Η φοιτητική νεολαία

Σκέψεις με αφορμή τα 41 χρόνια από το «Πολυτεχνείο»

Νίκος Δελφάκης, Δημοσιευμένο: 2014-11-17

delfakis

Στην Ελλάδα, αλλά και σε άλλες χώρες, η φοιτητική νεολαία βρισκόταν, πάντα, ένα σκαλί παραπάνω από άλλες κατηγορίες τής κοινωνίας, ως προς τις αναζητήσεις, τις ευαισθησίες, τους αγώνες, γενικά. Σπουδαίες μελέτες έχουν γραφτεί και διδακτορικές διατριβές για τον ρόλο της σε όλη την ιστορία της χώρας, από την ελληνική επανάσταση (βλ. Ιερός Λόχος) και σε όλη την μετέπειτα πορεία τού νέου ελληνικού κράτους. Οι καινούριες ιδέες, από τον 19ο αιώνα, ακόμα, που ήταν ο ρομαντισμός και η «εθνική ολοκλήρωση», έπειτα οι σοσιαλιστικές – κοινωνικές ιδέες, ύστερα ο εκσυγχρονισμός τού κράτους, το γλωσσικό ζήτημα, ακολούθως η μεγαλειώδης αντίσταση στην κατοχή, το Κυπριακό, οι αγώνες του 114 και του 15% για την παιδεία, η αντίσταση στη χούντα κλπ, πρωτίστως έβρισκαν ευήκοα ώτα και ανταπόκριση στη φοιτητική νεολαία. Κατέκτησε, έτσι, στη συλλογική αφήγηση μια δικαιολογημένη εξέχουσα θέση, μια αίγλη και μια υψηλή αποδοχή εκ μέρους τής υπόλοιπης κοινωνίας.

Μέσα απ΄ αυτές τις διαδικασίες βγήκαν άνθρωποι που έπαιξαν σημαντικό ρόλο, είτε στα δημόσια πράγματα, είτε στις επιστήμες, τις τέχνες κλπ. Δεν χρειάζεται να αναλυθεί, γιατί η νεολαία και ιδιαίτερα η φοιτητική παίζει έναν τέτοιο ρόλο στις κοινωνίες, πολλές φορές, όμως, οι μεγαλύτεροι ένιωθαν να υπερβάλλει, να αυταπατάται, να τρέχει χωρίς σκοπό και με μια σειρά κινδύνους. Όχι πως δεν υπήρχαν κι αυτά, δεν μπορεί να μην υπάρχουν, αλλά συνολικά ο ρόλος της ήταν πρωτοποριακός και θετικός για την πρόοδο της κοινωνίας.

Ανάμεσα στις άλλες στρεβλώσεις τής μεταπολίτευσης (το γιατί υπήρξαν είναι άλλο θέμα, ιστορικές όμως είναι οι αιτίες) υπήρξε και η έντονη κομματικοποίηση της φοιτητικής νεολαίας. Ο κομματικός πατριωτισμός, οι κομματικοί ανταγωνισμοί, η μαζική εισδοχή φοιτητών στις κομματικές νεολαίες, (οι περισσότεροι δεν είχαν σκοπό να γίνουν «πολιτικοί», σαν να έμπαιναν σε μια ομάδα ενδιαφερόντων θεωρούσαν), ήταν μια στρέβλωση, την οποία όμως απολύτως συνειδητά επεδίωξαν οι κομματικές ηγεσίες, για τους δικούς τους στενούς λόγους, δηλ. της πολιτικής ή κομματικής επικράτησης. Σε μεγάλο βαθμό, η δυναμική, η δημιουργία, η αναζήτηση κλπ, που διέκρινε τις πρώτες φουρνιές τής μεταπολίτευσης, υποτάχτηκαν στους κομματικούς στόχους. Φαίνεται ότι έπρεπε η ελληνική κοινωνία να περάσει και το στάδιο αυτό, της υπερκατανάλωσης του κομματισμού. Είναι κρίμα που όταν το φαινόμενο άρχισε, εκ των πραγμάτων και λόγω εμπειριών, να μειώνεται, έτυχε η ελληνική κοινωνία να περνά στο άλλο άκρο, αυτό δηλ. του απόλυτου ατομισμού, των συντεχνιακών λογικών, της καπατσοσύνης και των, τάχα, παχέων – ξαφνικά, αγελάδων των Γκόλντεν Μπόυς .

Πιστεύω ακράδαντα ότι η σημερινή φοιτητική νεολαία είναι η καλύτερη και πιο ώριμη από κάθε άλλη στην μεταπολίτευση, η πιο ρεαλιστική. Ούτε οι αυταπάτες των επικειμένων επαναστάσεων υπάρχουν, αλλά ούτε και οι αυταπάτες τής «οικονόμας» χωρίς εργασία και μόχθο, αλλά έχοντας τον «μπάρμπα στην Κορώνη». Για το λόγο αυτό θεωρώ αδιανόητες τις απόψεις μεγαλυτέρων και μάλιστα αυτών που έπαιξαν ενεργό ρόλο στα φοιτητικά πράγματα της μεταπολίτευσης, που τους κουνάν το δάκτυλο αφ΄ υψηλού και πατερναλιστικά, του τύπου «εμείς στον καιρό μας…», αυτός ο γνωστός πολυξερισμός, που πιάνονται από επιμέρους λεχθέντα εκ μέρους κάποιων που εμφανίζονται στα ΜΜΕ ως εκπρόσωποι της νεολαίας. Λες και αυτοί, τα είχαν κάνει όλα σωστά! Βεβαίως η νεολαία χρειάζεται την μετάδοση των εμπειριών των προηγουμένων, να αποφύγει λάθη και υπερβολές, αλλά όταν συλλήβδην απαξιώνεται, δεν βοηθιέται καθόλου να δει πλευρές τής κριτικής, που είναι και σωστές.

Τούτων δοθέντων, οι αυτοχρισθείσες πρωτοπορίες στο εσωτερικό τής φοιτητικής νεολαίας, που από πίσω τους στέκεται ο κομματικός ινστρούκτορας για να τις καθοδηγήσει, σε μια δήθεν επαναστατική προοπτική, ή την προοπτική τής κατάληψης της εξουσίας από τους «καλούς»!, έχουν άσχημα αποτελέσματα. Το «Πολυτεχνείο», αυτή η εξαιρετική στιγμή έξαρσης, ανιδιοτέλειας, συλλογικής δράσης, που πολλοί επιδιώκουν να παραμεριστεί από τη μνήμη και άλλοι το αποδομούν έστω ασυνείδητα, το «Πολυτεχνείο», λοιπόν, δεν γιορτάζεται κατ΄ ανάγκην με καταλήψεις για τις καταλήψεις, λες και είναι αυτές αυτοσκοπός και μάλιστα καταλήψεις από αποφάσεις μιας μικρής μειοψηφίας. Είναι τόσο στοιχειωδώς αυτονόητο αυτό και καμιά «πρωτοπορία» δεν μπορεί να επιβάλει τη δική της θέληση, γιατί τότε θ΄ αρχίσουν, έχουν αρχίσει – είναι γνωστό και οι άλλοι «πρωτοπόροι και αντισυστημικοί» και δεν μας μένει παρά ένας μικρός εμφύλιος. Και τότε «βούτυρο στο ψωμί» όσων επιδιώκουν να «γαμήσουν» (όπως φώναζαν οι Ματατζήδες), για να εμφανιστούν ως η απαραίτητη επιβολή τής τάξης και του νόμου, μονομερώς όμως, πάντα.

Οι ίδιοι, λοιπόν, οι σημερινοί φοιτητές, στο σύνολό τους, έχουν υποχρέωση να διαφυλάξουν τη σημαντική θέση, αίγλη, αποδοχή, που είχε η φοιτητική νεολαία ανέκαθεν στην ιστορία τής χώρας. Στα δικά τους χέρια και μόνο είναι αυτό. Και καθόλου στους κομματικούς πάτρωνες ή στους καταστολείς κάθε αμφισβήτησης. Αν δεν το καταφέρουν θα έχουν ιστορική ευθύνη, που δεν θα μπορεί να αμβλυνθεί, αν το 1% γίνει 2% ή το 26% γίνει 30%.

Θέματα επικαιρότητας: Πολυτεχνείο 73

Δημήτρης Χατζησωκράτης

Γιατί παραμένει ζωντανό το Πολυτεχνείο

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2023-11-17

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου ήταν η κορυφαία πράξη μαζικής...

Περισσότερα
Δημήτρης Χατζησωκράτης

Ακόμη και η επετειακότητα προσφέρει τη δυνατότητα να στοχαζόμαστε

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2023-11-11

 Κύριε Χατζησωκράτη, υπήρξατε μέλος της Γραμματείας της...

Περισσότερα
Νίκος Φελέκης

Νοέμβρης 1973: Η ελπίδα είναι τόσο λίγη που κάνει το θάνατο να φαίνεται πως έχει δίκιο

Νίκος Φελέκης, 2022-11-17

Πολλοί κάνουν το λάθος να συνδέουν το Πολυτεχνείο με τη...

Περισσότερα
Αντώνης Λιάκος

Πολυτεχνείο - Μια στοιχειωμένη ιστορία

Αντώνης Λιάκος, 2022-11-17

«Το Πολυτεχνείο είναι μια στοιχειωμένη ιστορία, και οι...

Περισσότερα
Δημήτρης Χατζησωκράτης

Συλλογική μνήμη και νέοι συλλογικοί αγώνες

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2022-11-17

Η εξέγερση του Νοέμβρη ΄73 αποτέλεσε την κορυφαία πράξη...

Περισσότερα
Ολύμπιος Δαφέρμος

Ο αδιάβαστος

Ολύμπιος Δαφέρμος, 2022-07-17

Θα περίμενε κανείς από έναν καθηγητή πανεπιστημίου (τον...

Περισσότερα
Βασίλης Τραϊφόρος

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ,ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

Βασίλης Τραϊφόρος, 2021-11-19

Γιορτάζουμε το Πολυτεχνείο,αναγνωρίζοντας την προσφορά...

Περισσότερα
Δημήτρης Χατζησωκράτης

Πολυτεχνείο ʼ73.

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2021-11-17

Το Πολυτεχνείο δεν ανήκει στους δημιουργούς του. Δικές...

Περισσότερα

Άρθρα

Εγκλήματα διαρκείας στη Ράφα

2024-05-29

Τραγικό λάθος ο κυριακάτικος βομβαρδισμόςκαταυλισμού...

Στέργιος Καλπάκης

Τα πολλά πρόσωπα της υποκρισίας και της ανευθυνότητας

Στέργιος Καλπάκης, 2024-05-25

Άλλοτε πολέμιοι της Συμφωνίας, σήμερα ομνύουν στην τήρησή...

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

Σωτήρης Βαλντέν

Η Βόρεια Μακεδονία και τα όρια της πολιτικής της ισχύος

Σωτήρης Βαλντέν, 2024-05-26

Εν μέσω πολλαπλών διεθνών και περιφερειακών κρίσεων, μερικές...

Νίκος Κοτζιάς

H σημασία της συμφωνίας των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-19

Η συμφωνία των Πρεσπών έλυσε έναν γόρδιο δεσμό με θάρρος....

Θόδωρος Τσίκας

Το καλό κλίμα είναι θετικό, αλλά χρειάζεται και επίλυση

Θόδωρος Τσίκας, 2024-05-13

Η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη στην Άγκυρα πήγε θετικά,...

Βασίλης Τραϊφόρος

Δημοκρατία και επιστήμη

Βασίλης Τραϊφόρος, 2024-05-13

--Ο άνθρωπος στην ιστορική του διαδρομή ,περνώντας από πολλά...

Είναι επείγουσα ανάγκη να υπερασπιστούμε την Συμφωνία των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-05

Ας κινητοποιηθούμε όλοι για να υπερασπιστούμε την Συμφωνία...

Γιάννης Βούλγαρης

Μια επέτειος για 70+ ή μια υπόμνηση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2024-04-20

...Στις ιστορικά σημαδιακές μέρες όπως η αυριανή, επαναλαμβάνουμε...

Ο ιπτάμενος δίσκος

Παύλος Τσίμας, 2024-05-18

Τι είναι η μεταπολίτευση; Μια εορταστική στιγμή, εκείνο...

Ψέματα στον ανεμιστήρα: πώς η μείωση των ΑΞΕ κατά -36% έγινε «έκρηξη επενδύσεων» +62%

Νίκος Ράπτης, 2024-05-09

Εκατοντάδες ΜΜΕ αναμάσησαν πρόσφατα το κυβερνητικό non paper...

Κώστας Καλλίτσης

Η καλή ακρίβεια

Κώστας Καλλίτσης, 2024-04-28

Ένας βασικός παράγοντας που υποδαυλίζει τον πληθωρισμό...

×
×