ΑΝΑΝΕΩΣΗ στη δράση
ΤΟΛΜΗ στην πολιτική
ΕΥΘΥΝΗ για την κοινωνία και τη χώρα
Για να υπάρξει ΑΟΖ και οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας, απαιτείται συμφωνία με τις χώρες που έχουν αντικριστές ακτές. Εν προκειμένω με τη Λιβύη. Η μονομερής κατάθεση γεωγραφικών “συντεταγμένων”, που ορίζουν θαλάσσιες περιοχές στα διεθνή ύδατα, δεν επιτρέπεται. Άρα η διακρατική συμφωνία ή η δικαστική προσφυγή είναι μονόδρομος.
Πόσο ανεβαίνει η θερμοκρασία, γιατί δεν πέφτει τις νύχτες, πόσο θα διαρκέσει αυτό το κακό, ποια μέτρα προστασίας πρέπει να λαμβάνονται στις δουλειές, ποιες από αυτές αναβάλλονται, ποιες πρέπει να διακόπτονται τις μεσημεριανές ώρες, τι είδους μέτρα αυτοπροστασίας συνιστώνται για τη θερμική καταπόνηση του οργανισμού. Ο καύσωνας είναι το θέμα που απασχολεί την καθημερινότητα όλων μας. Είναι κι ο ισχυρότερος που ‘χει συμβεί εδώ και πέντε χρόνια.
Αυτά είναι μεγάλα θέματα της πολιτικής – ή θέματα μεγάλης πολιτικής. Ασχολείται με αυτά, εκούσα άκουσα, η ελληνική κοινωνία.
...Οι βάρκες από το Τομπρούκ δεν άρχισαν να παίρνουν ρότα προς την Κρήτη επειδή η Ελλάδα είχε χαλαρή μεταναστευτική πολιτική. Η ίδια κυβέρνηση με την ίδια πολιτική ήταν στα πράγματα και πέρυσι και πρόπερσι το καλοκαίρι. Για να αντιμετωπίσει την κρίση, η Αθήνα πρέπει να επιστρατεύσει και κάτι περισσότερο από τα υπουργικά «ξουτ».
Μετά τον ιερομόναχο Διονύσιο τον εκ Φουρνά, αγιογράφο και συγγραφέα της «Ερμηνείας της ζωγραφικής τέχνης», με την οποία κωδικοποίησε τη βυζαντινή εικονογραφία, ο Κυριάκος ο εν Φουρνά. Στο ιστορικό χωριό της Ευρυτανίας βρισκόταν στις 16 Ιουλίου ο πρωθυπουργός, όταν ανακοίνωσε ένα επιπλέον «στοίχημά του»: «Είναι προσωπικό μου στοίχημα να μην καταλήξουν σε τσέπες επιτηδείων τα χρήματα που προορίζονταν για τους νέους αγρότες». Λαμπρά; Μάλλον όχι.
Τί γίνεται σε μια ευρωπαϊκή χώρα όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι τελέστηκε κάποιο σοβαρό αδίκημα, ένα έγκλημα; Ενεργοποιείται η ανακριτική διαδικασία για να διακριβωθεί αν πράγματι τελέστηκε και, σε περίπτωση που επιβεβαιωθεί, ακολουθεί ο καταλογισμός ευθυνών και η επιβολή των προβλεπόμενων ποινών, με απώτερη επιδίωξη να αποτραπεί η επανάληψή του –που ευνοείται από την ατιμωρησία.
Αυτά γίνονται σε ένα κράτος δικαίου. Καθ’ ημάς, την περασμένη Τετάρτη αυτή η πρακτική τσαλακώθηκε: Αντί να διερευνηθούν οι ενδείξεις για ποινικές ευθύνες δύο υπουργών στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, αποφασίστηκε να γίνει μια φιλολογικού χαρακτήρα συζήτηση στη Βουλή...
Το αποστομωτικό επικοινωνιακό τέχνασμα κάθε κυβέρνησης προς την αντιπολίτευση είναι αυτό που κάποτε αποκαλέσαμε «η άδικη “προτασιολογογία”» (9.3.2025), η αντίκρουση δηλαδή των αντιρρήσεων στα κυβερνητικά μέτρα με το «κι εσύ τι προτείνεις;». Αυτό μεταφράζεται από τους αφιονισμένους του εκάστοτε κυβερνητικού στρατοπέδου με ένα άλλο σόφισμα: «Δεν είμαι ευχαριστημένος από την κυβέρνηση, αλλά και η αντιπολίτευση δεν προτείνει καμιά λύση, βρε αδελφέ…».
Μιά και «μιζάρετε» στις επιστροφές από πού προκύπτει ότι θα τους δέχονται οι χώρες προέλευσης ή εισόδου;
ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ με τις χώρες αυτές ΔΕΝ ΕΧΟΥΜΕ!
Και η Τουρκία από τον Απρίλιο του 2020 δεν εφαρμόζει τη Συμφωνία του 2016 με την ΕΕ.
Υποθέτω ότι δεν θα αρχίσουμε, ως χώρα, να τους πετάμε με αλεξίπτωτα στις χώρες καταγωγής, ούτε με πλοία μας να τους αφήνουμε στις ακτές των χωρών καταγωγής, ούτε φυσικά να τους βγάζουμε εκτός συνόρων στις νόμιμες εξόδους των συνόρων μας στον Έβρο…
Διακηρυγμένος στόχος ήταν, αρχικά, η Ευρώπη να ανταποκριθεί στις αμυντικές ανάγκες της χωρίς να εξαρτάται από τις ΗΠΑ. Εγκαταλείφθηκε στη συνέχεια, με τις γνωστές δηλώσεις αφοσίωσης στον «daddy» και την αποδοχή –πλην Σάντσεθ– της εντολής του να αυξηθούν οι αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035. Υποτίθεται, πάλι, ότι όλα γίνονται για τη συλλογική άμυνα της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Αλλά κοινή άμυνα χωρίς κοινή αμυντική και εξωτερική πολιτική δεν υπάρχει. Τι υπάρχει;
Για το στοίχημα της στενότερης διασύνδεσης των νέων με την πολιτική, όπως και για εκείνο του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία στην καινούργια φάση του συζητάμε με τον νεοεκλεγέντα γραμματέα, Στέργιο Καλπάκη. Οπως, ασφαλώς, για τα μεγάλα θέματα των ημερών, το μεταναστευτικό και τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Με ειδική μνεία στον ρόλο που καλείται να παίξει το κόμμα του σήμερα, με σαφείς αιχμές, εκ μέρους του, για άλλα κόμματα, αλλά και με γέφυρες προς άλλα.
«Καθώς σκέφτομαι το μέλλον, με κυριεύει ένα κακό προαίσθημα. Βλέπω ποτάμια να αφρίζουν από το αίμα». Η φράση είναι ιστορική. Εκφωνήθηκε το 1968, στην Αγγλία. Κι είναι ο πρόγονος όλων όσων ακούμε σήμερα για την «απειλή κατά της ζωής του έθνους», οποιουδήποτε έθνους, που αντιπροσωπεύει η μετανάστευση. Ώστε να δικαιολογεί έως και την αναστολή της εφαρμογής της σύμβασης για τα δικαιώματα του ανθρώπου.
Ηκοινή εμπειρία δείχνει ότι όταν χρειάζεται φως και καθαρές κουβέντες, αλλά επιλέγεις να επενδύεις στον κυνισμό και στη λήθη, στρώνεις το χαλί για το επόμενο σφάλμα.
Οταν τυχαία –από μια έρευνα που έκαναν οι υπηρεσίες ασφαλείας του Ευρωκοινοβουλίου– αποκαλύφθηκε το καθ’ ημάς σκάνδαλο των υποκλοπών, επιστρατεύτηκε ο κυνισμός: «Ε, όλοι τα ίδια κάνουν!». Οταν τα ρουσφέτια και –κυρίως– η έλλειψη έγνοιας (αφού ο αρμόδιος υπουργός είχε λάβει 12 επιστολές που προειδοποιούσαν για κίνδυνο, αλλά αδράνησε…) οδήγησαν στην τραγωδία των Τεμπών, οι ευθύνες αποδόθηκαν στις «χρόνιες παθογένειες» – στον κ. Κανένα. Κι όταν, τελευταία, η Ευρωπαία εισαγγελέας οδήγησε τη δικαστική έρευνα στον ΟΠΕΚΕΠΕ μέχρι τέλους, έγινε επίκληση του «βαθέος κράτους».
Κάπου στην αρχή της δεύτερης θητείας του Κυριάκου Μητσοτάκη φαινόταν η κυριαρχία του να είναι αδιαμφισβήτητη. Έγραφα τότε για έναν «μονοκομματικό πλουραλισμό» ή έναν «πλουραλιστικό μονοκομματισμό», με την έννοια πως δεν διαφαινόταν αντίπαλο κομματικό δέος στη Ν.Δ. και στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Το σύστημα της σύγκρουσης των παλαιών δύο πόλων (ΠΑΣΟΚ-Ν.Δ.) είχε ξεπεραστεί προ πολλού από τον δικομματισμό (ΣΥΡΙΖΑ-Ν.Δ.) της μνημονιακής περιόδου. Αλλά το 2023 φαινόταν και αυτό να παραδίδει τη θέση του στο σύστημα του ενός (Ν.Δ.) και μισού κόμματος.
Σπουδαία υπόθεση ο μανιχαϊσμός. Γι’ αυτό και αντέχει, κι ας κλείνουν 1.750 χρόνια αφότου σταύρωσαν τον Μανιχαίο, που χώρισε στα δύο το σύμπαν: στον Πατέρα του Φωτός και τον Αρχοντα του Σκότους. Το δυϊστικό σύστημά του βολεύει απίστευτα όσους αποφεύγουν τον κόπο της δεύτερης σκέψης και των συναισθημάτων που πάνε βαθύτερα από την επιδερμίδα, διαφέροντας ριζικά από τα συναισθήματα των επίσημων ανακοινώσεων: «Μα βέβαια λυπούμεθα όταν χάνονται ζωές, άνθρωποι είναι και οι Αφγανοί, αλλά ας μην καθυστερούμε με τέτοια στενάχωρα, είπαμε ν’ αλλάξουμε ατζέντα».
Επιχειρηματολόγησε χθες ο Πρωθυπουργός ότι πρέπει να γίνει αναθεώρηση γιατί «στο Σύνταγμα δεν υπάρχει η έννοια της αξιολόγησης, της κλιματικής κρίσης, της τεχνητής νοημοσύνης. Εξακολουθεί να υπάρχει η “σκληρή” απαγόρευση για μη κρατικά πανεπιστήμια».
Περνάει ώρες στην είσοδο της πολυκατοικίας, κτυπώντας επιτακτικά το κουδούνι του αδελφού της. Αλλοτε ήρεμη, άλλοτε με κλάματα και φωνές. Εκείνος κρατάει την ψυχραιμία του (κατά το δυνατόν), η αδελφή του με διαγνωσμένο ψυχικό πρόβλημα, οι ένοικοι στην πολυκατοικία αδύναμοι είτε να βοηθήσουν είτε να κατανοήσουν. Υπάρχει λύση; Πρώτον, περίθαλψης, ώστε να ανακουφιστεί και η πάσχουσα από το ψυχικό άλγος (προφανώς και η ίδια πιστεύει ότι είναι μια χαρά) και δεύτερον, διέξοδος για το κοινωνικό πρόβλημα που εμφανίζεται; Ή θα εκδηλωθεί κάποια ακραία συμπεριφορά και αφού γίνει θέμα στα δελτία ειδήσεων και κληθούν ειδικοί να πουν τη γνώμη τους, στη συνέχεια θα αρχειοθετηθεί ως το επόμενο συμβάν; Υπόθεση εργασίας.
Πόσοι είναι οι νεκροί από εργατικά δυστυχήματα στην Ελλάδα; 50 το χρόνο, όπως λένε τα επίσημα στοιχεία; Ή 200 όπως τους μετράει ένας συνδικαλιστικός φορέας; Σε μια χώρα που είχε γίνει κάποτε ανέκδοτο για τις στατιστικές της επιδόσεις και που, μέχρι να την υποχρεώσει η τρόικα να τους μετρήσει, δεν ήξερε πόσους δημοσίους υπαλλήλους απασχολεί και πόσους δημόσιους οργανισμούς διαθέτει, μας συμβαίνει συχνά να διαφωνούμε στο μέτρημα. Αλλά αυτός ο καυγάς για τους μακάβριους αριθμούς που στήθηκε ενώ κάπνιζαν ακόμη τα αποκαΐδια του εργοστασίου στα Τρίκαλα και ήταν ακόμη άταφες οι πέντε νεκρές γυναίκες, μάλλον ξεπέρασε τα όρια.
Η διαχείριση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων από την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας χαρακτηρίζεται από καθυστερήσεις, αντιφάσεις, έλλειψη διαφάνειας και πλήρη απουσία στρατηγικού σχεδιασμού. Παρά τη μαζική θανάτωση ζώων και τις εξαιρετικά σοβαρές επιπτώσεις στο εισόδημα των κτηνοτρόφων, η κυβέρνηση αποφεύγει να δώσει καθαρές και τεκμηριωμένες απαντήσεις σε κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τον εμβολιασμό, τις εξαγωγές και την πραγματική εικόνα του ζωικού κεφαλαίου της χώρας.
Ιδού, δέκα κομβικά ερωτήματα και απαντήσεις, βασισμένα σε πραγματικά δεδομένα και επίσημες πηγές:
Την περασμένη Τετάρτη λίγες ώρες πριν περιοχές σε ακτίνα 10 χλμ από το Σύνταγμα παραδοθούν ανυπεράσπιστες στις πλημμύρες, η μονάδα του ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών παρουσίαζε την Έκθεση της για τα καιρικά φαινόμενα που είχαν σοβαρές κοινωνικο-οικονομικές επιπτώσεις στη χώρα την περίοδο 2020-25.
Καταγράφηκαν 633 περιπτώσεις στις οποίες 294 άνθρωποι έχασαν την ζωή τους. Ειδικά τα τελευταία 13 χρόνια, δηλαδή την περίοδο 2013-2025, τα επεισόδια ήταν αυξημένα από τα προηγούμενα κατά 58% και οι ανθρώπινες απώλειες αυξημένες κατά 72%. Το 60% από αυτά τα επεισόδια αφορούσε πλημμύρες.
Το Νταβός θα ήταν το τελευταίο μέρος στον κόσμο όπου θα περιμέναμε να συμβεί κάτι τέτοιο. Αλλά αυτό που συνέβη αυτές τις ημέρες στις χιονισμένες πλαγιές του βουνού, που ο Τόμας Μαν ονόμασε κάποτε μαγικό, μα που τα τελευταία χρόνια ήταν ο ναός του οικονομικού φιλελευθερισμού, έμοιαζε με κάλεσμα σε εξέγερση.
Εξέγερση κατά της μετατροπής του κόσμου σε οικόπεδο που οι μεγάλες δυνάμεις μοιράζουν σε σφαίρες επιρροής, κυβερνούν χωρίς κανόνες, με την ωμή δύναμη, και επιβάλλουν στους υπόλοιπους ένα καθεστώς εξευτελιστικής υποταγής.
Οι αδύναμοι του κόσμου πρέπει να ανακαλύψουν τη δύναμή τους – ήταν το σύνθημα της εξέγερσης, δανεισμένο από ένα κείμενο του Χάβελ, από το μακρινό 1978, που προανήγγελλε μιας άλλης εποχής το τέλος. Και ο κήρυκας της εξέγερσης αυτής ήταν ένας εντελώς απροσδόκητος «επαναστάτης».
Τον περασμένο Μάιο, οι καθηγητές Ντάνιελ Ζίμπλαντ και Στίβεν Λεβίτσκι, συγγραφείς του βιβλίου «Πώς πεθαίνουν οι δημοκρατίες», έγραψαν ένα σημαντικό άρθρο μαζί με τον συνάδελφό τους Λούκαν Γέι στους «New York Times», στο οποίο επιχείρησαν να ορίσουν πότε ένα σύστημα διακυβέρνησης μεταβαίνει από τη δημοκρατία στον αυταρχισμό. Ισχυρίζονταν ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη διαβεί το σύνορο προς την αυταρχική διακυβέρνηση.
Κι αν η δημοκρατική οπισθοδρόμηση σε μια μικρή χώρα συνιστά αναμφίβολα μια τραγωδία για τον λαό της, στην περίπτωση των ΗΠΑ, με το οικονομικό και το γεωπολιτικό τους μέγεθος, οι επιπτώσεις θα είναι παγκόσμιας κλίμακας.
Αν γινόταν ένας διαγωνισμός για τον ιδανικό σύμμαχο της Αμερικής, έξω από την «αγγλόσφαιρα», η Δανία θα ήταν το μεγάλο φαβορί για τον τίτλο. «Ατλαντική» ως το κόκκαλο, πιστός εταίρος του ΝΑΤΟ από την ίδρυσή του, πρόθυμη να αναλάβει επικίνδυνες αποστολές στον αρκτικό κύκλο, πρόθυμη να συμμετέχει και σε αμφιλεγόμενες στρατιωτικές περιπέτειες των ΗΠΑ- ακόμη κι όταν οι κυβερνήσεις της έπρεπε να πληρώσουν βαρύ πολιτικό τίμημα και να συγκρουστούν με μια απολύτως εχθρική κοινή γνώμη.
Ανεξαρτήτως του πώς κρίνει κανείς την εξέλιξη των αγροτικών κινητοποιήσεων, υπάρχει ένα επιχείρημα που λέγεται από το Μαξίμου αυτές τις μέρες που, αν δεν ήταν σοβαρό, θα προσφερόταν για πολλά γάργαρα γέλια.
Η κυβέρνηση, λοιπόν, έχει θέσει ως προϋπόθεση στον διάλογο τη συμμετοχή αγροτοσυνδικαλιστών που δεν ελέγχονται από τις Αρχές για παράνομες επιδοτήσεις. «Αγρότες που ελέγχονται από τη Δικαιοσύνη δεν μπορούν να είναι συνομιλητές του Πρωθυπουργού στο Μέγαρο Μαξίμου», είπε ένας υπουργός.
Το 2015 η αντισυστημικότητα ήταν αρρενωπή, μπρούτα και συχνά χυδαία. Ο Αλέξης Τσίπρας, ο Πάνος Καμμένος και ο Νίκος Μιχαλολιάκος εικονογραφούσαν τις διαφορετικές πτυχές της και οι Αγανακτισμένοι διέδιδαν και ανατροφοδοτούσαν το κήρυγμά τους στις πλατείες της οργής.
Το παλαιό σύστημα έπρεπε να αφανιστεί, οι αρμοί του να σπάσουν, οι αμαρτίες του να το στείλουν στα αζήτητα, στην κόλαση, δηλαδή, της πολιτικής.