Αρθογράφος: Γιάννης Βούλγαρης - Σελίδα: 1

Το «1821» και η ελληνική νεωτερικότητα

Γιάννης Βούλγαρης, 23/03/2019

Γιάννης Βούλγαρης
Γιάννης Βούλγαρης
Συχνά η αναδρομή στο παρελθόν συνιστά κριτική στο παρόν και προσπάθεια ανίχνευσης του μέλλοντος. Η επικείμενη επέτειος της 25η Μαρτίου μέσα σε μια περίοδο εθνικής παρακμής κάνει εύκολους τους συνειρμούς. Η Επανάσταση που άνοιξε την πόρτα της νεοτερικότητας για την Ελλάδα, το αγωνιώδες παρόν, και το άδηλο μέλλον σε μια αλληλουχία σκέψεων και συναισθημάτων. Κανένα άλλο μεγάλο εθνικό γεγονός δεν έχει συσκοτιστεί τόσο από τον εθνικιστικό λόγο, την κρατική φανφάρα, αλλά και την «ταξική ανάλυση» της παραδοσιακής αριστεράς. Γι αυτό η ανάμνηση είναι πράξη με επικαιρικό πολιτικό χαρακτήρα.

Οταν ο τρόπος είναι η ουσία

Γιάννης Βούλγαρης, Τα Νέα, 02/03/2019

Η προοπτική των ευρωεκλογών του 2019 και η διαφαινόμενη ενίσχυση των ακροδεξιών κομμάτων έχει πυκνώσει τον διεθνή δημόσιο διάλογο για τον λαϊκισμό. Αντικείμενο είναι ο ακροδεξιός λαϊκισμός καθώς ο αριστερόστροφος αποτέλεσε ένα περιθωριακό φαινόμενο της Ελλάδας και της Ισπανίας όπου αμφότερα τα κόμματα που τον εξέφρασαν (ΣΥΡΙΖΑ, Podemos) βρίσκονται σε υποχώρηση και μετάλλαξη. Περισσότερο από τις θεωρητικές αναζητήσεις για το «τι είναι ο λαϊκισμός», ο διάλογος περιστράφηκε γύρω από πιο ουσιώδη ερωτήματα και αγωνίες.

Ο πόλεμος που χάνουμε

Γιάννης Βούλγαρης, Τα Νέα, 09/02/2019

Την ώρα που τα φώτα της δημοσιότητας έπεφταν πάνω στις εξευτελιστικές για το Κοινοβούλιο καντρίλιες της κυβέρνησης, του Καμένου και των πρώην του, στο ημίφως περνούσαν λάθρα σχεδόν ειδήσεις του είδους: μόλις το 2040 η Ελλάδα θα επιστρέψει στο επίπεδο ανάπτυξης του 2007. Ή ότι το 2050 ο πληθυσμός της Ελλάδας θα έχει μειωθεί από 800 χιλιάδες ώς 2,5 εκατομμύρια. Θυμόμαστε εξάλλου ότι το ΔΝΤ έχει προβλέψει παρατεταμένη στασιμότητα ως το 2060 με ρυθμό ανάπτυξης περί το 1% κατά μέσο όρο, ενώ η αντίστοιχη πρόβλεψη της ΕΕ είναι ελάχιστα πιο αισιόδοξη.

Αναδιάταξη ή παγίωση του διχασμού;

Γιάννης Βούλγαρης, Τα Νέα, 19/01/2019

Γιάννης Βούλγαρης
Γιάννης Βούλγαρης
Η κυβέρνηση πήρε οριακή ψήφο εμπιστοσύνης, αλλά ο τρόπος που την πήρε δείχνει ότι θα λαχανιάσει για να φτάσει ώς τον Μάιο. Η συμφωνία των Πρεσπών ασφαλώς θα κλείσει και καλό είναι που κλείνει για να απαλλάξει την εξωτερική πολιτική της Ελλάδας από ένα πρόβλήμα που την ταλανίζει επί δεκαετίες. Πέραν αυτού, είναι σίγουρο ότι η προεκλογική περίοδος που έχει ανοίξει θα εξελιχθεί σε κλίμα οξύτατου διχασμού. Δεν πρόκειται για πρόσκαιρη προεκλογική πόλωση. Ούτε για νέα φάση «ομαλοποίησης» της πολιτικής ζωής με την αντιπαράθεση ενός προοδευτικού και ενός συντηρητικού πόλου.

Ελλάδα 2018: το γεγονός που δεν έγινε

Γιάννης Βούλγαρης, 29/12/2018

Γιάννης Βούλγαρης
Γιάννης Βούλγαρης
Ας κρατήσουμε το έθιμο. Ποιο ήταν το σημαντικότερο γεγονός στην Ελλάδα το 2018; Μα ασφαλώς, το γεγονός που δεν έγινε - η πολυδιαφημισμένη «καθαρή έξοδος» από τα Μνημόνια. Η παραδοξότητα της έκφρασης περιέχει δύο σαφείς συμβολισμούς για την κατάσταση της χώρας. Χώρα μετέωρη, εκτός των προγραμμάτων διάσωσης αλλά και εκτός αγορών. Χώρα που ως κοινωνία και ως πολιτικό σύστημα δεν έχει καταφέρει να βρει τη στοιχειώδη συνεννόηση για να περιγράψει έστω τη θέση που βρίσκεται. Μάλιστα, κυβέρνηση και δικαστές μοιάζουν να ετοιμάζουν τον νέο δημοσιονομικό εκτροχιασμό, ενώ και οι αντιπολιτεύσεις ακολουθούν το ρεύμα χωρίς να μπορούν προεκλογικά να πάνε κόντρα.

Μια παράδοξη συζήτηση

Γιάννης Βούλγαρης, Τα Νέα, 27/10/2018

Γιάννης Βούλγαρης
Γιάννης Βούλγαρης
«Ο χειρισμός του προσφυγικού στη βάση ενός ισχυρού αξιακού κώδικα, ενάντια στις λογικές για μια περίκλειστη Ευρώπη-φρούριο (…) είναι καίριο σημείο αναφοράς, με βάση το δικό μας αριστερό πρόσημο». Αυτή είναι η αξιολόγηση που ομοφώνως έκανε η πρόσφατη ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ (13-14/10/2018) την ίδια στιγμή που τα διεθνή μίντια καταδίκαζαν το γκουλάκ της Μόριας. Την παραθέτω όχι για το θέμα, αλλά γιατί προσφέρει ένα παράδειγμα κραυγαλέας αντίθεσης λόγων και έργων, μια τσάμπα ιδεολογική διακήρυξη ερήμην της πραγματικότητας. Το ίδιο άσφαιρη και παραπλανητική είναι η συνεχιζόμενη συζήτηση για την πιθανότητα «σοσιαλδημοκρατικοποίησης» του ΣΥΡΙΖΑ.

Πατριωτισμός εναντίον εθνικισμού

Γιάννης Βούλγαρης, Τα Νέα, 15/09/2018

Γιάννης Βούλγαρης
Γιάννης Βούλγαρης

Μπορεί ένας υγιής πατριωτισμός να αντιρροπήσει, σε κάποιον τουλάχιστον βαθμό, την επιστροφή των μισαλλόδοξων εθνικισμών; Μπορεί η αγάπη και η αφοσίωση στην πατρίδα να υπάρχει χωρίς να σημαίνει ότι τη θεωρείς «ανώτερη από τις άλλες», ούτε να υποτιμάς τους άλλους, όπως κάνει ο ξενοφοβικός εθνικισμός; Ναι, απαντά εμμέσως το Ευρωκοινοβούλιο στον Ορμπαν. Αυτή τη διάκριση υπογράμμισε και ο Γιούνκερ ζητώντας «να απορρίψουμε τον υπερβολικό εθνικισμό και να πούμε «ναι» στον πεφωτισμένο πατριωτισμό που έχει και την εθνική και την ευρωπαϊκή διάσταση».

Αντιφατικές αναφορές

Γιάννης Βούλγαρης, Τα Νέα, 01/09/2018

Γιάννης Βούλγαρης
Γιάννης Βούλγαρης
Κοιτάμε και ξανακοιτάμε το παρελθόν γιατί η ματιά μας καθορίζεται από το σήμερα και το σήμερα αλλάζει συνεχώς, αλλάζοντας μαζί τα ερωτήματα, τους ερωτώντες και τις ερμηνείες που δίνουν στο παρελθόν. Το ΠΑΣΟΚ υπήρξε το ηγεμονικό κόμμα της μεταπολιτευτικής Ελλάδας, πλάστηκε από αυτή και την έπλασε όσο κανείς άλλος. Αυτομάτως, λοιπόν, η αναδρομή λόγω των γενεθλίων του αγγίζει όλους, με διαφορετικό βεβαίως τρόπο για όσους ταυτίστηκαν μαζί του και για όσους το αντιμετωπίσαμε «από τα έξω», άλλοτε ευνοϊκά άλλοτε εχθρικά.

Οδυσσέας στο πέλαγος

Γιάννης Βούλγαρης, Τα Νέα, 25/08/2018

Με ένα γεγονός συντονίστηκαν πράγματι ο Πρωθυπουργός και οι επικοινωνιολόγοι του. Με τη σεπτεμβριανή επιστροφή των μαθητών στο σχολείο. Τι Οδύσσεια, τι Καβάφης, τι Σεφέρης! Κανονικό εγχειρίδιο! Βέβαια αυτό που είδαμε ήταν σκηνές από ένα μακρύτερο έργο που τελικά δεν παίχτηκε εξαιτίας της τραγωδίας στο Μάτι. Αλλά και ό,τι είδαμε ερχόταν σε σύγκρουση με την πραγματικότητα και το λαϊκό αίσθημα. Αρκεί να δει κανείς τις ομόθυμες εκτιμήσεις των διεθνών μέσων ενημέρωσης και τις προειδοποιήσεις των θεσμικών παραγόντων.

Ένα κολάζ θανάτου

Γιάννης Βούλγαρης, Τα Νέα, 28/07/2018

Προσπαθώντας να συγκεντρωθείς για να γράψεις με ειρμό όταν χορεύουν γύρω σου οι εικόνες του θανάτου και της καταστροφής γρήγορα αισθάνεσαι ότι η προσπάθεια είναι επαχθής, μάταιη, ή ακόμα χειρότερα, περιττή. Η σκέψη κομματιάζεται, η αλληλουχία ανατρέπεται, και το επιχείρημα χάνεται στην κοινοτοπία καθώς αντικρίζει την τραγική συνθήκη. Καλύτερα να αφεθείς στον κατακερματισμό, στο κολάζ των εικόνων, των συναισθημάτων, των συμβολισμών και των σκέψεων.

Παρέα με τα γνωστά φαντάσματα;

Γιάννης Βούλγαρης, Τα Νέα, 30/06/2018

Ο πολιτικός ρυθμός της χώρας γίνεται προεκλογικός. Το «μακεδονικό» και τα πρώτα βήματα υπό καθεστώς «ενισχυμένης επιτήρησης» μετά τη λήξη του τρέχοντος προγράμματος θα αποτελέσουν ασφαλώς κεντρικά θέματα του κομματικού ανταγωνισμού -ελπίζοντας βεβαίως ότι δεν θα προκύψει κάποια σοβαρή επιπλοκή στα ελληνοτουρκικά ή κάτι άλλο σημαντικό και απρόοπτο. Και τα δύο ζητήματα θα μπορούσαν να σηματοδοτήσουν μια νέα αρχή για τη χώρα. Όμως, ούτε οι πολιτικές δυνάμεις ούτε η κοινωνία, μετά τα οκτώ χρόνια της βαθύτερης κρίσης που γνώρισε ευρωπαϊκή χώρα στη σύγχρονη ιστορία, είναι έτοιμες να ανταποκριθούν στην πρόκληση.

Τι πιστεύουν αλήθεια οι Ελληνες;

Γιάννης Βούλγαρης, Τα Νέα, 31/03/2018

Γιάννης Βούλγαρης
Γιάννης Βούλγαρης
Εστω ότι δεν θα υπάρξει ένα δραματικό επεισόδιο με την Τουρκία, πράγμα που θα άλλαζε τη ροή των σημερινών εξελίξεων. Και χωρίς αυτό, η επόμενη περίοδος θα είναι ένα επικίνδυνο πέρασμα. Τριών, τεσσάρων, πέντε χρόνων; Αγνωστο. Κατά τη διάρκειά του θα ελλοχεύει ο εγκλωβισμός σε μια κατάσταση εθνικής στασιμότητας. Θα υπάρχει όμως και η ελπίδα για την απαρχή μιας περιόδου εθνικής ανασυγκρότησης.

Η δημόσια συζήτηση για την περίοδο μετά το τέλος του προγράμματος διαστρεβλώνει το πρόβλημα ή το περιορίζει στην οικονομική διάσταση και τη διαπραγμάτευση με τους δανειστές.
Σύνολο καταγραφών: 172

Ημερολόγιο κειμένων

Θέματα επικαιρότητας

Αρθρογράφοι