Ως πολιτικό πρόβλημα της χώρας συχνά νοούνται τα υπαρξιακά προβλήματα των κομμάτων και των ηγεσιών τους. Το πραγματικό πολιτικό πρόβλημα είναι άλλο: Είναι ένα σύστημα που γίνεται όλο και λιγότερο συμπεριληπτικό, που όχι μόνο στερεί σε αυξανόμενο αριθμό νοικοκυριών δικαιώματα όπως η δωρεάν καλή παιδεία, καλή φροντίδα υγείας, αξιοπρεπής στέγαση και ικανοποιητική ασφάλεια για τη ζωή και την περιουσία τους, αλλά…

Τον Νοέμβριο του 1999, το Palazzo Vecchio της Φλωρεντίας είχε φιλοξενήσει μια ασυνήθιστη συνάντηση, αναγεννησιακών φιλοδοξιών. Γύρω από τον Αμερικανό πρόεδρο Κλίντον είχαν συγκεντρωθεί οι ηγέτες πέντε ακόμη μεγάλων χωρών- ο Τόνι Μπλερ της Βρετανίας, ο Ιταλός Ντ’ Αλέμα, ο Γάλλος Ζοσπέν, ο Γερμανός Σρέντερ και ο Καρντόζο της Βραζιλίας. Εκπροσωπούσαν όλοι το ίδιο πολιτικό-ιδεολογικό ρεύμα. Μια φιλελεύθερη εκδοχή σοσιαλδημοκρατίας, που θριάμβευε εκλογικά εκείνη την εποχή και κυβερνούσε τις 13 από τις 15 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (περιλαμβανομένης της Ελλάδας). 

Η σκηνοθεσία ήταν, από κάθε άποψη, εντυπωσιακή. Ξεκίνησε με μια μεγάλη αστυνομική επιχείρηση, με απαγόρευση διαδηλώσεων και πάνω από 200 προληπτικές συλλήψεις – ανάμεσά τους δύο δημοσιογράφων κι ενός stand up κωμικού.

Συνεχίστηκε με παρελάσεις, άλογα, Γενίτσαρους και Σελτζούκους σ’ ένα ολόχρυσο περιβάλλον, που έκλεψε την καρδιά του Τραμπ κι έγινε το ντεκόρ για έναν ποταμό επαίνων και ύμνων του αμερικανού προέδρου προς τον οικοδεσπότη του.

Η επιχείρηση «Επική Οργή» δεν είχε ποτέ έναν καθαρά διατυπωμένο στόχο. Κατά καιρούς ο αμερικανός πρόεδρος έχει μιλήσει για ανατροπή του καθεστώτος, για πλήρη και άνευ όρων συνθηκολόγησή του και, οπωσδήποτε, για καταστροφή των πυρηνικών δυνατοτήτων του και έλεγχο των αποθεμάτων ουρανίου που διέθετε. Ο υπουργός εξωτερικών Ρούμπιο, πιο ρεαλιστικά, είχε θέσει ως στόχο «την καταστροφή των εκτοξευτήρων βαλλιστικών πυραύλων, την καταστροφή των εργοστασίων κατασκευής τους και την καταστροφή του ναυτικού τους, ώστε να μην μπορούν να κρύβονται πίσω από αυτά για να αναπτύξουν πυρηνικό όπλο».

Αυτή η «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» στον Περσικό Κόλπο συνεχίζεται, 15 εβδομάδες πια, τυλιγμένη σε ένα σύννεφο αβεβαιότητας. Οι απειλές εξόντωσης του αντιπάλου εναλλάσσονται με πανηγυρισμούς για μια επικείμενη κάθε φορά και πάντα «φανταστική» συμφωνία. Οι τιμές του πετρελαίου ανεβοκατεβαίνουν αδιάκοπα την σκάλα της αισιοδοξίας και της απαισιοδοξίας. Τα στενά του Ορμούζ έχουν προκαλέσει την μεγαλύτερη διαταραχή του διεθνούς εμπορίου, από τις ημέρες της πανδημίας. Και η κρίση αυτή εξελίσσεται στο περιβάλλον μιας πολύ μεγαλύτερης γεωπολιτικής αναταραχής, καθώς η υπέρ-δύναμη συνεχίζει να διαλύει βίαια όλο το πλέγμα διεθνών συμμαχιών και κανόνων, που η ίδια συστηματικά έχτιζε τα τελευταία 80 χρόνια. Κι όμως, μέσα σε αυτόν τον χαμό, οι «αγορές» παραμένουν ατάραχες και ατάραχα αισιόδοξες. Πως εξηγείται;

Ακόμη κι αν οι εκλογές γίνουν στην ώρα τους (ή σχεδόν), η ατμόσφαιρα μυρίζει πια εκλογές. Η οσμή μπορεί να μην είναι τόσο έντονη όσο εκείνη που ερχόταν από τον Σαρωνικό την περασμένη Τρίτη, αλλά κανείς δεν μπορεί να της ξεφύγει. Ούτε οι πολιτικοί παίκτες, ούτε οι δρώντες στο πεδίο της οικονομίας. Κι είναι, προπάντων, όπως σημείωνε και μια έκθεση της Moody’s Analytics πριν από λίγες ημέρες, οσμή αβεβαιότητας. Πολιτικής και εκλογικής.

Η Μεγάλη Βρετανία έχει αλλάξει έξι πρωθυπουργούς τα τελευταία δέκα χρόνια. Είναι ένας ρυθμός αλλαγών που δεν έχει προηγούμενο σε όλη τη μακρά κοινοβουλευτική ιστορία αυτής της χώρας.

Ο Κάμερον παραιτήθηκε το 2016, επειδή έχασε το δημοψήφισμα για το Brexit, που ο ίδιος είχε αυτοκτονικά προκηρύξει. Η διάδοχός του, η κομψή Τερέζα Μέι, παραιτήθηκε μέσα σε τρία χρόνια, όταν αποδείχθηκε αδύναμη να πετύχει το ακατόρθωτο: να φέρει μια συμφωνία εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, που να είναι πιστή στην ετυμηγορία του δημοψηφίσματος χωρίς να είναι εντελώς ανεφάρμοστη ή απολύτως καταστροφική για τη χώρα. Την διαδέχθηκε η επιτομή του κυνισμού, ο Μπόρις Τζόνσον. Παραιτήθηκε ντροπιασμένος σε δυόμισι χρόνια. Η επόμενη, η Λιζ Τρας, έμεινε μόνον 49 μέρες. Και ο μεθεπόμενος, ο Ρίσι Σούνακ, άντεξε 20 μήνες.

Είδηση πρώτη: ένας υφυπουργός υποχρεώνεται να παραιτηθεί – δηλώνοντας θύμα σκευωρίας – όταν αποκαλύπτεται ότι είχε προσληφθεί παλαιότερα ως επιστημονικός συνεργάτης στο υπουργείο Παιδείας, χωρίς να διαθέτει τον πανεπιστημιακό τίτλο σπουδών που η θέση απαιτούσε. Είχε προσληφθεί επίσης, με ανάλογα καθήκοντα και με τα ίδια ακριβώς προσόντα, και στη ΓΓ Νέας Γενιάς, όπου όταν αποχώρησε αντικαταστάθηκε από τη σύζυγό του.

Είδηση δεύτερη: αίρεται η ασυλία ενός αριθμού βουλευτών που είχαν συλληφθεί να επικοινωνούν με τον διοικητή τού εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσόντος ΟΠΕΚΕΠΕ, προωθώντας αιτήματα ψηφοφόρων τους – κάποια από αυτά αμφίβολης νομιμότητας ή προφανούς παρανομίας. 

…Έχουν δοθεί διαφορετικές ερμηνείες σε αυτήν την μεγάλη ψαλίδα ανάμεσα στην «αντικειμενική» και την «υποκειμενική» μας φτώχεια. Ο Άδωνις την αποδίδει στην γκρίνια και τη μιζέρια μας. Άλλοι την αποδίδουν, πειστικότερα, στο άνοιγμα της ψαλίδας της κοινωνικής ανισότητας. Μα ίσως η πιο ενδιαφέρουσα ερμηνεία είναι εκείνη που εντοπίζει την βασική αιτία σε έναν παραγνωρισμένο δείκτη. Τον δείκτη δημόσιας κατανάλωσης και την υστέρησή του

Η Κίνα, κάποτε, αποφάσισε να κηρύξει τον πόλεμο στα σπουργίτια. Ηταν η εποχή του Μεγάλου Αλματος και ο Μάο είχε παραγγείλει τον διπλασιασμό της αγροτικής παραγωγής μέσα σ’ έναν χρόνο και τον αναδιπλασιασμό της τον επόμενο. Είχε δώσει αναλυτικές οδηγίες για νέες, εντατικές μεθόδους σποράς. Μα οι αγρότες δεν έπιαναν το πλάνο και παραπονούνταν πως φταίνε τα πουλιά, που έτρωγαν τους σπόρους.

Το Πολιτικό Γραφείο του Κομμουνιστικού Κόμματος, λοιπόν, αφιέρωσε μια ειδική συνεδρίαση στο θέμα και διέταξε την εξόντωση των σπουργιτιών. Η απόφαση επικυρώθηκε από το 8ο συνέδριο του Κόμματος. Συγκροτήθηκε γενικό επιτελείο που συντόνιζε, με όρους στρατιωτικής εκστρατείας, τον πόλεμο κατά των σπουργιτιών, εξέδιδε πολεμικά ανακοινωθέντα για την πρόοδο των επιχειρήσεων και καλούσε σε παλλαϊκή συμμετοχή.

Σύμφωνα μ’ ένα ιστορικό ανέκδοτο, στην αυτοκρατορική Βιέννη, τον καιρό του Μέττερνιχ, ένας στους τρεις πολίτες χαφιέδιζε τους άλλους δύο. Πρόκειται, βέβαια, για υπερβολή- αν και στα καφέ και τα εστιατόρια, στα θέατρα και τα πανεπιστήμια της πόλης μερικές χιλιάδες πληροφοριοδοτών εξυπηρετούσαν την επιθυμία της αστυνομίας να «ξέρει». Αλλά δεν ήταν το ευρύ δίκτυο των πληροφοριοδοτών που έκανε ξεχωριστό και ιστορικό το σύστημα παρακολούθησης πολιτών, διπλωματών, αλλά και μελών της ίδιας της αυτοκρατορικής κυβερνητικής ελίτ, που είχε στήσει ο σκοτεινός πρίγκιπας τον καιρό της παντοδυναμίας του. Ήταν προπάντων ο συστηματικός, «επιστημονικός» τρόπος με τον οποίο είχε οργανωθεί η παρακολούθηση όλης της αλληλογραφίας στην επικράτεια της αυτοκρατορίας, τελειοποιώντας μια πρακτική που χρησιμοποιούσαν ήδη όλες οι ευρωπαϊκές αυλές.

Η ελληνική τηλεόραση έχει επέτειο γενεθλίων μεθαύριο. Συμπληρώνονται 60 χρόνια από την ημέρα, 23 Φεβρουαρίου του 1966, όπου οι Αθηναίοι, οι λίγοι που είχαν στο σπίτι τους μια συσκευή τηλεόρασης κι όσοι στήθηκαν στα πεζοδρόμια μπροστά από τις βιτρίνες των καταστημάτων που πουλούσαν ηλεκτρικά είδη, είδαν τις ασπρόμαυρες εικόνες της πρώτης πειραματικής εκπομπής του Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας. Η οποία καθιερώθηκε ως η πράξη γενέσεως της ελληνικής τηλεόρασης.