι, ότι δεν υπάρχει η αναγκαία πολιτική βούληση σε διεθνές επίπεδο για να προχωρήσει η εφαρμογή τους. Οι αντιθέσεις μεταξύ των χωρών και η ισχύς των ομάδων πίεσης, που έχουν συμφέροντα από την ανεξέλεγκτη δράση των αγορών αυτών, είναι τόσο μεγάλη, που ακόμη και οι εξαιρετικά περιορισμένες νομοθετικές πρωτοβουλίες του προέδρου Ομπάμα ξεσήκωσαν θύελλα από την πλευρά των συντηρητικών κύκλων των ΗΠΑ.

Βεβαίως, κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει ότι η πιθανή όξυνση της διεθνούς οικονομικής κρίσης δεν θα δημιουργήσει τις αναγκαίες πολιτικές προϋποθέσεις για τον ουσιαστικό έλεγχο των χρηματοπιστωτικών αγορών σε παγκόσμια κλίμακα.

Θέματα επικαιρότητας: Παγκοσμιοποίηση

Μπορούν να ελεγχθούν οι διεθνείς αγορές;

Ναπολέων Μαραβέγιας, 2011-01-16

Το ερώτημα που τίθεται από τους ευρωπαίους πολίτες, οι οποίοι...

Περισσότερα

Η απληστία γεννά την πείνα στον κόσμο

Afua Ηirsch, 2010-08-26

Ο καύσωνας, οι πυρκαγιές δασών και η ξηρασία που έπληξαν...

Περισσότερα

Η παγκόσμια αταξία στις αρχές του 21ου αιώνα

Έρικ Χομπσμπάουμ, 2010-06-13

Ο μεγάλος μαρξιστής ιστορικός μιλάει για τις ανατροπές...

Περισσότερα

Ας μην περιμένουμε ώσπου να γίνουν παγκόσμιες συμφωνίες για το κλίμα

Έλινορ Όστρομ, 2009-10-14

Η Έλινορ Όστρομ, που μόλις βραβεύτηκε με το Νόμπελ οικονομικών,...

Περισσότερα

BRIC: Ένα νέο, ισχυρό αντίβαρο στις ΗΠΑ

Κάκη Μπαλλή, 2009-06-21

Πριν από μερικούς μήνες περιμένοντας την αναγγελία της...

Περισσότερα

Η παγκοσμιοποίηση και η γρίπη

David Brooks, 2009-05-06

Στις μεταψυχροπολεμικές ημέρες που ζούμε, δεν αντιμετωπίζουμε...

Περισσότερα
Ριχάρδος Σωμερίτης

Παγκόσμια διακυβέρνηση

Ριχάρδος Σωμερίτης, 2009-04-30

Η γρίπη των χοίρων μάς υπενθυμίζει κάτι που ξεχνάμε κι ας...

Περισσότερα

Όχι άλλη βοήθεια στην Αφρική!

Μιχάλης Μητσός, 2009-02-09

«Η καλύτερη στιγμή για να φυτέψεις ένα δέντρο είναι πριν...

Περισσότερα

Άρθρα/ Οικονομία-Εργασία

Κώστας Καλλίτσης

Τί έμαθε ο αγρότης;

Κώστας Καλλίτσης, 2024-02-18

Ποιο είναι το πρόβλημα της αγροτικής μας οικονομίας; Αν...

Κώστας Καλλίτσης

Εργασία κάτω του κόστους

Κώστας Καλλίτσης, 2024-02-11

Πόσο ισχυρή είναι στ’ αλήθεια η ελληνική οικονομία; Οσα...

Δημήτρης Χατζησωκράτης

24ωρη ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ της ΓΣΕΕ στις 17 Απριλίου

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2024-01-31

Η απόφαση του Γενικού Συμβουλίου της ΓΣΕΕ το περασμένο...

Κώστας Καλλίτσης

Στην Ευρώπη, θέλουμε βιομηχανία;

Κώστας Καλλίτσης, 2024-01-28

Πριν βιαστείτε να απαντήσετε καταφατικά, διαβάστε δύο σημαντικές...

Κώστας Καλλίτσης

Ελντοράντο

Κώστας Καλλίτσης, 2024-01-14

Ο πληθωρισμός είχε αρχίσει ανοδικά τινάγματα ήδη από το...

Κώστας Καλλίτσης

Κυκλοφορεί και παράγει ευφορία

Κώστας Καλλίτσης, 2023-12-30

Οι προβλέψεις των αναλυτών των διεθνών οργανισμών για την...

Μάνος Ματσαγγάνης

Φωτεινές και σκοτεινές πτυχές της πορείας της ελληνικής οικονομίας

Μάνος Ματσαγγάνης, 2023-12-30

Σύμφωνα με το περιοδικό Economist, η χώρα με τις καλύτερες οικονομικές...

Από πού να ξεκινήσουμε για τη φορολογική μεταρρύθμιση

Γεωργία Καπλάνογλου, 2023-12-29

Η αλήθεια είναι πως μόλις αρχίζει η συζήτηση για το φορολογικό...

Κώστας Καλλίτσης

Κυριαρχία και αστάθεια

Κώστας Καλλίτσης, 2023-12-24

Στην προχτεσινή δημοσκόπηση της Metron Analysis υπάρχουν ορισμένα...

Κώστας Καλλίτσης

Φθηνή, φθηνότερη εργασία

Κώστας Καλλίτσης, 2023-11-26

Ποιο είναι ένα βασικό κριτήριο επιτυχίας μιας οικονομίας;...

Κώστας Καλλίτσης

Χωρίς μεταρρυθμίσεις δεν περπατάει…

Κώστας Καλλίτσης, 2023-11-19

Αν δεν γίνουν μεταρρυθμίσεις τώρα, πότε άραγε θα γίνουν;...

Κώστας Καλλίτσης

Μας αρέσει η φοροδιαφυγή;

Κώστας Καλλίτσης, 2023-11-05

Ο Κωστής Χατζηδάκης είχε καταλήξει στον πόλεμο κατά της...

×
×