Εκκλησία, κράτος, κοινωνία

Κώστας Καρακώτιας, Έθνος, Δημοσιευμένο: 2015-10-06

Πρόκειται μάλλον για το πιο σύντομο επεισόδιο ενός πολιτικού και πολιτισμικού πολέμου διαρκείας. Ο λόγος είναι βέβαια για τη διαμάχη που ξέσπασε σχετικά με τη δήλωση στο σχολείο των μαθητών που δεν επιθυμούν να παρακολουθήσουν το μάθημα των Θρησκευτικών. Προφανώς η υπουργός κ. Αναγνωστοπούλου έχει απόλυτο δίκιο όταν διακηρύσσει ότι δεν χρειάζεται η δήλωση όποιου δεν επιθυμεί να παρακολουθήσει τα Θρησκευτικά ότι δεν είναι χριστιανός ορθόδοξος. Είναι απαράδεκτο σε μια κοινωνία όπου προστατεύεται συνταγματικά η ανεξιθρησκία να απαιτούνται δηλώσεις θρησκευτικών φρονημάτων και δη των κρατούντων.

Η κυβέρνηση έπραξε κάκιστα που ανακάλεσε στην τάξη την υπουργό και παρέπεμψε στις ελληνικές καλένδες το υπαρκτό αυτό ζήτημα. Πολύ περισσότερο όταν ο συνήθως πράος και ευγενής Αρχιεπίσκοπος προέβη σε ανοίκειους και ασυνήθιστους χαρακτηρισμούς εις βάρος της κ. υπουργού. Η κυβέρνηση και ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκονται μάλλον σε μια διαδικασία προσαρμογής στην εγχώρια ιδιαίτερη διάρθρωση του συστήματος των πολλαπλών και ποικίλων εξουσιών.

Από όλη την υπόθεση όμως μένουν κάποια ζητήματα που πρέπει να διερευνηθούν. Κατ’ αρχάς εάν είναι χρήσιμο ένα μάθημα Θρησκευτικών. Σαφώς και είναι. Πρέπει όμως να είναι ιστορικό – κοινωνιολογικό με αντικείμενο τις σύγχρονες θρησκείες και με περισσότερο βάρος βέβαια στον χριστιανισμό. Η ιδιαίτερη αντιμετώπιση του χριστιανισμού προκρίνεται διότι είναι από τους πυλώνες της ευρωπαϊκής πολιτισμικής παράδοσης, ενώ στην εγχώρια εκδοχή του συνέβαλλε στη διαμόρφωση της νεοελληνικής ταυτότητας. Η ευθύνη ενός τέτοιου μαθήματος δεν ανήκει φυσικά στην Εκκλησία αλλά στους παιδαγωγικούς θεσμούς της πολιτείας. Στην Εκκλησία ανήκει η ευθύνη της χριστιανικής κατήχησης. Εδώ όμως ανακύπτει το ζήτημα της Εκκλησίας. Για πολλοστή φορά ανέδειξε τον φοβικό εαυτό της. Εντρομη μπροστά στις απαιτήσεις των καιρών καταφεύγει σε διάφορα τερτίπια γραφειοκρατικής καταναγκαστικής υφής για να συντηρήσει μια κεκτημένη κατάσταση και να διατηρήσει τη σχέση της με το δυνάμει ποίμνιό της.

Οι καιροί όμως άλλαξαν και αλλάζουν διαρκώς. Η Εκκλησία πρέπει να φύγει από τη θαλπωρή του κράτους και να ξανοιχτεί στην ποικιλοτρόπως χειμαζόμενη κοινωνία. Οι χρυσοποίκιλτοι βυζαντινισμοί, η εθνολαϊκή ρητορική και η τυπική διαχείριση εθιμικών θρησκευτικών μυστηρίων είναι πλέον αναχρονισμοί. Τα όσα όμως εμπεριέχονται στη χριστιανική ευαγγελική παράδοση, όπως η πανανθρώπινη οπτική, η αγάπη, η μετάνοια, η συγχώρεση, ο λιτός βίος, οι απαντήσεις σε μεταφυσικές αγωνίες, ο παρηγορητικός λόγος, η φροντίδα των φτωχών, των απόκληρων και των ξεριζωμένων, η διάκριση Καλού και Κακού, είναι ένα ικανό οπλοστάσιο για μια «μαχητική» παρέμβαση της Εκκλησίας στον στίβο των ιδεών και των κοινωνικών συμπεριφορών. Η Εκκλησία όμως επιλέγει σταθερά την ασφάλεια και τα δεσμά του Κράτους και όχι την αυτόνομη ηθική παρουσία της.

Θέματα επικαιρότητας: Σχέσεις εκκλησίας και κράτους

Γιώργος Σιακαντάρης

Πραγματικότητα και πίστη

Γιώργος Σιακαντάρης, 2017-04-15

Σε περιόδους θρησκευτικών εορτών, ιδιαίτερα το Πάσχα, πιστοί...

Περισσότερα

Michael Schmidt-Salomon: Η θρησκευτική ελευθερία δεν είναι λευκή επιταγή

2016-12-31

Ο Michael Schmidt-Salomon, φιλόσοφος και κριτικός της θρησκείας μιλά...

Περισσότερα
Γιώργος Γιαννουλόπουλος

Ο Διαφωτισμός που ακόμα περιμένουμε

Γιώργος Γιαννουλόπουλος, 2016-11-19

Ενα από τα θέματα που έχει ανοίξει η κυβέρνηση είναι και...

Περισσότερα

Ένας αρχιεπίσκοπος που απογοήτευσε

Μιχάλης Κυριακίδης, 2016-11-03

Ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος από την πρώτη στιγμή που ανέλαβε...

Περισσότερα

ΔΗΜΑΡ: ΑΝΑΓΚΑΙΟΣ Ο ΧΩΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ – ΚΡΑΤΟΥΣ

2016-11-02

Η χθεσινή(01/11/2016) συνέντευξη του Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου...

Περισσότερα
Στέργιος Καλπάκης

Θρησκευτικά: Άλλη μια ήττα του εκσυγχρονισμού στην εκπαίδευση

Στέργιος Καλπάκης, 2016-10-08

Η υποχώρηση της κυβέρνησης, από τη θέση για αναβάθμιση των...

Περισσότερα

Δημήτρης Χατζησωκράτης: Η χώρα μας δεν πρέπει να ξαναζήσει την εποχή Χριστόδουλου

2016-10-06

Μιλώντας  στο Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ(εκπομπή Γεωργίου...

Περισσότερα
Θόδωρος Μαργαρίτης

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ

Θόδωρος Μαργαρίτης, 2016-09-28

Ήταν το 2000 όταν στελέχη κυρίως από την ανανεωτική πτέρυγα...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Εγκλήματα διαρκείας στη Ράφα

2024-05-29

Τραγικό λάθος ο κυριακάτικος βομβαρδισμόςκαταυλισμού...

Στέργιος Καλπάκης

Τα πολλά πρόσωπα της υποκρισίας και της ανευθυνότητας

Στέργιος Καλπάκης, 2024-05-25

Άλλοτε πολέμιοι της Συμφωνίας, σήμερα ομνύουν στην τήρησή...

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

Σωτήρης Βαλντέν

Η Βόρεια Μακεδονία και τα όρια της πολιτικής της ισχύος

Σωτήρης Βαλντέν, 2024-05-26

Εν μέσω πολλαπλών διεθνών και περιφερειακών κρίσεων, μερικές...

Νίκος Κοτζιάς

H σημασία της συμφωνίας των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-19

Η συμφωνία των Πρεσπών έλυσε έναν γόρδιο δεσμό με θάρρος....

Θόδωρος Τσίκας

Το καλό κλίμα είναι θετικό, αλλά χρειάζεται και επίλυση

Θόδωρος Τσίκας, 2024-05-13

Η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη στην Άγκυρα πήγε θετικά,...

Είναι επείγουσα ανάγκη να υπερασπιστούμε την Συμφωνία των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-05

Ας κινητοποιηθούμε όλοι για να υπερασπιστούμε την Συμφωνία...

Γιάννης Βούλγαρης

Μια επέτειος για 70+ ή μια υπόμνηση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2024-04-20

...Στις ιστορικά σημαδιακές μέρες όπως η αυριανή, επαναλαμβάνουμε...

Ο ιπτάμενος δίσκος

Παύλος Τσίμας, 2024-05-18

Τι είναι η μεταπολίτευση; Μια εορταστική στιγμή, εκείνο...

Γιατί ανεβαίνει η ακροδεξιά;

Παύλος Τσίμας, 2024-04-27

Που είναι πιθανότερο να συναντήσει κανείς μετανάστες στον...

Όχι κύριε Νετανιάχου

Όχι κύριε Νετανιάχου

2024-04-26

Ο γερουσιαστής και ακτιβιστής Μπέρνι Σάντερς, (την ώρα που...

Τα τανκς με τα γαρίφαλα

Γιώργος Καπόπουλος, 2024-04-26

Πριν από πενήντα χρόνια η Λισαβόνα μόλις ξυπνούσε και όσοι...

×
×