Πέστροφα ποταμίσια μεταπολιτική

Κωστής Παπαϊωάννου, Η Εφημερίδα των Συντακτών, Δημοσιευμένο: 2014-11-26

papaioannoukostas

«Η φτώχεια είναι πιο φρόνιμη αν νιώθει ότι φταίει». Ο στίχος από το υπέροχο «Σαράβαλο» του Γ. Αγγελάκα έρχεται στον νου όποτε ακούω κάποιον να μας μαλώνει όλους για την κρίση. Μετά το εμβληματικό «μαζί τα φάγαμε» του Θ. Πάγκαλου ήρθε και η Ελ. Κούρκουλα: «Μη σας φανεί ακραίο, αλλά μήπως ο κάθε Έλληνας δεν ήταν ένας μικρός Τσοχατζόπουλος; Δήλωσε κανείς την πραγματική αξία του σπιτιού που αγόρασε;». Κυνική εξίσωση της συστηματικής καταλήστευσης δημόσιου πλούτου με τη φοροδιαφυγή. Ωμή καθολίκευση του χαρακτηρισμού του μεγαλοαπατεώνα για έναν ολόκληρο λαό. Διαθέτουν όντως απύθμενο θράσος κάποια αποσυρμένα ή αζήτητα στελέχη του πολιτικού προσωπικού.

Προφανής και χιλιοειπωμένη η λειτουργία τέτοιων δηλώσεων: χρησιμοποιούν την αυθαίρετη γενίκευση και την υπεραπλούστευση σαν βόμβες διασποράς που σκορπίζουν αίσθημα συλλογικής ενοχής. Παρ’ όλα αυτά, πιο διαβρωτική είναι η ενοχοποίηση που δεν διεγείρει ευθέως τα αντανακλαστικά των πολλών. Εκείνη που προκύπτει σαν αβίαστος καρπός τάχα από το πάντρεμα της κοινής λογικής με τη λογιοσύνη. Πρόκειται για λόγο όπου κυριαρχεί ένα υπέροχα καθηλωτικό, ήπιο και σκεπτόμενο «εμείς». Έτσι, η ενόχληση που ευλόγως προκαλεί στον ακροατή η αφ’ υψηλού στηλίτευση υποχωρεί μπροστά στη «γενναία» συμπερίληψη του ομιλητή στο σύνολο που αυτομαστιγώνεται. Με όπλο την πρόταξη του μετανοούντος συλλογικού υποκειμένου, ο μονόφθαλμος προφήτης των δεινών μαζεύει τους τυφλούς γύρω του, διεκτραγωδεί την παρακμή, εντοπίζει τη συλλογική ευθύνη της τύφλωσης και δείχνει το δρόμο προς τη σωτηρία.

«Ζούμε σε μια κοινωνία που μαραίνεται διαρκώς, γιατί δεν έχει τρόπο να ποτιστεί στις ρίζες της. Οι δεσμοί αίματος, τα σόγια, από τα οποία περνάει κάθε εκλογική επιτυχία, οδηγούν το μερικό να κυριαρχεί του κοινού συμφέροντος. Ζούμε σε ένα τοξικό νέφος, σε ένα πνιγηρό παρόν», είπε ο Στ. Ράμφος στην πολυδιαφημισμένη εκδήλωση του Ποταμιού. Εύστοχα σχολιάστηκε πως το σκηνικό θύμιζε κήρυγμα τηλευαγγελιστή. Φοβάμαι πως και το περιεχόμενο εκεί παρέπεμπε. «Η παλιά Ελλάδα θριαμβεύει, γιατί ο τόπος της παλιάς Ελλάδας είναι το καφενείο». Όμως και τούτες οι κουβέντες με θρίαμβο του καφενείου μοιάζουν: η ελληνική γλώσσα που πεθαίνει, οι νέοι που βυθίζονται στην αμάθεια, οι Έλληνες που δεν μπορούν να συνεννοηθούν για τα βασικά. Και βέβαια, πάγια κορωνίδα το ανάθεμα στη στρεβλή νοοτροπία μας: «αν το χρέος εξαφανιζόταν με ένα μαγικό ραβδί, εμείς θα συνεχίζαμε να έχουμε την ίδια νοοτροπία».

Ο Δ. Σαββόπουλος, διανύοντας μακρά περίοδο αυτάρεσκης μεταμέλειας και αποκήρυξης του παρελθόντος (του), τραγουδούσε: «Ένας κόσμος που κρύβει το δράμα με μια δήθεν στηλίτευση». Πρόκειται όντως για μια ιδιότυπη ηδονή της στηλίτευσης. Το σηκωμένο δάχτυλο της καθολικής επίπληξης. Το δρεπανηφόρο άρμα του «σκεπτόμενου αντιλαϊκισμού». Η νέα θεότητα είναι η παντοδύναμη «κοινή λογική» που καταδικάζει το ακόλαστο παρελθόν.

Όποιος κοιτάζει πίσω κινδυνεύει να μείνει στήλη άλατος. Η φτώχεια, απελευθερωμένη από διεκδικήσεις και απολαβές αμαρτωλές, φρόνιμη πια, ωθείται να αγκαλιάσει το νέο: την αλλαγή νοοτροπίας, την ανάδειξη των αρίστων. Καλεί ο Στ. Ράμφος –σαν άλλος Πάουλο Κοέλιο- τη φρόνιμη φτώχεια να «αποκτήσει καλή ψυχολογία». Με ανάταση ψυχής να προσευχηθεί στο ευχολόγιο της καθαρτήριας κοινοτοπίας, να ορκιστεί στο τέλος της αμαρτωλής μεταπολίτευσης. Τέσσερις δεκαετίες διαγράφονται. Ελάτε λοιπόν να γυρίσουμε πίσω στο 1974, τότε που η δικτατορία άφησε μηδέν δημόσιο χρέος (πάλι κατά τον Στ. Ράμφο, κι αφήστε τα στοιχεία να λένε άλλα). Τότε που δεν υπήρχαν κόμματα, γιατί, αν υπήρχαν, το Πολυτεχνείο δε θα γινόταν, όπως είπε κι ο Στ. Θεοδωράκης.

Πρόκειται για ογκώδη άγνοια; Φυσικά όχι. Πρόκειται για την επέλαση της μεταπολιτικής. Το δόγμα του αυτονόητου πρέπει να επικρατήσει. Οι αντιθέσεις να κατασιγάσουν διότι κρύβουν εγωισμό. Τα κόμματα να πάψουν γιατί θυμίζουν την παλιά Ελλάδα. Οι ποταπές κοινωνικές διεκδικήσεις να πάνε στο χτες γιατί εκεί ανήκουν. Οι ιδεολογικές αποχρώσεις να ξεβάψουν και να στρατευτούν πίσω απ’ το «λευκότερο λευκό» λάβαρο της συναίνεσης. Και εντέλει, γι’ αυτό υπάρχουν οι φωτισμένοι, οι «άριστοι των Ελλήνων», για να μας δείξουν τον δρόμο: πιο πίσω και απ’ το πίσω

Θέματα επικαιρότητας: Το Ποτάμι

Ποτάμι. Μια ματιά από μέσα. Τι μοίρα επιφυλάσσει το μέλλον;

Ευστάθιος Λάζαρης, 2016-02-24

Διερωτάται κανείς αν η μοίρα του Ποταμιού πρόκειται να...

Περισσότερα
Γιάννης Μεϊμάρογλου

Ένα Ποτάμι, δύο δρόμοι.

Γιάννης Μεϊμάρογλου, 2016-02-19

Αν το συνέδριο του Λαυρίου, πριν δύο χρόνια, ήταν το συνέδριο...

Περισσότερα

Το Ποτάμι σε μελαγχολία

Αγγελική Σπανού, 2015-10-06

Για το Ποτάμι το πρόβλημα δεν είναι απλώς ότι υποχώρησε...

Περισσότερα
Γιώργος Σιακαντάρης

Αριστεροί σε ποταμίσιες δίνες

Γιώργος Σιακαντάρης, 2014-12-31

Ο Σταύρος Θεοδωράκης και ο Σπύρος Λυκούδης ανακοίνωσαν...

Περισσότερα
Κωστής Παπαϊωάννου

Πέστροφα ποταμίσια μεταπολιτική

Κωστής Παπαϊωάννου, 2014-11-26

«Η φτώχεια είναι πιο φρόνιμη αν νιώθει ότι φταίει». Ο στίχος...

Περισσότερα
Σάκης Παπαθανασίου

Οι διευκολύνσεις του κ. Θεοδωράκη προς την κυβέρνηση.

Σάκης Παπαθανασίου, 2014-11-23

Ο Σταύρος Θεοδωράκης δήλωσε ότι δεν χρειάζεται τώρα διαπραγμάτευση...

Περισσότερα
Γιώργος Παπασπυρόπουλος

ΠΟΤΑΜΙ: Le parti c’est moi.

Γιώργος Παπασπυρόπουλος, 2014-11-17

Το Ποτάμι έκανε τον Ιούνιο το ιδρυτικό του συνέδριο και...

Περισσότερα

Ο τηλε-ευαγγελισμός του Ποταμιού

Κωνσταντίνος Αλεξάκος, 2014-11-01

Το Ποτάμι βρήκε εχθές στο πρόσωπο του Στέλιου Ράμφου αυτό...

Περισσότερα

Άρθρα

Εγκλήματα διαρκείας στη Ράφα

2024-05-29

Τραγικό λάθος ο κυριακάτικος βομβαρδισμόςκαταυλισμού...

Στέργιος Καλπάκης

Τα πολλά πρόσωπα της υποκρισίας και της ανευθυνότητας

Στέργιος Καλπάκης, 2024-05-25

Άλλοτε πολέμιοι της Συμφωνίας, σήμερα ομνύουν στην τήρησή...

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

Σωτήρης Βαλντέν

Η Βόρεια Μακεδονία και τα όρια της πολιτικής της ισχύος

Σωτήρης Βαλντέν, 2024-05-26

Εν μέσω πολλαπλών διεθνών και περιφερειακών κρίσεων, μερικές...

Νίκος Κοτζιάς

H σημασία της συμφωνίας των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-19

Η συμφωνία των Πρεσπών έλυσε έναν γόρδιο δεσμό με θάρρος....

Θόδωρος Τσίκας

Το καλό κλίμα είναι θετικό, αλλά χρειάζεται και επίλυση

Θόδωρος Τσίκας, 2024-05-13

Η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη στην Άγκυρα πήγε θετικά,...

Βασίλης Τραϊφόρος

Δημοκρατία και επιστήμη

Βασίλης Τραϊφόρος, 2024-05-13

--Ο άνθρωπος στην ιστορική του διαδρομή ,περνώντας από πολλά...

Είναι επείγουσα ανάγκη να υπερασπιστούμε την Συμφωνία των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-05

Ας κινητοποιηθούμε όλοι για να υπερασπιστούμε την Συμφωνία...

Γιάννης Βούλγαρης

Μια επέτειος για 70+ ή μια υπόμνηση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2024-04-20

...Στις ιστορικά σημαδιακές μέρες όπως η αυριανή, επαναλαμβάνουμε...

Ο ιπτάμενος δίσκος

Παύλος Τσίμας, 2024-05-18

Τι είναι η μεταπολίτευση; Μια εορταστική στιγμή, εκείνο...

Ψέματα στον ανεμιστήρα: πώς η μείωση των ΑΞΕ κατά -36% έγινε «έκρηξη επενδύσεων» +62%

Νίκος Ράπτης, 2024-05-09

Εκατοντάδες ΜΜΕ αναμάσησαν πρόσφατα το κυβερνητικό non paper...

Κώστας Καλλίτσης

Η καλή ακρίβεια

Κώστας Καλλίτσης, 2024-04-28

Ένας βασικός παράγοντας που υποδαυλίζει τον πληθωρισμό...

×
×