Αρθογράφος: Γιάννης Βούλγαρης - Σελίδα: 1

Τίνος παιδί είναι ο ΣΥΡΙΖΑ

Γιάννης Βούλγαρης, Τα Νέα, 04/07/2020

Η επικαιρότητα κυριαρχείται από τις αποκαλύψεις για τρία παρακρατικά κυκλώματα της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, γεγονός που εκτός των άλλων έχει προκαλέσει μια αλυσίδα πολιτικών και συναισθηματικών αντιδράσεων που αφορούν στη σχέση του ΣΥΡΙΖΑ με την ταυτότητα της Αριστεράς. Μια κριτική από φιλελεύθερους και συντηρητικούς κυρίως κύκλους, υποστηρίζει «αυτό είναι η Αριστερά και πάντα έτσι ήταν» - το ίδιο βέβαια λέει και ο ΣΥΡΙΖΑ με άλλο νόημα. Η αντίθετη κριτική έρχεται από ένα μέρος του αριστερού κόσμου που λέει «η δική μας Αριστερά δεν ήταν ούτε είναι έτσι». Μιλάμε εννοείται για την ελληνική Αριστερά που δεν κυβέρνησε ένα κομμουνιστικό καθεστώς οπότε η συζήτηση θα ήταν τελείως διαφορετική. Πιστεύω ότι οι δύο αντίθετες απόψεις έχουν ένα κοινό μειονέκτημα. Υποθέτουν ότι η σημερινή φυσιογνωμία του ΣΥΡΙΖΑ οφείλει τα βασικά χαρακτηριστικά της στην αριστερή ταυτότητα του αρχικού κόμματος του 5% και επομένως αντιμετωπίζουν την εξέλιξή του σαν να ήταν το πιο πρόσφατο κεφάλαιο στον βίο της Αριστεράς του 20ου αιώνα.

Τι θέλουμε να γιορτάσουμε το 2021;

Γιάννης Βούλγαρης, Τα Νέα, 13/06/2020

Γιάννης Βούλγαρης
Γιάννης Βούλγαρης

Λίγο ο κορωνοϊός, λίγο κάποιες εσωτερικές αστοχίες, λίγο οι κακοθελητές που παραμονεύουν, η «Επιτροπή 2021» βρέθηκε στο επίκεντρο μιας παροδικής, ελπίζουμε, αρνητικής δημοσιότητας. Ως μέλη της Επιτροπής βρεθήκαμε αντιμέτωποι με προθέσεις που δεν είχαμε διανοηθεί - «να ξαναγράψουμε την εθνική μας Ιστορία» - ή με ελέγχους του εθνικού μας φρονήματος - «ουδετεροπατρία» - που ανακίνησε, σχεδόν νοσταλγικά, αναμνήσεις της νεότητάς μας όταν πράγματι ελέγχονταν τα πολιτικά μας φρονήματα. Η καλή πλευρά της μικρής αυτής αναταραχής ήταν ότι γράφτηκαν πολύ χρήσιμες κριτικές και υποδείξεις που ασφαλώς βοηθούν την Επιτροπή να προσανατολιστεί στο έργο της (αυτές που εγώ εντόπισα Ευ. Βενιζέλος, «Βήμα» 31/5/2020, Τ. Θεοδωρόπουλος, «Καθημερινή» 1/5 και 7/6/2020, Μ. Τσιντσίνης «Καθημερινή» 26/5/2020, Ν. Δήμου «Βήμα» 7/6/2020).

Θα πάει στο νέο ραντεβού η Ευρώπη;

Γιάννης Βούλγαρης, Τα Νέα, 23/05/2020

Γιάννης Βούλγαρης
Γιάννης Βούλγαρης

Έχουμε συνηθίσει να αντιλαμβανόμαστε την Ευρωπαϊκή Ενωση και την ιστορία της ενοποίησης, σαν οικονομική πρωτίστως πραγματικότητα. Τέτοιοι ήταν άλλωστε οι μεγάλοι σταθμοί της πορείας της. Κοινότητα άνθρακα και χάλυβα, οικονομική κοινότητα, ενιαία αγορά, νομισματική ένωση χωρίς κράτος. Τέτοια ήταν και η επικρατούσα στρατηγική της ενοποίησης: η διαρκής πύκνωση της οικονομικής συνεργασίας θα απαιτούσε αυξανόμενη πολιτική ενοποίηση. Αυτή η θεώρηση της ΕΕ ως «οικονομικής» πραγματικότητας είναι τόσο εδραιωμένη στην κοινή γνώμη ώστε να ξεχνάμε ότι όλοι οι μεγάλοι σταθμοί της ευρωπαϊκής ενοποίησης έγιναν υπό την επίδραση των παγκόσμιων γεωπολιτικών μεταβολών. 

Η έκπληξη, η επιβεβαίωση, η πρόκληση

Γιάννης Βούλγαρης, Τα Νέα, 09/05/2020

Γιάννης Βούλγαρης
Γιάννης Βούλγαρης
Είναι ίδιον των κρίσεων. Φέρνουν στην επιφάνεια τα αδρότερα χαρακτηριστικά μιας χώρας, αναδεικνύουν τις καλές και τις κακές πλευρές της, ρίχνουν φως σε θέματα που ήταν στο ημίφως, επιταχύνουν προϋπάρχουσες τάσεις. Από την άλλη, η κρίση καθαυτή αποτελεί ένα αυτοτελές «γεγονός», στη διαχείρισή της κρίνονται ηγεσίες, κόμματα, θεσμοί, κρίνεται η ίδια η κοινωνία. Κατά τούτο μπορεί να παραγάγει μακροπρόθεσμα αποτελέσματα. Μακροχρόνιες δομικές τάσεις και μάχιμες επιλογές που γίνονται στο καμίνι του κινδύνου και της αβεβαιότητας, αθροίζονται κάποια στιγμή στη συλλογική συνείδηση και κάνουν ταμείο. Διεθνώς η ώρα αυτή δεν έχει έρθει, η υγειονομική κρίση παραμένει, οι οικονομικές επιπτώσεις είναι προς το παρόν απροσδιόριστες, και οι γεωπολιτικές παιζόμενες με κομβικό σημείο τις αμερικανικές εκλογές τον Νοέμβριο του 2020.

Παρακαλούμε, με μέτρο οι «συντέλειες του κόσμου»

Γιάννης Βούλγαρης, Τα Νέα, 04/04/2020

Γιάννης Βούλγαρης
Γιάννης Βούλγαρης
Το ξέραμε εδώ και καιρό από τους ιστορικούς, τους κοινωνιολόγους, τους ψυχολόγους αλλά κυρίως από τους μεγάλους λογοτέχνες. Μια επιδημία, πόσω μάλλον μια πανδημία, τεμαχίζει τον χρόνο σε ένα «πριν» και ένα «μετά», κυρίως όμως τον παγώνει σε ένα «τώρα». Ενα «τώρα» σχεδόν ακίνητο, επαναληπτικό, μονοθεματικό και μονότονο μέσα στη δραματικότητά του. Σαν αυτό που ζούμε αυτή την εποχή του κορωνοϊού. Με μια πρωτόφαντη ιδιαιτερότητα: αυτό το «τώρα» είναι παγκοσμιοποιημένο όσο ποτέ στο παρελθόν. Βιώνουμε ατομικά και συλλογικά μια παράξενη διαλεκτική όπου συνυπάρχουν η πιο εκρηκτική και απότομη ρήξη της καθημερινότητάς μας με την καταφυγή ή την προσπάθεια διάσωσης του «οικείου», του όποιου «οικείου» και ό,τι σταθερού καθησυχάζει τον καθένα μας. Στην πραγματικότητα, αυτή η διαλεκτική συνύπαρξη δεν είναι καθόλου παράξενη. Τέτοιες συνθήκες δραματικών και ξαφνικών αλλαγών κορυφώνουν την υπαρξιακή αγωνία του ανθρώπου, ραγίζουν τη βεβαιότητα και τη σταθερότητα του κοινωνικού και υλικού περιβάλλοντός του.

Η νέα επικαιρότητα της Ελλάδας

Γιάννης Βούλγαρης, Τα Νέα, 14/03/2020

Γιάννης Βούλγαρης
Γιάννης Βούλγαρης

Πολλές φορές ο «θόρυβος» που παράγεται στη δημόσια σφαίρα από την κομματική πολεμική ή τις αντιπαραθέσεις των διανοουμένων είναι πολύ πιο δυνατός από τη χαμηλόφωνη φυσικότητα με την οποία η «κοινή γνώμη» εισπράττει το ίδιο γεγονός. Κάτι τέτοιο συνέβη ασφαλώς με την επιτυχή αντίδραση της Ελλάδας στην επιθετική ενέργεια της κυβέρνησης Ερντογάν στον Εβρο. Πώς αλλιώς μπορούσε να απαντήσει μια χώρα με αυτοσεβασμό, όταν υφίσταται βίαιη επέμβαση στα σύνορά της με επιπτώσεις στην εθνική της ασφάλεια και συνοχή; Η κοινή γνώμη το δέχτηκε ως αυτονόητο, εξού και εκδήλωσε συναίνεση επιπέδου εθνικής ομοψυχίας. Οπωσδήποτε μέσα σε αυτή τη συναίνεση υπεισέρχονται αντιλήψεις ξενοφοβίας, υπερεθνικισμού και αντιτουρκισμού.

Σε ποια Δύση θα ανήκουμε;

Γιάννης Βούλγαρης, Τα Νέα, 25/01/2020

Γιάννης Βούλγαρης
Γιάννης Βούλγαρης
«Δεν εφησυχάζουμε, δεν παρασυρόμεθα». Βρήκα πολύ εύστοχο τον τίτλο που συνόψιζε τη στάση της κυβέρνησης στην εξελισσόμενη ένταση με την Τουρκία. Πόσω μάλλον που φαίνεται να εκφράζει τη γενικότερη στάση της Ελλάδας στην οποία συγκλίνουν τα βασικά κόμματα. Καλό θα ήταν και τα ΜΜΕ να δείξουν μια σχετική αυτοσυγκράτηση. Οι διαφορές απόψεων υπάρχουν, είναι γνωστές, αλλά οι περιστάσεις απαιτούν περίσκεψη. Ετσι κι αλλιώς η κατάσταση είναι δύσκολη, οι όποιες επιλογές δύσβατες, και άμεσες λύσεις δεν υπάρχουν. Επιδιώκουμε το καλύτερο, είμαστε έτοιμοι για το χειρότερο, πορευόμαστε με εθνική αυτοπεποίθηση, αλλά χωρίς εθνικιστικές «κορόνες» και ψευτομαγκιές.

Ενα σκαρί για ταραγμένες θάλασσες

Γιάννης Βούλγαρης, Τα Νέα, 04/01/2020

Γιάννης Βούλγαρης
Γιάννης Βούλγαρης
Αν η Ελλάδα ήταν καράβι, τότε το 2019 θα ήταν η άφιξη σε ένα απάνεμο λιμάνι έπειτα από μια δεκαετή τρικυμία. Το αγκυροβόλι θα ήταν όμως πρόσκαιρο γιατί το καράβι θα έπρεπε να συνεχίσει το ταξίδι και οι θάλασσες εκεί έξω προβλέπονταν ταραγμένες. Θα έχουν τη διορατικότητα και την ικανότητα ο καπετάνιος, οι αξιωματικοί και το πλήρωμα να αξιοποιήσουν τον χρόνο για να διορθώσουν τις ζημιές; Θα εξοπλίσουν το καράβι για τις δυσκολίες που έρχονται; Πέρα από τις παρομοιώσεις. Το 2019 υπήρξε έτος σημαντικών εξελίξεων για την Ελλάδα. Τέλειωσε τυπικά, και εν μέρει ουσιαστικά, η δεκαετία της χρεοκοπίας 2010-2019.

Τώρα είναι η στιγμή!

Γιάννης Βούλγαρης, Τα Νέα, 15/12/2019

Γιάννης Βούλγαρης
Γιάννης Βούλγαρης
Και αν αντίστροφα από ό,τι συνήθως λέγεται, τώρα είναι η στιγμή; Η στιγμή να βγούμε από την πολύχρονη αδράνεια με την οποία αντιμετωπίζουμε τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τις εντάσεις της Ανατολικής Μεσογείου; Η κυρίαρχη άποψη λέει το αντίθετο. Όταν σε πιέζουν δεν κάνεις διάλογο γιατί είναι σαν να υποχωρείς. Το ίδιο μότο επαναλήφθηκε ύστερα από τη νέα κίνηση της Τουρκίας να υπογράψει το γνωστό μνημόνιο με τον αμφισβητούμενο ηγέτη της Λιβύης. Όμως η διεθνής αποδοκιμασία του μνημονίου ήταν ιδιαιτέρως ηχηρή και σε αυτήν συμμετείχε και η Ρωσία πέραν των ευρωπαϊκών χωρών. Αντί να το υποτιμούμε, το γεγονός πρέπει να μας κάνει να σκεφτούμε. Μπορεί οι τελευταίες εξελίξεις να αποτελούν ευκαιρία αντί να συνιστούν μόνο σαν απειλή; Μήπως με άλλα λόγια η υπερεπέκταση της Τουρκίας σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο έβαλε πολλούς πλέον παίκτες στο παιχνίδι γεγονός που μας επιτρέπει να αντιμετωπίσουμε τολμηρότερα τον πυρήνα των διαφορών μας με τη γείτονα ξεπερνώντας τους φόβους και τις αδράνειές μας;

Από την ημι-κανονικότητα στο εθνικό σκίρτημα

Γιάννης Βούλγαρης, www.metarithmisi.gr, 24/11/2019

Γιάννης Βούλγαρης
Γιάννης Βούλγαρης

Τα τριάντα χρόνια από την πτώση του Τείχους του Βερολίνου το 1989 έδωσαν την αφορμή για έναν πλούσιο διεθνή διάλογο Στο επίκεντρο ήταν η διάψευση των προβλέψεων ότι οι πρώην κομμουνιστικές χώρες θα είχαν μια ομαλή σχετικά πορεία που θα κατέληγε στη σταθερή εγκατάσταση της φιλελεύθερης δημοκρατίας και της καπιταλιστικής οικονομίας. Η σημερινή τροπή προς καθεστώτα «ανελεύθερης δημοκρατίας» έχει ψαλιδίσει τις προηγούμενες ελπίδες. Από όσα σχετικά διάβασα, σταμάτησα σε μια λεπτομέρεια. Η λέξη-κλειδί το 1989 στις χώρες αυτές ήταν «κανονικότητα».

Με τη γνώση της πτώσης

Γιάννης Βούλγαρης, Τα Νέα, 02/11/2019

Γιάννης Βούλγαρης
Γιάννης Βούλγαρης

Στη διάρκεια των μεγάλων κρίσεων, διεθνών ή εθνικών, οι κοινωνίες σφίγγουν τα δόντια και προσπαθούν να επιβιώσουν, συλλογικά και ατομικά. Μετά την κρίση επιχειρούν συνήθως τον αναστοχασμό της δραματικής εμπειρίας, αξιοποιώντας και τα βιώματα της κρίσης. Επεξεργάζονται το τραύμα τους που λένε και οι ψυχίατροι. Θέλουν να καταλάβουν πώς συνέβη ό,τι τους συνέβη, και τι έμαθαν για να προχωρήσουν στο μέλλον. Θα μπορέσει η ελληνική κοινωνία να προχωρήσει σε μια τέτοια διαδικασία αυτογνωσίας στη νέα μετακρισιακή φάση;

Το «1821» και η ελληνική νεωτερικότητα

Γιάννης Βούλγαρης, 23/03/2019

Γιάννης Βούλγαρης
Γιάννης Βούλγαρης
Συχνά η αναδρομή στο παρελθόν συνιστά κριτική στο παρόν και προσπάθεια ανίχνευσης του μέλλοντος. Η επικείμενη επέτειος της 25η Μαρτίου μέσα σε μια περίοδο εθνικής παρακμής κάνει εύκολους τους συνειρμούς. Η Επανάσταση που άνοιξε την πόρτα της νεοτερικότητας για την Ελλάδα, το αγωνιώδες παρόν, και το άδηλο μέλλον σε μια αλληλουχία σκέψεων και συναισθημάτων. Κανένα άλλο μεγάλο εθνικό γεγονός δεν έχει συσκοτιστεί τόσο από τον εθνικιστικό λόγο, την κρατική φανφάρα, αλλά και την «ταξική ανάλυση» της παραδοσιακής αριστεράς. Γι αυτό η ανάμνηση είναι πράξη με επικαιρικό πολιτικό χαρακτήρα.
Σύνολο καταγραφών: 183

Πρόσφατα κείμενα

Ημερολόγιο κειμένων

Θέματα επικαιρότητας

Αρθρογράφοι