Αυτή η «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» στον Περσικό Κόλπο συνεχίζεται, 15 εβδομάδες πια, τυλιγμένη σε ένα σύννεφο αβεβαιότητας. Οι απειλές εξόντωσης του αντιπάλου εναλλάσσονται με πανηγυρισμούς για μια επικείμενη κάθε φορά και πάντα «φανταστική» συμφωνία. Οι τιμές του πετρελαίου ανεβοκατεβαίνουν αδιάκοπα την σκάλα της αισιοδοξίας και της απαισιοδοξίας. Τα στενά του Ορμούζ έχουν προκαλέσει την μεγαλύτερη διαταραχή του διεθνούς εμπορίου, από τις ημέρες της πανδημίας. Και η κρίση αυτή εξελίσσεται στο περιβάλλον μιας πολύ μεγαλύτερης γεωπολιτικής αναταραχής, καθώς η υπέρ-δύναμη συνεχίζει να διαλύει βίαια όλο το πλέγμα διεθνών συμμαχιών και κανόνων, που η ίδια συστηματικά έχτιζε τα τελευταία 80 χρόνια. Κι όμως, μέσα σε αυτόν τον χαμό, οι «αγορές» παραμένουν ατάραχες και ατάραχα αισιόδοξες. Πως εξηγείται;

Ακόμη κι αν οι εκλογές γίνουν στην ώρα τους (ή σχεδόν), η ατμόσφαιρα μυρίζει πια εκλογές. Η οσμή μπορεί να μην είναι τόσο έντονη όσο εκείνη που ερχόταν από τον Σαρωνικό την περασμένη Τρίτη, αλλά κανείς δεν μπορεί να της ξεφύγει. Ούτε οι πολιτικοί παίκτες, ούτε οι δρώντες στο πεδίο της οικονομίας. Κι είναι, προπάντων, όπως σημείωνε και μια έκθεση της Moody’s Analytics πριν από λίγες ημέρες, οσμή αβεβαιότητας. Πολιτικής και εκλογικής.

Η Moody’s, ξεκινώντας από την προφανή διαπίστωση ότι η πιθανότητα μονοκομματικής πλειοψηφίας μετά τις εκλογές είναι μικρή, καταγράφει τέσσερα σενάρια, τα οποία συζητήθηκαν πολύ αυτές τις ημέρες. Δύο σενάρια «ομαλής προσγείωσης» ή «ήπιας αναταραχής», όπου οι εκλογές γίνονται στην ώρα τους ή πρόωρα αλλά καταλήγουν πάντως σε «χάπι εντ».

Η Μεγάλη Βρετανία έχει αλλάξει έξι πρωθυπουργούς τα τελευταία δέκα χρόνια. Είναι ένας ρυθμός αλλαγών που δεν έχει προηγούμενο σε όλη τη μακρά κοινοβουλευτική ιστορία αυτής της χώρας.

Ο Κάμερον παραιτήθηκε το 2016, επειδή έχασε το δημοψήφισμα για το Brexit, που ο ίδιος είχε αυτοκτονικά προκηρύξει. Η διάδοχός του, η κομψή Τερέζα Μέι, παραιτήθηκε μέσα σε τρία χρόνια, όταν αποδείχθηκε αδύναμη να πετύχει το ακατόρθωτο: να φέρει μια συμφωνία εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, που να είναι πιστή στην ετυμηγορία του δημοψηφίσματος χωρίς να είναι εντελώς ανεφάρμοστη ή απολύτως καταστροφική για τη χώρα. Την διαδέχθηκε η επιτομή του κυνισμού, ο Μπόρις Τζόνσον. Παραιτήθηκε ντροπιασμένος σε δυόμισι χρόνια. Η επόμενη, η Λιζ Τρας, έμεινε μόνον 49 μέρες. Και ο μεθεπόμενος, ο Ρίσι Σούνακ, άντεξε 20 μήνες.

Είδηση πρώτη: ένας υφυπουργός υποχρεώνεται να παραιτηθεί – δηλώνοντας θύμα σκευωρίας – όταν αποκαλύπτεται ότι είχε προσληφθεί παλαιότερα ως επιστημονικός συνεργάτης στο υπουργείο Παιδείας, χωρίς να διαθέτει τον πανεπιστημιακό τίτλο σπουδών που η θέση απαιτούσε. Είχε προσληφθεί επίσης, με ανάλογα καθήκοντα και με τα ίδια ακριβώς προσόντα, και στη ΓΓ Νέας Γενιάς, όπου όταν αποχώρησε αντικαταστάθηκε από τη σύζυγό του.

Είδηση δεύτερη: αίρεται η ασυλία ενός αριθμού βουλευτών που είχαν συλληφθεί να επικοινωνούν με τον διοικητή τού εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσόντος ΟΠΕΚΕΠΕ, προωθώντας αιτήματα ψηφοφόρων τους – κάποια από αυτά αμφίβολης νομιμότητας ή προφανούς παρανομίας. 

…Έχουν δοθεί διαφορετικές ερμηνείες σε αυτήν την μεγάλη ψαλίδα ανάμεσα στην «αντικειμενική» και την «υποκειμενική» μας φτώχεια. Ο Άδωνις την αποδίδει στην γκρίνια και τη μιζέρια μας. Άλλοι την αποδίδουν, πειστικότερα, στο άνοιγμα της ψαλίδας της κοινωνικής ανισότητας. Μα ίσως η πιο ενδιαφέρουσα ερμηνεία είναι εκείνη που εντοπίζει την βασική αιτία σε έναν παραγνωρισμένο δείκτη. Τον δείκτη δημόσιας κατανάλωσης και την υστέρησή του

Η Κίνα, κάποτε, αποφάσισε να κηρύξει τον πόλεμο στα σπουργίτια. Ηταν η εποχή του Μεγάλου Αλματος και ο Μάο είχε παραγγείλει τον διπλασιασμό της αγροτικής παραγωγής μέσα σ’ έναν χρόνο και τον αναδιπλασιασμό της τον επόμενο. Είχε δώσει αναλυτικές οδηγίες για νέες, εντατικές μεθόδους σποράς. Μα οι αγρότες δεν έπιαναν το πλάνο και παραπονούνταν πως φταίνε τα πουλιά, που έτρωγαν τους σπόρους.

Το Πολιτικό Γραφείο του Κομμουνιστικού Κόμματος, λοιπόν, αφιέρωσε μια ειδική συνεδρίαση στο θέμα και διέταξε την εξόντωση των σπουργιτιών. Η απόφαση επικυρώθηκε από το 8ο συνέδριο του Κόμματος. Συγκροτήθηκε γενικό επιτελείο που συντόνιζε, με όρους στρατιωτικής εκστρατείας, τον πόλεμο κατά των σπουργιτιών, εξέδιδε πολεμικά ανακοινωθέντα για την πρόοδο των επιχειρήσεων και καλούσε σε παλλαϊκή συμμετοχή.

Σύμφωνα μ’ ένα ιστορικό ανέκδοτο, στην αυτοκρατορική Βιέννη, τον καιρό του Μέττερνιχ, ένας στους τρεις πολίτες χαφιέδιζε τους άλλους δύο. Πρόκειται, βέβαια, για υπερβολή- αν και στα καφέ και τα εστιατόρια, στα θέατρα και τα πανεπιστήμια της πόλης μερικές χιλιάδες πληροφοριοδοτών εξυπηρετούσαν την επιθυμία της αστυνομίας να «ξέρει». Αλλά δεν ήταν το ευρύ δίκτυο των πληροφοριοδοτών που έκανε ξεχωριστό και ιστορικό το σύστημα παρακολούθησης πολιτών, διπλωματών, αλλά και μελών της ίδιας της αυτοκρατορικής κυβερνητικής ελίτ, που είχε στήσει ο σκοτεινός πρίγκιπας τον καιρό της παντοδυναμίας του. Ήταν προπάντων ο συστηματικός, «επιστημονικός» τρόπος με τον οποίο είχε οργανωθεί η παρακολούθηση όλης της αλληλογραφίας στην επικράτεια της αυτοκρατορίας, τελειοποιώντας μια πρακτική που χρησιμοποιούσαν ήδη όλες οι ευρωπαϊκές αυλές.

Η ελληνική τηλεόραση έχει επέτειο γενεθλίων μεθαύριο. Συμπληρώνονται 60 χρόνια από την ημέρα, 23 Φεβρουαρίου του 1966, όπου οι Αθηναίοι, οι λίγοι που είχαν στο σπίτι τους μια συσκευή τηλεόρασης κι όσοι στήθηκαν στα πεζοδρόμια μπροστά από τις βιτρίνες των καταστημάτων που πουλούσαν ηλεκτρικά είδη, είδαν τις ασπρόμαυρες εικόνες της πρώτης πειραματικής εκπομπής του Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας. Η οποία καθιερώθηκε ως η πράξη γενέσεως της ελληνικής τηλεόρασης.

Πόσοι είναι οι νεκροί από εργατικά δυστυχήματα στην Ελλάδα; 50 το χρόνο, όπως λένε τα επίσημα στοιχεία; Ή 200 όπως τους μετράει ένας συνδικαλιστικός φορέας; Σε μια χώρα που είχε γίνει κάποτε ανέκδοτο για τις στατιστικές της επιδόσεις και που, μέχρι να την υποχρεώσει η τρόικα να τους μετρήσει, δεν ήξερε πόσους δημοσίους υπαλλήλους απασχολεί και πόσους δημόσιους οργανισμούς διαθέτει, μας συμβαίνει συχνά να διαφωνούμε στο μέτρημα. Αλλά αυτός ο καυγάς για τους μακάβριους αριθμούς που στήθηκε ενώ κάπνιζαν ακόμη τα αποκαΐδια του εργοστασίου στα Τρίκαλα και ήταν ακόμη άταφες οι πέντε νεκρές γυναίκες, μάλλον ξεπέρασε τα όρια.

Το Νταβός θα ήταν το τελευταίο μέρος στον κόσμο όπου θα περιμέναμε να συμβεί κάτι τέτοιο. Αλλά αυτό που συνέβη αυτές τις ημέρες στις χιονισμένες πλαγιές του βουνού, που ο Τόμας Μαν ονόμασε κάποτε μαγικό, μα που τα τελευταία χρόνια ήταν ο ναός του οικονομικού φιλελευθερισμού, έμοιαζε με κάλεσμα σε εξέγερση.

Εξέγερση κατά της μετατροπής του κόσμου σε οικόπεδο που οι μεγάλες δυνάμεις μοιράζουν σε σφαίρες επιρροής, κυβερνούν χωρίς κανόνες, με την ωμή δύναμη, και επιβάλλουν στους υπόλοιπους ένα καθεστώς εξευτελιστικής υποταγής.

Οι αδύναμοι του κόσμου πρέπει να ανακαλύψουν τη δύναμή τους – ήταν το σύνθημα της εξέγερσης, δανεισμένο από ένα κείμενο του Χάβελ, από το μακρινό 1978, που προανήγγελλε μιας άλλης εποχής το τέλος. Και ο κήρυκας της εξέγερσης αυτής ήταν ένας εντελώς απροσδόκητος «επαναστάτης».

Αν γινόταν ένας διαγωνισμός για τον ιδανικό σύμμαχο της Αμερικής, έξω από την «αγγλόσφαιρα», η Δανία θα ήταν το μεγάλο φαβορί για τον τίτλο. «Ατλαντική» ως το κόκκαλο, πιστός εταίρος του ΝΑΤΟ από την ίδρυσή του, πρόθυμη να αναλάβει επικίνδυνες αποστολές στον αρκτικό κύκλο, πρόθυμη να συμμετέχει και σε αμφιλεγόμενες στρατιωτικές περιπέτειες των ΗΠΑ- ακόμη κι όταν οι κυβερνήσεις της έπρεπε να πληρώσουν βαρύ πολιτικό τίμημα και να συγκρουστούν με μια απολύτως εχθρική κοινή γνώμη.

Το ξέραμε βέβαια, αλλά το επιβεβαίωσε προχθές και η ομιλία του Πρωθυπουργού στην επί του προϋπολογισμού συζήτηση: έχουμε μπει πια στην τελευταία φάση του εκλογικού κύκλου. Την άτυπα, παρατεταμένα αλλά ακαταμάχητα προεκλογική. Οπου το κόμμα που κυβερνά μοιράζει δώρα και υποσχέσεις, τα κόμματα που αντιπολιτεύονται τοκίζουν το όποιο πολιτικό τους κεφάλαιο και οι υπόλοιποι παίζουμε, κάπως ανόρεχτα, το παιχνίδι των προγνωστικών. Το οποίο αυτή τη φορά είναι πολύ μεγαλύτερου απ’ ό,τι συνήθως βαθμού δυσκολίας.