Στρατιωτικοποίηση και διαχείριση του προσφυγικού

Δημήτρης Χριστόπουλος, Η Εφημερίδα των Συντακτών, Δημοσιευμένο: 2016-02-24

Οταν, από την άνοιξη του 2015, τα πράγματα με το προσφυγικό διαφάνηκε ότι θα είναι πιο δύσκολα από όσο προβλεπόταν, υπήρξαν σκέψεις στην ελληνική κυβέρνηση για το ενδεχόμενο πιθανής ενεργοποίησης των ενόπλων δυνάμεων της χώρας ως μια κρίσιμης συνδρομής στη δημόσια διοίκηση η οποία εγνωσμένα δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στις δυσκολίες που έρχονταν.

Οι σκέψεις αυτές έμειναν όμως σκέψεις. Τρεις ήταν οι λόγοι: ο πρώτος ήταν μια παραδοσιακής κοπής αριστερή αναφυλαξία ενώπιον της συμμετοχής του στρατού στη διαχείριση της προσφυγικής ροής. Η αντίδραση αυτή ωστόσο δεν λάμβανε υπόψη της ότι στο προκείμενο, ο στρατός θα καλούνταν να επέμβει προκειμένου να βοηθήσει στην επιμελητεία, στα λεγόμενα logistics της διαχείρισης: να προσφέρει κάποια από τα πολλά εγκαταλελειμμένα στρατόπεδα ανά την επικράτεια, να παράσχει σίτιση από τον ελληνικό προϋπολογισμό σε πρόσφυγες που βρίσκουν εκεί κατάλυμα και να φροντίσει συνθήκες υγιεινής των ανθρώπων αυτών.

Η Ελλάδα είναι μια εδραιωμένη δημοκρατία, σε καιρό ειρήνης και ανθρωπιστικής κρίσης συνάμα. Οπως λοιπόν δεχόμαστε ως αυτονόητο και θεμιτό ο στρατός να στήνει σκηνές για σεισμόπληκτους συμπολίτες μας, έτσι έχουμε λόγους να υποδεχθούμε τη συνδρομή του στρατού και στο προσφυγικό, στον βαθμό βέβαια που συζητάμε για την ανάληψη των υπηρεσιών που η ελληνική διοίκηση στην κατάσταση ανάγκης στην οποία βρίσκεται δεν μπορεί να παρέχει.

Ο δεύτερος λόγος για τον οποίο η σκέψη στρατιωτικής συνδρομής στα ως άνω δεν προχώρησε ήταν ότι αντιδρούσαν και οι ίδιοι οι υψηλόβαθμοι στρατιωτικοί, που έβλεπαν ότι θα προσθέσουν έναν μπελά από τον οποίο δύσκολα θα μπορούσαν να απαγκιστρωθούν: δεν θέλει μεγάλη σκέψη ότι το προσφυγικό ήρθε για να μείνει στην Ελλάδα, οπότε όποιος μπλέξει μαζί του δεν ξεμπλέκει εύκολα.

Πέραν όμως της ώς έναν βαθμό εύλογης υπηρεσιακής επιφύλαξης, ο τρίτος λόγος για τον οποίο η σχετική συζήτηση σταματούσε κάθε φορά που πήγαινε να ανοίξει αφορούσε την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Αμυνας. Τη θέση Καμμένου θα μπορούσα να τη συνοψίσω, με δικά μου λόγια βέβαια, ως εξής: «Ο περήφανος ελληνικός στρατός δεν γίνεται να υπηρετεί πρόσφυγες και μετανάστες».

Τα πράγματα όμως αλλάζουν. Ετσι λοιπόν, στον ανελέητο αγώνα δρόμου να φτιαχτούν τα πέντε hotspots στα νησιά πριν από τη σύνοδο κορυφής στις 16 Φεβρουαρίου, τελικώς η πολιτική ηγεσία της χώρας ανέθεσε στις ένοπλες δυνάμεις αυτό που μέχρι πριν από λίγες μέρες δεν είχε καταφέρει ούτε το υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής ούτε η γενική γραμματεία Συντονισμού του κυβερνητικού έργου.

Στο κυριολεκτικά «και πέντε» λοιπόν, εμφανίζεται το ΥΠΕΘΑ ως το ιππικό στον αγώνα της κυβέρνησης με τον χρόνο, τη στιγμή που πυκνώνουν τα σύννεφα για αποπομπή της χώρας από τον χώρο Σένγκεν.

Ως διά μαγείας λοιπόν, οι επιφυλάξεις Καμμένου για τα hotspots αίρονται και ο στρατός εμφανίζεται ως από μηχανής θεός που θα αναλάβει τη χώρα στα δύσκολα, θα κάνει τα hotspots στην ώρα τους και η χώρα θα περάσει με τη συνδρομή του έναν ακόμη δύσκολο κάβο. Ως εδώ καλά λοιπόν: κάλλιο αργά παρά ποτέ.

Η κυβέρνηση εφησυχάζει καθώς επιτέλους ένας αποτελεσματικός μηχανισμός θα αναλάβει δράση και μάλιστα μόλις γίνουν τα hotspots θα παραδώσει τα κλειδιά στις λοιπές αρμόδιες υπηρεσίες. Ωστόσο, ήδη από την αρχή υπάρχουν λόγοι ανησυχίας: το ένα λάθος –η μη αρωγή του στρατού σε μια ανθρωπιστική κρίση– διαδέχεται ένα άλλο μεγαλύτερο λάθος: εκεί που ο στρατός απλώς απείχε, πλέον διεκδικεί περισσότερα από αυτά που ουσιαστικά του οφείλονται σε ένα πολίτευμα με τα χαρακτηριστικά του ελληνικού.

Πλέον, δεν γίνεται λόγος μόνο για «στέγαση, σίτιση, υγειονομική περίθαλψη και μεταφορές», αλλά για την «ανάληψη από το ΥΠΕΘΑ συντονιστικών αρμοδιοτήτων διά της σύστασης Κεντρικού Συντονιστικού Οργάνου Διαχείρισης Προσφυγικής Κρίσης», ενώ δίνεται η δυνατότητα να συσταθούν και Τοπικά Συντονιστικά Κέντρα όπου αυτό απαιτείται.

Σε τροπολογία που κατατέθηκε στις 17 Φεβρουαρίου από τα συναρμόδια υπουργεία στο νομοσχέδιο του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής που συζητείται στη Βουλή προβλέπεται πως «κατά παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης (...) το ΥΠΕΘΑ δύναται να διευθύνει και να συντονίζει, μαζί με την Υπηρεσία Ασύλου και Πρώτης Υποδοχής» τις λοιπές δημόσιες υπηρεσίες που ασχολούνται με το προσφυγικό.

Η ανάληψη του εφ’ όλης της ύλης συντονισμού του προσφυγικού είναι πολιτειακά εξαμβλωματικό για δημοκρατία και πολιτικά αδιανόητο -για να μην πούμε επικίνδυνο- σχέδιο. Σε μια δημοκρατία οι ένοπλες δυνάμεις, καταστατικά, δεν μπορούν να αναλαμβάνουν τέτοιους ρόλους.

Μεταξύ μιας κατάστασης όπου, από τη μία, οι ένοπλοι της χώρας αυτής παρακολουθούν καλοσιδερωμένοι την απέλπιδα προσπάθεια της διοίκησης και της κοινωνίας να αντιμετωπίσει μια ανθρωπιστική κρίση και την ανάληψη του συντονισμού της διαχείρισης της κρίσης αυτής, στα δημοκρατικά πολιτεύματα υπάρχουν άλλες λύσεις. Αυτονόητες. Κι όμως…

----

* αντιπροέδρου Διεθνούς Ομοσπονδίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, αν. καθηγητή Παντείου Πανεπιστημίου

Θέματα επικαιρότητας: Προσφυγικό-μεταναστευτικό

Η πραγματικότητα της μετανάστευσης

Λευτέρης Παπαγιαννάκης, 2024-01-09

Η μετανάστευση παραμένει πολύ ψηλά στην πολιτική ατζέντα...

Περισσότερα

«Να σηκώσουμε τείχος απέναντι στον λαϊκισμό και στα άκρα»

Μαρία Βασιλείου, 2023-10-01

Η Ελλάδα δεν πρέπει να αφεθεί μόνη της απέναντι στην κλιματική...

Περισσότερα

Ακόμη μία πληγή

Πάσχος Μανδραβέλης, 2023-09-02

Δεν θέλουμε να φανταστούμε τι κλίμα οδύνης και οργής θα...

Περισσότερα

Οι μετανάστες ήταν αθώοι, αλλά η δουλίτσα είχε γίνει

Γιάννης Αλμπάνης, 2023-08-30

Προχτές με σύμφωνη γνώμη ανακριτή και εισαγγελέα αφέθησαν...

Περισσότερα

Η αλήθεια είναι πατριωτικό καθήκον

Ξένια Κουναλάκη, 2023-06-22

Οσοι µετά το ναυάγιο στην Πύλο ζητούν επίμονα απαντήσεις...

Περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων: η διαφύλαξη της ανθρώπινης ζωής να μπει στο επίκεντρο

Στέλλα Νάνου, 2023-06-20

Η σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων τιμάται στη σκιά του...

Περισσότερα

Η συμφωνία για το μεταναστευτικό στην ΕΕ κι ένα ακόμη ναυάγιο

Λευτέρης Παπαγιαννάκης, 2023-06-15

Είναι η συμφωνία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για το Σύμφωνο...

Περισσότερα

Νέος Κώδικας Μετανάστευσης, διατήρηση των ίδιων προβλημάτων

Βασίλειος Παπαδόπουλος, 2023-03-27

Συζητείται ήδη στη Βουλή ο νέος Κώδικας Μετανάστευσης....

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Στέργιος Καλπάκης

Η Γαλλία τρομάζει ήδη Μητσοτάκη και συμφέροντα

Στέργιος Καλπάκης, 2024-07-09

Ανησυχούν: Αυτό που έγινε για να αποτραπεί η νίκη της Ακροδεξιάς...

Η απόλυτη ανατροπή στη Γαλλία

2024-07-08

Μια τεράστια ανακούφιση του Γαλλικού λαού και της προοδευτικής...

Θόδωρος Τσίκας

”Οι Γάλλοι στον πρώτο γύρο τιμωρούν. Στο δεύτερο επιλέγουν”

Θόδωρος Τσίκας, 2024-07-08

Δεν είναι βέβαιο αν ο πρώτος σοσιαλιστής Πρόεδρος της Γαλλίας,...

Δημήτρης Χατζησωκράτης

Όλοι/ες είμαστε σήμερα του Νέου Λαϊκού Μετώπου(NFP)

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2024-07-06

Δεν αρκεί όμως να δηλώνουμε τη στήριξή στο NFP και να μην...

Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Για μία μεγάλη Κεντροαριστερά με ανανέωση

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2024-06-28

H ΝΔ μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο διακυβέρνησης έχασε...

ΕΚΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ

2024-06-24

.Επειδή οι καιροί ου μενετοί, αποφασίσαμε να απευθύνουμε...

Χάρης Τσιόκας

Πώς και γιατί πρέπει τώρα μαζί…

Χάρης Τσιόκας, 2024-06-23

...Ο κατακερματισμος του προοδευτικού χώρου ,οι άγονοι και...

Εγκλήματα διαρκείας στη Ράφα

2024-05-29

Τραγικό λάθος ο κυριακάτικος βομβαρδισμόςκαταυλισμού...

Σωτήρης Βαλντέν

Η Βόρεια Μακεδονία και τα όρια της πολιτικής της ισχύος

Σωτήρης Βαλντέν, 2024-05-26

Εν μέσω πολλαπλών διεθνών και περιφερειακών κρίσεων, μερικές...

Στέργιος Καλπάκης

Τα πολλά πρόσωπα της υποκρισίας και της ανευθυνότητας

Στέργιος Καλπάκης, 2024-05-25

Άλλοτε πολέμιοι της Συμφωνίας, σήμερα ομνύουν στην τήρησή...

Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

Νίκος Κοτζιάς

H σημασία της συμφωνίας των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-19

Η συμφωνία των Πρεσπών έλυσε έναν γόρδιο δεσμό με θάρρος....

×
×