Νόμος περί Τύπου και αγωγές

Γιώργος Γιαννουλόπουλος, Η Εφημερίδα των Συντακτών, Δημοσιευμένο: 2015-04-10

Οταν έμαθα ότι ο Π. Καμμένος και ο Ν. Κοτζιάς, επικαλούμενοι τον ισχύοντα νόμο περί Τύπου, έχουν κινήσει αγωγές κατά των Α. Πετρουλάκη και Μ. Βασιλάκη, του Protagon και της Athens Review of Books, αντίστοιχα, έκανα μια βόλτα στο Διαδίκτυο, όπου διαπίστωσα ότι τέτοιου είδους ενέργειες δεν είναι τίποτα το καινούργιο. Αν κρίνει κανείς από τις ανακοινώσεις της ΕΣΗΕΑ, οι εργαζόμενοι στα ΜΜΕ εδώ και χρόνια μιλούν για «τυποκτόνο τρομονόμο» που τους δένει τα χέρια επειδή δεν τους επιτρέπει να ασκήσουν κριτική στους ισχυρούς και να καυτηριάσουν τα κακώς κείμενα.

Δεν γνωρίζω την πρόθεση του νομοθέτη. Αν όμως θυμηθούμε κάποια περιστατικά στις δεκαετίες του ’80 και του ’90, νομίζω ότι θα μπορούσαμε να δώσουμε, ή τουλάχιστον να μην αποκλείσουμε, την εξής επιεικέστερη ερμηνεία: ο νόμος ευνοεί με διάφορους τρόπους τον ενάγοντα επειδή ο απλός πολίτης δύσκολα θα βρει το δίκιο του αν τα βάλει με ένα εκδοτικό συγκρότημα ή ένα τηλεοπτικό κανάλι που έχουν τη δυνατότητα να επηρεάζουν την κοινή γνώμη και επίσης διαθέτουν ικανούς και καλοπληρωμένους δικηγόρους. Ισως αυτό θέλησε να διορθώσει ο νομοθέτης ευνοώντας τον ασθενέστερο. Και μη μου πείτε ότι το αναφαίρετο δικαίωμα των δημοσιογράφων να επικρίνουν την εξουσία δεν επιτρέπει σε μερικούς απ’ αυτούς να την ασκούν ενίοτε και οι ίδιοι, με τον τρόπο τους φυσικά.

Εδώ λοιπόν, στην άνιση σχέση ισχυρού και ανίσχυρου και την άσκηση εξουσίας, νομίζω ότι εντοπίζεται το πρόβλημα: ο νομοθέτης δεν προέβλεψε ή δεν θέλησε να προβλέψει ότι οι διατάξεις που ευνοούν τα θύματα των ΜΜΕ θα μπορούσαν να γίνουν στα χέρια των ισχυρών όπλο ακαταμάχητο που αποτρέπει την άσκηση κριτικής σε βάρος τους. Ετσι ξεκίνησε η περιβόητη βιομηχανία αγωγών. Με πρώτο διδάξαντα, εξ όσων γνωρίζω, τον Λεπέν στη Γαλλία, η μέθοδος αυτή είναι απλή: το «θύμα» ισχυρίζεται ότι όποιος αμφισβητεί την ιδέα που έχει ο ίδιος για τον εαυτό του θίγει την τιμή του, προσβάλλει την προσωπικότητά του, τον συκοφαντεί και, για να αποκατασταθεί η υπόληψή του, ζητάει να του επιδικαστεί ένα ποσό, από σεβαστό μέχρι εξοντωτικό. Για να πετύχει τον στόχο του δεν είναι ανάγκη να κερδίσει καν τη δίκη. Η ιδέα και μόνο ότι ο εναγόμενος δεν μπορεί εξ ορισμού να προβλέψει με απόλυτη σιγουριά την απόφαση του δικαστηρίου είναι αρκετή για να αποθαρρύνει άλλους που θα ήθελαν να ασκήσουν κριτική. Επειδή δε οι έννοιες της προσβολής της προσωπικότητας και γενικότερα της τιμής και της υπόληψης είναι τόσο ασαφείς ώστε να ισχύουν ακόμα και για μια αρνητική βιβλιοκρισία ή ένα μειωτικό χαρακτηρισμό, όπως π.χ. ότι ο τάδε ποδοσφαιριστής «σερνόταν στο γήπεδο», η επίκληση του νόμου περί Τύπου μπορεί να οδηγήσει -και έχει συχνά οδηγήσει- σε καταστάσεις όπου το γελοίο αποκτά καφκικές διαστάσεις.

Στις μέρες μας ακούγονται βαριές κουβέντες κι από τις δύο μεριές: γερμανοτσολιάδες και εθελόδουλοι λένε οι μεν, αριστεριστές και ιδεολογικά τυφλωμένοι σταλινιστές απαντούν οι δε. Αυτό κι αν είναι προσβολή της προσωπικότητας και της υπόληψης! Θα λύσουμε τέτοιες διαφορές με αγωγές στα δικαστήρια;

Και κάτι τελευταίο: όπου και να εντάσσεται ο καθένας μας πολιτικά, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε πως εκτός από το ορθό (για μας) υπάρχει και το ποιοτικό. Αν λοιπόν αυτό ισχύει, νομίζω ότι θα γίνουμε όλοι φτωχότεροι και το επίπεδο της συζήτησης θα υποβιβαστεί αισθητά αν, ο μη γένοιτο, το Athens Review of Books και ο ιστότοπος Protagon αντιμετωπίσουν πρόβλημα επιβίωσης ως αποτέλεσμα αυτής της θλιβερής ιστορίας.

Θέματα επικαιρότητας: Νέα κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ

Νίκος Μπίστης

Υπάρχουν δύο γραμμές στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ;

Νίκος Μπίστης, 2018-03-26

Έρχεται ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γιάννης Δραγασάκης...

Περισσότερα
Νίκος Τσούκαλης

Ακυρώθηκε ο σχεδιασμός για δομικές αλλαγές

Νίκος Τσούκαλης, 2018-03-02

Ο ανασχηματισμός φέρει την σφραγίδα του απρόοπτου και του...

Περισσότερα
Γιάννης Παπαθεοδώρου

Κυνηγοί κεφαλών

Γιάννης Παπαθεοδώρου, 2018-02-26

«Εμείς είμαστε από άλλο υλικό, δεν τρομάζουμε», είπε ο πρωθυπουργός...

Περισσότερα
Δημήτρης Χατζησωκράτης

Στόχος της κυβέρνησης είναι η δημιουργία σκιών για τους πολιτικούς αντιπάλους

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2018-02-18

Ο στόχος της κυβέρνησης είναι έκδηλος: η δημιουργία σκιών,...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Καθυστερήσεις και άγνοια κινδύνου

Κώστας Καλλίτσης, 2018-02-17

Οι αυταπάτες είναι κακός σύμβουλος. Και η κυβέρνηση φέρεται...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Κυβέρνηση με διχασμένη προσωπικότητα

Κώστας Καλλίτσης, 2017-10-01

Ο πρωθυπουργός επισκέπτεται κέντρα τεχνολογίας, επαινεί...

Περισσότερα
Γιάννης Βούλγαρης

Άλλαξαν όλα σε λίγες μέρες

Γιάννης Βούλγαρης, 2017-05-27

Μέσα σε μια εβδομάδα η ελληνική πολιτική κατάσταση άλλαξε...

Περισσότερα

Την πάτησε...

Νίκος Φιλιππίδης, 2017-05-24

«Μας κοροϊδέψατε. Μας βάλατε να ψηφίσουμε μέτρα και τώρα...

Περισσότερα

Άρθρα

Εγκλήματα διαρκείας στη Ράφα

2024-05-29

Τραγικό λάθος ο κυριακάτικος βομβαρδισμόςκαταυλισμού...

Στέργιος Καλπάκης

Τα πολλά πρόσωπα της υποκρισίας και της ανευθυνότητας

Στέργιος Καλπάκης, 2024-05-25

Άλλοτε πολέμιοι της Συμφωνίας, σήμερα ομνύουν στην τήρησή...

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

Σωτήρης Βαλντέν

Η Βόρεια Μακεδονία και τα όρια της πολιτικής της ισχύος

Σωτήρης Βαλντέν, 2024-05-26

Εν μέσω πολλαπλών διεθνών και περιφερειακών κρίσεων, μερικές...

Νίκος Κοτζιάς

H σημασία της συμφωνίας των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-19

Η συμφωνία των Πρεσπών έλυσε έναν γόρδιο δεσμό με θάρρος....

Θόδωρος Τσίκας

Το καλό κλίμα είναι θετικό, αλλά χρειάζεται και επίλυση

Θόδωρος Τσίκας, 2024-05-13

Η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη στην Άγκυρα πήγε θετικά,...

Βασίλης Τραϊφόρος

Δημοκρατία και επιστήμη

Βασίλης Τραϊφόρος, 2024-05-13

--Ο άνθρωπος στην ιστορική του διαδρομή ,περνώντας από πολλά...

Είναι επείγουσα ανάγκη να υπερασπιστούμε την Συμφωνία των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-05

Ας κινητοποιηθούμε όλοι για να υπερασπιστούμε την Συμφωνία...

Γιάννης Βούλγαρης

Μια επέτειος για 70+ ή μια υπόμνηση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2024-04-20

...Στις ιστορικά σημαδιακές μέρες όπως η αυριανή, επαναλαμβάνουμε...

Ο ιπτάμενος δίσκος

Παύλος Τσίμας, 2024-05-18

Τι είναι η μεταπολίτευση; Μια εορταστική στιγμή, εκείνο...

Ψέματα στον ανεμιστήρα: πώς η μείωση των ΑΞΕ κατά -36% έγινε «έκρηξη επενδύσεων» +62%

Νίκος Ράπτης, 2024-05-09

Εκατοντάδες ΜΜΕ αναμάσησαν πρόσφατα το κυβερνητικό non paper...

Κώστας Καλλίτσης

Η καλή ακρίβεια

Κώστας Καλλίτσης, 2024-04-28

Ένας βασικός παράγοντας που υποδαυλίζει τον πληθωρισμό...

×
×