Μια συζήτηση που έρχεται και επανέρχεται είναι αν τα προγράμματα των κομμάτων ή κάποιες από τις προτάσεις και τα μέτρα που διατυπώνουν, είναι επαρκώς κοστολογημένα όσον αφορά τις δημοσιονομικές επιπτώσεις τους. Προφανώς, η πολιτική δεν μπορεί ούτε πρέπει να είναι μια λογιστική άσκηση κόστους - οφέλους, ωστόσο δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι επιπτώσεις της μιας ή της άλλης πρότασης στη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας πρέπει να είναι γνωστές και να συνυπολογίζονται για την δημοκρατική έγκριση ή απόρριψή της –ιδιαίτερα μετά την παρατεταμένη και βαρύτατη ταλαιπωρία που πέρασε η Ελλάδα την προηγούμενη δεκαετία. Αλλά αυτό, θεωρητικά σωστό και απλό, πρακτικά κάθε άλλο παρά είναι όσο εύκολο ακούγεται.

Aν εισάγεις τον Τρίτο Κόσμο, θα γίνεις Τρίτος Κόσμος». Σε αυτή τη φράση ο Ντόναλντ Τραμπ συμπύκνωσε μια ολόκληρη πολιτική αντίληψη για τη μετανάστευση, την παγκοσμιοποίηση και τις κοινωνικές ανισότητες προβάλλοντας τις φτωχότερες χώρες ως φορείς υπανάπτυξης και τους ανθρώπους τους ως απειλή για τις ανεπτυγμένες κοινωνίες. Ωστόσο, η πραγματικότητα αποδεικνύεται πολύ πιο σύνθετη και το ποδόσφαιρο, για να συνδεθούμε με το μουντιαλικό κλίμα των ημερών, προσφέρει ένα εύγλωττο παράδειγμα.

Ένα κεντρικό αφήγημα των ημερών θέλει την Ελλάδα να πλησίασε το χείλος της εξόδου από το Ευρώ στο «χιλιοστό» (βλ. Σχετικό βιβλίο Βαρβιτσιώτη - Δενδρινού και πρόσφατο ντοκυμαντέρ, αξιόλογες δουλειές και οι δύο).

Το αφήγημα εδράζεται σε δύο παραδοχές. Πρώτον ότι η Ευρώπη είχε προετοιμαστεί για το ενδεχόμενο αυτό (μελέτες), οι ευρωπαϊκές τράπεζες είχαν ξεφορτωθεί τα ελληνικά ομόλογα και έτσι τελικά θα είχε «μικρό κόστος για την Ευρώπη».

Δεύτερον το ήθελε ο Σόιμπλε, είχε πείσει τους Υπουργούς Οικονομικών μέχρι και 15 χωρών και είχε την πολιτική «ισχύ να το επιβάλλει».

Στην πραγματικότητα κανένα από τα δύο δεν ισχύει. Και οι λόγοι είναι αντικειμενικοί.

H Ελλάδα σήμερα δεν διοικείται. Απλώς λεηλατείται από μια κυβέρνηση που λειτουργεί με όρους ιδιοποίησης του δημόσιου πλούτου. Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας εφαρμόζει μια βαθιά αντικοινωνική και νεοφιλελεύθερη πολιτική που συρρικνώνει βίαια το βιοτικό επίπεδο της πλειοψηφίας, αποδομεί μεθοδικά το κοινωνικό κράτος και υποβαθμίζει προκλητικά το κράτος δικαίου.

Απέναντι σε αυτή την καθεστωτική ασφυξία, οι ατέρμονες θεωρητικές αναλύσεις, οι εσωστρεφείς προσεγγίσεις και οι κομματικοί εγωισμοί περισσεύουν. Η μόνη ρεαλιστική, νικηφόρα απάντηση απέναντι στην κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι μία: η ευρεία, επιθετική και προγραμματική συμπόρευση των δημοκρατικών και προοδευτικών δυνάμεων. Η συμπαράταξη των πολιτών που αρνούνται να συμβιβαστούν με τη μιζέρια και την αδικία.

Η μάχη είναι για να κατασταλεί ο πληθωρισμός ή για το ποιος θα πληρώσει το μάρμαρο; Το ερώτημα τίθεται πάλι, αυτή τη φορά με αφορμή την απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να αρχίσει να αυξάνει τα επιτόκιά της, με πρώτη δόση 0,25 μονάδες. Η αύξηση των επιτοκίων είθισται να χρησιμοποιείται ως εργαλείο τιθάσευσης του πληθωρισμού όταν αυτός προκαλείται από την υπερθέρμανση της οικονομίας λόγω υπερβάλλουσας ζήτησης. Αντίθετα, όταν τον προκαλούν αδυναμίες της προσφοράς (ενεργειακά σοκ, διαταραχές και προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες)μ οι αυξήσεις των επιτοκίων είτε δεν έχουν το αναμενόμενο αποτέλεσμα –ενίοτε, μάλιστα, επιδεινώνουν το πρόβλημα γιατί αποθαρρύνουν επενδύσεις για την αποκατάσταση της προσφοράς- είτε απλά διευρύνουν κι άλλο τις ανισότητες.

Δύο από μία δεκάδα «αόρατων» επιβαρύνσεων που επιβάλλει το κράτος και η κυβέρνηση στους πολίτες έκαναν την εμφάνισή τους -όπως κάθε χρόνο τα τελευταία 2-3 χρόνια- στις αρχές τις άνοιξης με διορία «πληρωμής» στα τέλη αυτού του μήνα. Πρόκειται για το λεγόμενο καθάρισμα των οικοπέδων και τη δήλωση της ύπαρξης ασανσέρ στις πολυκατοικίες των πόλεων, με την επίκληση από την πλευρά του κράτους διατάξεων νόμων που προβλέπουν τσουχτερά πρόστιμα σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.

Διατηρώντας τις μνημονιακές περικοπές στην Αυτοδιοίκηση (-65%), η κυβέρνηση -των διαπλοκών, υποκλοπών και συγκαλύψεων- «ανοίγει» ατζέντα «μεταρρυθμίσεων»: νέος Κώδικας, συνταγματική αναθεώρηση.

Α. Αν για τη συνταγματική αναθεώρηση, ο καιρός νεφελώδης, στον Κώδικα πρόβλεψη καιρού θυελλώδεις άνεμοι και καταιγίδες. Ενδιαφέρον έχει πώς τοποθετείται η ΚΕΔΕ. Η πλειοψηφία ως συνεπής υμνητής, παρά τις σωστές επιμέρους επισημάνσεις, κάθε πρωτοβουλίας του ΥΠΕΣ, ανακαλύπτει παντού βελτιώσεις και μικρές νίκες. Προτάσεις και επισημάνσεις της μειοψηφίας για ουσιαστική διεκδίκηση των κοινών αποφάσεων, όταν δεν αγνοούνται, λοιδορούνται.

«Να παρέμβει ο στρατός εάν χρειαστεί για να σταματήσει τους μετανάστες στην Κρήτη». Αφροδίτη Λατινοπούλου

«Θα τη βουλιάξουμε τη βάρκα ή δε θα τη βουλιάξουμε;» Μάκης Βορίδης

«Μόνη λύση η φύλαξη χερσαίων και θαλασσίων συνόρων από τις Ένοπλες Δυνάμεις και η σκληρή καταστολή της παράνομης εισβολής». Ηλίας Κασιδιάρης.

«Η φύλαξη των συνόρων δεν μπορεί να υφίσταται αν δεν υπάρχουν απώλειες και για να γίνω κατανοητός εάν δεν υπάρχουν νεκροί. Η κόλαση πρέπει να φαντάζει παράδεισος σε αυτό που θα ζουν εδώ πέρα». Θάνος Πλεύρης

Nα επιτραπεί η λήψη του μπόνους εδρών από τον πρώτο σε δύναμη συνδυασμό ακόμη και αν πρόκειται για συνασπισμό κομμάτων.

Οι έρευνες κοινής γνώμης επιβεβαιώνουν, όσο πλησιάζουν οι εκλογές, ότι η αυτοδυναμία του πρώτου κόμματος δεν είναι πιθανή. Αν μάλιστα ληφθεί υπόψη ότι ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς φέρεται έτοιμος να ιδρύσει κόμμα, το οποίο θα μειώσει περαιτέρω την εκλογική δύναμη της Νέας Δημοκρατίας, το ρίσκο της ακυβερνησίας δεν αποτελεί ένα φανταστικό σενάριο αλλά βρίσκεται μπροστά μας. Από την άλλη πλευρά, ο κατακερματισμός της Κεντροαριστεράς δεν φαίνεται να επιτρέπει στα κόμματα αυτού του πολιτικού χώρου να διεκδικήσουν με αξιώσεις την πρώτη θέση, και μάλιστα με ποσοστό τουλάχιστον 25% ώστε να λάβουν το εκλογικό μπόνους.

Eμείς θα έπρεπε να κλείσουμε τις τράπεζες όταν ο ΣΥΡΙΖΑ έγινε κυβέρνηση, τόνισε κάπως οργισμένος (πιθανώς γιατί δεν το έπραξε ως πρωθυπουργός) ο Αλέξης Τσίπρας στη γνωστή συνέντευξή του στον Νίκο Χατζηνικολάου. Έκτοτε η Νέα Δημοκρατία, πρόσφατα και ο κ. Μητσοτάκης, νόμισε ότι βρήκε την αχίλλειο πτέρνα του πρώην πρωθυπουργού και ενέταξε το κλείσιμο των τραπεζών το 2015 στη νέα αντι-Τσίπρα ατζέντα της, διάδοχο του αντι-ΣΥΡΙΖΑ μετώπου.

Φυσικά η σημερινή Ν.Δ. αποφεύγει να πει το «γιατί» έκλεισαν οι τράπεζες ή γιατί θα τις έκλεινε η κυβέρνηση Τσίπρα τότε. Και ενώ θέλει να επαναφέρει τη συζήτηση περί κλεισίματος στη δημόσια σφαίρα, αντί να συζητιούνται η ακρίβεια, η διαφθορά, το κράτος δικαίου αλλά και οι πολιτικές για την αντιμετώπισή τους στο τώρα και στο μέλλον, σταματά την προπαγάνδα της στο «έκλεισαν». Όχι μόνο γιατί αποφεύγει τα σημερινά προβλήματα, αλλά και γιατί θέλει να κρύψει τις ενοχές της, ιδίως γιατί η τρομακτική τότε εκροή κεφαλαίων από τις τράπεζες οφείλεται και στη δική της προπαγάνδα.

Πρόσωπο της εβδομάδας που πέρασε, ο τέως πρόεδρος της Νέας Αριστεράς Αλέξης Χαρίτσης -όπως και οι άλλοι που αποχώρησαν από το κόμμα τους- μιλά ευθέως για όλα στην «Εφ.Συν.». Για τις διαφωνίες στρατηγικής στη Νέα Αριστερά και τη Συμπαράταξη, για τα προβλήματα της κοινωνίας και το πολιτικό αίτημα των καιρών.

● Πώς θα περιγράφατε την πολιτική κατάσταση της χώρας σήμερα, ιδίως μετά τη δημιουργία της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης και τη διάσπαση της Νέας Αριστεράς, κύριε πρόεδρε;

Οι δίδυμοι πόλεμοι σε Ανατολική Ευρώπη και Μέση Ανατολή δεν προκάλεσαν, παρά τους φόβους, έναν τρίτο παγκόσμιο πόλεμο. Εδειξαν όμως την κάμψη της αμερικανικής ιδεολογικής και πολιτισμικής δύναμης της Αμερικής (soft power, κατά τον Τζόζεφ Νάι), με την οποία είχε εξασφαλίσει την ηγεμονία της στο δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα. Πώς, όμως, πληρώθηκε το κενό;

Για περισσότερο από τρεις δεκαετίες, μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, κυριάρχησε η αντίληψη μιας σταδιακής σύγκλισης του κόσμου. Η δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η οικονομία της αγοράς και οι διεθνείς θεσμοί θεωρήθηκαν όχι απλώς δυτικές επιλογές αλλά παγκόσμιος ορίζοντας. Η θεωρία του «τέλους της Ιστορίας» αφορούσε όχι τον τερματισμό της, αλλά το φτάσιμο σε αυτόν τον ορίζοντα.