Τελικά κάθε εμβριθής γεωπολιτική ανάλυση περί τα παγκόσμια θα πρέπει να ξεκινά από το γεγονός ότι η εξουσία του ισχυρότερου κράτους του κόσμου έχει καταληφθεί από ένα πρόσωπο, ψυχολογικά προβληματικό και πολιτικά ασυνάρτητο. Το πώς έφτασε η Αμερική και το ρεπουμπλικανικό κόμμα να εκλέξουν τέτοιο πρόεδρο χρειάζεται ίσως μια σύνθετη ανάλυση. Το «δια ταύτα» όμως δεν αλλάζει. Ματαιοπονούν όσοι ψάχνουν «πίσω από τις κουρτίνες» ένα ορθολογικότερο κέντρο αποφάσεων ή ένα «βαθύ κράτος» που έχει επεξεργαστεί συνεκτικές στρατηγικές, που ξέρει και βλέπει μακριά πράγματα τα οποία εμείς οι κοινοί θνητοί αδυνατούμε να κατανοήσουμε. Οι αποδείξεις για το αντίθετο είναι πιά πολλές. Δεν χρειάζεται να εθελοτυφλούμε αλλά να υπολογίσουμε τις επιπτώσεις της αλλοπρόσαλλης ηγεσίας Τραμπ σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο ώστε να αποτραπούν τα χειρότερα.

Από τις εκλογές που έγιναν τελευταία στον ευρωπαϊκό χώρο, οι πιο ενδιαφέρουσες για την Ελλάδα ήταν νομίζω εκείνες της Πορτογαλίας. Για τις αναδρομές και τις συγκρίσεις που ανακινούν, για τα μηνύματα που στέλνουν. Κυρίως ότι όπως αυτή, έτσι κι εμείς, βιώνουμε πια μια άλλη ιστορική εποχή όπου έχουν ανατραπεί βασικές εθνικές σταθερές και ισορροπίες. Υποτίθεται ότι οι τρεις χώρες της Νότιας Ευρώπης που γνώρισαν το δικτατορικό τραύμα, ήταν προστατευμένες από την επέλαση της Ακροδεξιάς που σημειωνόταν στην υπόλοιπη ήπειρο

De te fabula narratur. Για σένα μιλάει ο μύθος. Με αυτή τη ρήση ο Καρλ Μαρξ προειδοποιούσε στον πρόλογο του «Κεφαλαίου» ότι ο αναδυόμενος μοναχικός τότε αγγλικός βιομηχανικός καπιταλισμός αφορούσε και τον υπόλοιπο Κόσμο. Την ίδια προειδοποίηση εκπέμπουν οι αμερικανικές εξελίξεις. Όχι τόσο η εκλογή Τραμπ καθαυτή. Από μόνη της η στρατηγική «πρώτα η Αμερική» περικλείει πολλές αδυναμίες και αντιφάσεις – με πιο ανησυχητικό στοιχείο ασφαλώς την ποιότητα του νέου Προέδρου. Έχουν γραφτεί ήδη άπειρες αναλύσεις επ΄ αυτού.

Το ότι το κομματικό μας σύστημα εμφανίζει «ασυμμετρία» όπως λέγεται δεν σημαίνει ότι ο σχηματισμός ενός «εναλλακτικού πόλου» διακυβέρνησης θα προκύψει αυτομάτως ως αναγκαιότητα. Όπως έδειξε η διαδικασία εκλογής προέδρου του ΠΑΣΟΚ, δεν υπάρχει ήδη μια κοινωνική ζήτηση έτοιμη να επενδυθεί σε οτιδήποτε τής προσφέρεται. Ούτε η φθορά της κυβέρνησης προδικάζει ότι το ιδιότυπο πολιτικό τοπίο του κυρίαρχου κόμματος και των κατακερματισμένων αντιπολιτεύσεων θα τελειώσει στις επόμενες εκλογές

...Στις ιστορικά σημαδιακές μέρες όπως η αυριανή, επαναλαμβάνουμε συνήθως το στερεότυπο «για να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νεώτεροι». Μπορεί 57 χρόνια μετά η 21η Απριλίου να λέει κάτι περισσότερο και στους παλιότερους και στους νεώτερους; Ίσως ναι, αν ξεκινήσουμε από την ιστορική διαπίστωση ότι η δικτατορία δεν ήταν μοιραίο να συμβεί, δεν ήταν νομοτελειακή κατάληξη της πολιτικής κρίσης που είχε προηγηθεί. Σήμερα η ιστορική έρευνα έχει φωτίσει επαρκώς τα γεγονότα, ξέρουμε πώς, ποιοί και γιατί. Η εικόνα που προκύπτει είναι η αποτυχία ενός ολόκληρου πολιτικού-κομματικού συστήματος να αποφύγει το χειρότερο...

Πότε τέλειωσε ο παλαιός διπολικός Κόσμος του 20ου αιώνα; Το 1989 με την πτώση του Τείχους του Βερολίνου ή έστω το 1991 με τη διάλυση της ΕΣΣΔ, θα απαντούσαμε σχεδόν όλοι. Σωστό; Λάθος; Κατά βάση σωστό, αρκεί να είχαμε στο μυαλό μας και μια προηγούμενη παραγνωρισμένη ημερομηνία. Το 1979.Τότε ο κινέζος ηγέτης Τενγκ Σιαοπίνγκ επέβαλε τη στροφή της παραπαίουσας κόκκινης αυτοκρατορίας προς τη διεθνή αγορά. Τέσσερις δεκαετίες αργότερα η Κίνα έχει γίνει μια φιλόδοξη υπερδύναμη. Τότε το 1979, ο Αγιατολάχ Χομεϊνί ανέτρεψε τον Σάχη με όπλο το Ισλάμ και κλόνισε τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή.Έκτοτε η περιοχή αποτελεί μόνιμη πηγή εντάσεων και συγκρούσεων.

Η «επιστροφή στην κανονικότητα» ήταν το φάντασμα που πλανιόταν πάνω από την Ελλάδα μετά τη χρεοκοπία. Σαν μια συλλογική επιθυμία να τελειώνουμε με την ελληνική «ιδιαιτερότητα» που μας ταλαιπώρησε στη διάρκεια της κρίσης της ευρωζώνης. Οι πολυκρίσεις που ακολούθησαν έδειξαν ότι δεν ζήσαμε ένα κακό όνειρο αλλά μια νέα πλανητική κατάσταση που μας περιλαμβάνει. Δεν επιστρέφουμε στα γνωστά αλλά αναγκαζόμαστε να προσαρμοστούμε και να αντέξουμε το ανησυχητικό άγνωστο που ήδη έχει έλθει.

Σήμερα γίνεται η κηδεία του μέσα σε κλίμα αμηχανίας του ρωσικού κράτους και απουσίας της ρωσικής κοινωνίας. Στην ουσία, ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ κείτεται σαν άταφος νεκρός στην ίδια την πατρίδα του. Σαν σύγχρονος Πολυνείκης σε μια χώρα που οι Αντιγόνες δολοφονήθηκαν ή ξενιτεύτηκαν για να γλιτώσουν τη φυλακή. Μια χώρα που δεν ξέρει πώς να θάψει τον νεκρό της γιατί η ίδια δεν μπόρεσε να τα βρει με τον εαυτό της.

Λόγω ηλικίας, πολιτικής διαδρομής και μνήμες της δικτατορίας, κάποιες φορές την ΕΥΠ τη λέω ακόμα ΚΥΠ και αποφεύγω τις πολλές κουβέντες στο τηλέφωνο όταν μιλώ με δημόσια πρόσωπα.

Κλασικό σύμπτωμα που κάποια βιώματα ξεπηδούν αυθόρμητα σε πείσμα των ριζικών αλλαγών που έχουν επέλθει. Στην περίπτωση της ΕΥΠ η αλλαγή είναι αυταπόδεικτη.

Τα πράγματα στην Ευρώπη είναι μαύρα και τον χειμώνα θα γίνουν χειρότερα, λένε πολλοί ειδήμονες, αναλυτές και προφήτες. Ο πόλεμος συνεχίζεται, οι τιμές ανεβαίνουν, το αέριο λιγοστεύει, ο κορωνοϊός παραμονεύει. Δεν είναι και λίγα! Επιπλέον, η μία μετά την άλλη οι ευρωπαϊκές χώρες δοκιμάζονται από πολιτικές εντάσεις, κυβερνητική αστάθεια ή κυριολεκτικές κυβερνητικές κρίσεις. Ιταλία, Γαλλία, Γερμανία, Βρετανία, η κάθε μία με τον δικό της τρόπο, ανάλογα με τις ιδιαίτερες εθνικές καταστάσεις, όλες όμως αντιμέτωπες με τις τεράστιες προκλήσεις που θέτει η αλλαγή της ιστορικής εποχής. Ιδίως για την Ευρώπη, όπου προϋπήρχαν δομικές και μακρόχρονες τάσεις παρακμής: δημογραφικές, μειωμένης ανταγωνιστικότητας, περιορισμένου δυναμισμού στην καινοτομία, κλπ.

Από τον φούρνο στην κατάψυξη και τανάπαλι. Αυτή την αντιφατική εικόνα συνάγει ο πολίτης που παρακολουθεί τις διεθνείς και εγχώριες αναλύσεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία και τον νέο ψυχρό πόλεμο. Τη μία η Δύση συσπειρώνεται για να αντεπεξέλθει στην πίεση των αυταρχισμών, την άλλη η Δύση διχάζεται και συμβιβάζεται με την αδυναμία της. Πίσω από αυτό το πηγαινέλα δεν βρίσκονται μόνο αναμενόμενες διαφορετικές απόψεις, αλλά και η ανησυχία για τις επιπτώσεις που έχει η παράταση του πολέμου στην εσωτερική κοινωνική και πολιτική ζωή των δυτικών χωρών.

Το πιθανότερο σενάριο, αν αποκλείσουμε την ολοσχερή επικράτηση του ενός ή του άλλου αντιμαχόμενου, είναι να παγώσει η σύγκρουση σε μια de facto ρωσική κατοχή εδάφους της Ουκρανίας, χωρίς να υπάρξει de jure αναγνώριση στο ορατό μέλλον