Χωρίς ιδέες όλα επιτρέπονται

Γιώργος Σιακαντάρης, Η Εφημερίδα των Συντακτών, Δημοσιευμένο: 2015-01-15

Είναι δίκαιη η αγανάκτηση και τα υποτιμητικά σχόλια για τις μετεγγραφές πολιτικών «πρώτης γραμμής» από το ένα κόμμα στο άλλο. Δίκαιη η αγανάκτηση, αλλά όχι και η έκπληξη. Αυτό που συμβαίνει στο ελληνικό πολιτικό σύστημα είναι κάτι το αναμενόμενο. Οφείλεται στην απόλυτη αποϊδεολογικοποίηση του.

Η πολιτική κινητικότητα είναι υγιές στοιχείο σε κάθε σύστημα. Υπό αυτή την έννοια είναι απαραίτητη και για το πολιτικό σύστημα. Η κινητικότητα είναι αποδεκτή, όταν αυτή συνοδεύεται και από σαφή έκθεση των δεδομένων. Είναι γνωστή η απάντηση του Κέινς όταν μια φορά τον ρώτησαν γιατί αλλάζει θέσεις και απόψεις. Η απάντησή του ήταν «μα καλά, όταν αλλάζουν τα δεδομένα, εσείς τι κάνετε; Δεν αλλάζετε θέσεις;».

Αν οι μετεγγραφές οφείλονταν στην «αλλαγή των δεδομένων», τότε μάλλον κανείς λογικός δεν θα μπορούσε να προβάλλει ενστάσεις γι’ αυτές. Αυτό όμως που συμβαίνει σήμερα δεν εμπίπτει σ’ αυτή την περίπτωση. Καταρχάς πρέπει να γίνει σαφές ότι η πολιτική ζωή δεν είναι ο μόνος τομέας στον οποίο βραβεύεται η στοίχιση πίσω από τους δυνατούς. Αυτά τα πράγματα συμβαίνουν σε όλες τις πτυχές της ανθρώπινης συμβίωσης: είτε μιλάμε για επαγγελματική ανέλιξη, για προσωπική καριέρα, για προάσπιση της οικογένειας κλπ. Αν δεν θέλουμε να γίνουμε διαμετακομιστές ενός βαθύτατα ηθικολογικού συντηρητισμού, θα πρέπει να εξηγούμε αυτές τις συμπεριφορές με γνώμονα τη θεμιτή επιδίωξη του καθενός να προσεγγίσει την ευημερία με τα ατομικά μέσα και τις προσωπικές δεξιότητες που κατέχει. Η επιδίωξη της ατομικής ευημερίας, αν δεν χρησιμοποιεί μέσα που βλάπτουν την ευημερία των άλλων, δεν έχει τίποτα το μεμπτό. Αντιθέτως, μακριά από τις δοξασίες του ηθικολογικού συντηρητισμού, αυτή είναι μια φυσιολογική προσαρμογή στις πολύπλοκες κοινωνίες των πολιτών που ζει ο σημερινός δυτικός άνθρωπος.

Αυτά ισχύουν όταν γίνεται λόγος για το βασίλειο των ατομικών επιδιώξεων. Τι συμβαίνει όμως όταν αυτές οι συμπεριφορές μεταφέρονται ακέραια στο βασίλειο της Πολιτικής; Όταν οι πολίτες ενός κράτους θεωρήσουν πως δεν τους ενδιαφέρουν οι δημόσιες υποθέσεις τότε αυτό το κράτος καταρρέει. Όταν όμως οι πολιτικοί ενδιαφέρονται για τις δημόσιες υποθέσεις ως μια πτυχή της ατομικής τους ευημερίας και μόνο, τότε εκεί καταρρέουν οι δημοκρατίες. Καταρρέει η ηθική της πολιτικής η οποία δεν ταυτίζεται με την ατομική ηθική. Γιατί το κριτήριο αξιολόγησης της πολιτικής πράξης είναι η αποτελεσματικότητά της σε σχέση με τα δημόσια συμφέροντα, ενώ το κριτήριο αξιολόγησης της ατομικής ηθικής είναι το καλό ή το κακό.

Έτσι η μετεγγραφή εκείνου του αστέρα που εγκατέλειψε τη ΔΗΜΑΡ γιατί αυτή δεν συνέβαλε στη συγκρότηση του κεντροαριστερού πόλου για να βρει την πολιτική του Ιθάκη στη ΝΔ ή εκείνων των αριστερών ΜΕΤΑρρυθμιστών που την εγκατέλειψαν για να πάνε σ’ ένα πολιτικό οργανισμό, ο οποίος λοιδορεί τη διάκριση Αριστερά- Δεξιά εμπίπτουν σε κάτι πολύ χειρότερο από την επιδίωξη τους να μας «σώσουν». Βεβαίως τη μεγαλύτερη εντύπωση προκάλεσε η μετεγγραφή της Ραχήλ Μακρή, μιας εκπροσώπου του ακραίου εθνικισμού, της συνομωσιολαγνείας, του ψεκασμού, στον ΣΥΡΙΖΑ. Την ίδια στιγμή αξίζουν συγχαρητήρια εκείνα τα μέλη των τοπικών οργανώσεων του ΣΥΡΙΖΑ, που αγωνίστηκαν για να αποτρέψουν αυτή και άλλες τόσο εξόφθαλμα εκτός αριστερής λογικής μετεγγραφές. Μετεγγραφές που βρίσκονται στην αντίπερα όχθη κάθε αριστερής αντίληψης, όπως και να την καταλαβαίνει κανείς. Απέδειξαν ότι η πολιτική αξίζει, όταν υπακούει σε ιδέες. Αν κρίνουμε μέσα από το πρίσμα του κόσμου των ιδεών οι «γουναράδες» είναι απείρως καλύτεροι των Ραχήλ Μακρή.

Και εδώ είναι το μείζον πρόβλημα. Αυτές οι μετακινήσεις συμβαίνουν με τέτοια ευκολία και με τη διευκόλυνση των ηγεσιών, γιατί στην πολιτική σκηνή μας έχει επικρατήσει ο παγετώνας της αποϊδεολογικοποίησης. Αν η πολιτική δεν χρειάζεται τις ιδέες, την επιστημονική υποστήριξη (αρκεί μια ματιά να ρίξουμε στο ρόλο που τα κόμματα επιφυλάσσουν στα επιστημονικά τους ιδρύματα), αν δεν χρειάζεται τις ιδεολογίες, τότε όλα επιτρέπονται: οι Οικονόμου-Γκερέκου στη Νέα Δημοκρατία και οι αριστεροί ΜΕΤΑρρυθμιστές και η νεοφιλελεύθερη Δράση στο αντι-ιδεολογικό και αντι-πολιτικό Ποτάμι και το χειρότερο η ακροδεξιά Ραχήλ Μακρή στη ριζοσπαστική Αριστερά. Έτσι νομιμοποιούνται όχι μόνο οι προσωπικές στρατηγικές, αλλά και ένα ολόκληρο κόμμα να στήνεται πάνω στη λογική τού ότι «οι ιδεολογίες είναι άδεια πουκάμισα». Πολιτική χωρίς ιδέες είναι όμως η πολιτική του παραλόγου. Που γίνεται ακόμη πιο παράλογο, όταν αυτό επικαλείται την κοινή λογική.

Δεν είναι τυχαίο που μέσα σ’ αυτό το κλίμα αποϊδεολογικοποίησης, ως μείζων εχθρός, μέχρι βαθμού γελιοποίησης του από μερικούς, ανακηρύχθηκε η ΔΗΜΑΡ. Ναι, γιατί αυτή είναι ο μοναδικός πολιτικός χώρος που εμμένει σε ιδέες. Ακόμη και αν δεν είναι όλες οι ιδέες αυτού του χώρου χρήσιμες, αξίζει να στηριχτεί η συμμαχία Πράσινοι – ΔΗΜΑΡ, επειδή εδώ ακόμη αγωνίζονται για τα «κουρέλια» των ιδεών.

Θέματα επικαιρότητας: Ελληνικά Κόμματα

Ο καχεκτικός νέος δικομματισμός

Νίκος Μαραντζίδης, 2021-04-18

Οι εκλογές του 2019 ξανάβαλαν το κομματικό σύστημα σε ράγες...

Περισσότερα
Νίκος Μπίστης

Τίνος παιδιά είναι η ΝΔ και το ΚΙΝΑΛ;

Νίκος Μπίστης, 2020-07-13

Σε ένα ενδιαφέρον άρθρο του στα ΝΕΑ στις 5/7/2020 με τίτλο «Τίνος...

Περισσότερα

Ποιες είναι ειδήσεις και ποιες όχι;

Τάσος Παππάς, 2020-07-06

Στην παρούσα φάση δεν έχει καμιά σημασία ποιος είναι μπλεγμένος...

Περισσότερα
Στέργιος Καλπάκης

Εθνική συνεννόηση, όχι μονομερής συνεργασία με ΝΔ ή ΣΥΡΙΖΑ

Στέργιος Καλπάκης, 2018-10-21

...Διαφωνώ με τη λογική μετώπων που φέρουν το πρόθεμα “αντί”....

Περισσότερα
Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Ψήφιση της Συμφωνίας των Πρεσπών και μετά εκλογές

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2018-10-21

H σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό erga omnes με...

Περισσότερα
Νίκος Μπίστης

Περί πατριωτικού ΠΑΣΟΚ

Νίκος Μπίστης, 2018-02-05

Ή όπως αρέσει σε κάποιους «περί της κοινωνικής βάσης του...

Περισσότερα

Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ δεν θα ψηφίσει ποτέ τον "ΥΠΟΥΡΓΟ της ΖΑΡΝΤΙΝΙΕΡΑΣ"

2016-10-29

Η Δημοκρατική Συμπαράταξη παραμένει σταθερή στην θέση...

Περισσότερα
Γιώργος Σιακαντάρης

Η «Αυγή», η Νεοελληνική Ηθική και το Πνεύμα του ΣΥΡΙΖΑ

Γιώργος Σιακαντάρης, 2016-08-21

Η «Αυγή», πάλι δια της «γραφίδος» του Θανάση Καρτερού, αφού...

Περισσότερα

Άρθρα

Εγκλήματα διαρκείας στη Ράφα

2024-05-29

Τραγικό λάθος ο κυριακάτικος βομβαρδισμόςκαταυλισμού...

Στέργιος Καλπάκης

Τα πολλά πρόσωπα της υποκρισίας και της ανευθυνότητας

Στέργιος Καλπάκης, 2024-05-25

Άλλοτε πολέμιοι της Συμφωνίας, σήμερα ομνύουν στην τήρησή...

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

Σωτήρης Βαλντέν

Η Βόρεια Μακεδονία και τα όρια της πολιτικής της ισχύος

Σωτήρης Βαλντέν, 2024-05-26

Εν μέσω πολλαπλών διεθνών και περιφερειακών κρίσεων, μερικές...

Νίκος Κοτζιάς

H σημασία της συμφωνίας των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-19

Η συμφωνία των Πρεσπών έλυσε έναν γόρδιο δεσμό με θάρρος....

Θόδωρος Τσίκας

Το καλό κλίμα είναι θετικό, αλλά χρειάζεται και επίλυση

Θόδωρος Τσίκας, 2024-05-13

Η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη στην Άγκυρα πήγε θετικά,...

Βασίλης Τραϊφόρος

Δημοκρατία και επιστήμη

Βασίλης Τραϊφόρος, 2024-05-13

--Ο άνθρωπος στην ιστορική του διαδρομή ,περνώντας από πολλά...

Είναι επείγουσα ανάγκη να υπερασπιστούμε την Συμφωνία των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-05

Ας κινητοποιηθούμε όλοι για να υπερασπιστούμε την Συμφωνία...

Γιάννης Βούλγαρης

Μια επέτειος για 70+ ή μια υπόμνηση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2024-04-20

...Στις ιστορικά σημαδιακές μέρες όπως η αυριανή, επαναλαμβάνουμε...

Ο ιπτάμενος δίσκος

Παύλος Τσίμας, 2024-05-18

Τι είναι η μεταπολίτευση; Μια εορταστική στιγμή, εκείνο...

Ψέματα στον ανεμιστήρα: πώς η μείωση των ΑΞΕ κατά -36% έγινε «έκρηξη επενδύσεων» +62%

Νίκος Ράπτης, 2024-05-09

Εκατοντάδες ΜΜΕ αναμάσησαν πρόσφατα το κυβερνητικό non paper...

Κώστας Καλλίτσης

Η καλή ακρίβεια

Κώστας Καλλίτσης, 2024-04-28

Ένας βασικός παράγοντας που υποδαυλίζει τον πληθωρισμό...

×
×