Η στάση τους μπορεί ακόμη να εμπνέει, να δείχνει δρόμους αντίστασης και αξιοπρέπειας απέναντι στη βαρβαρότητα και στον αυταρχισμό που προελαύνει

Βλέπω τις φωτογραφίες από το Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Και δίπλα τους τοποθετώ με τον νου μου τους φακέλους που σώθηκαν από τις πυρές της Χαλυβουργικής, τα οστά των εκτελεσμένων στο Επταπύργιο, τα χειροποίητα καραβάκια των πολιτικών κρατουμένων. Υλικά κατάλοιπα ενός τραυματικού παρελθόντος που μπορεί ακόμη επίμονα να εισβάλει ξαφνικά στις ζωές μας και να ανατρέπει τις «στέρεες παρατάξεις». Τα υλικά κατάλοιπα ενός παρελθόντος που όσο κι αν υποτιμάται ή ξορκίζεται, παραμένει ζωντανό μέσα από την εμπειρία των ανθρώπων. Δεν διαγράφεται, μένει κρυμμένο σε φακέλους κι αποθήκες, παραμονεύει.

Με την αμερικανο-ισραηλινή επίθεση στο Ιράν, άνοιξε και πάλι ο ασκός του Αιόλου στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Και είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς πώς θα κλείσει και πότε. Μέχρι να κλείσει (προσωρινά;), θα συνεχίσουμε να μετράμε ανθρώπινα θύματα, μεγάλες καταστροφές και νέες πληγές στο ήδη ταλαίπωρο σώμα της διεθνούς νομιμότητας. Ένας αέναος κύκλος βίας στη Μέση Ανατολή εδώ και πολλά χρόνια, προϊόν εθνικών και θρησκευτικών συγκρούσεων με ιστορικές καταβολές που ενισχύονται και πολλαπλασιάζονται λόγω παρεμβάσεων των Μεγάλων Δυνάμεων. Πλούσια η περιοχή γαρ σε Ιστορία και υδρογονάνθρακες. Και το μείγμα έχει αποδειχτεί εκρηκτικό.

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η επίθεση του Ισραήλ και των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν έχει έναν και μόνο σκοπό: την πτώση του καθεστώτος. Η ανάλυση των δύο συμμάχων είχε καταλήξει εδώ και καιρό ότι η σημερινή συγκυρία είναι η ευκαιρία της πεντηκονταετίας για να απαλλαγούν από έναν εξαιρετικά δύσκολο αντίπαλο.

Η απόφαση των ΗΠΑ υπό τον Τραμπ, σε σύμπραξη με την ισραηλινή ηγεσία του Νετανιάχου, να προχωρήσουν σε πολεμική επιχείρηση κατά του Ιράν σηματοδοτεί μια επικίνδυνη καμπή για τη Μέση Ανατολή. Και τούτο διότι οι στόχοι δεν φαίνεται να περιορίζονται στη ματαίωση του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος της Τεχεράνης, αλλά φαίνεται να εκτείνονται σε επιδίωξη «αλλαγής καθεστώτος». Η εγκατάλειψη της διπλωματίας υπέρ της στρατιωτικής κλιμάκωσης συνιστά όχι μόνο στρατηγικό ρίσκο αλλά και πολιτική αντίφαση για έναν Αμερικανό πρόεδρο που είχε δεσμευτεί να τερματίσει τους «αιώνιους πολέμους».

Μπορούν οι βομβαρδισμοί, είτε σε επιλεγμένους στόχους είτε ευρείας κλίμακας, να οδηγήσουν στην ανατροπή του καθεστώτος της Ισλαμικής Δημοκρατίας; Μια ματιά στην ιστορία του Ιράν μετά την ανατροπή του σάχη το 1979 επιβεβαιώνει ότι κάθε φορά που επιχειρείται αλλαγή καθεστώτος με ξένη επέμβαση προκαλείται το αντίθετο αποτέλεσμα, δηλαδή η συσπείρωση γύρω από τη θρησκευτική και πολιτική ηγεσία.

Εδώ και εβδομάδες ο Κύπριος πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης βρίσκεται σε οξεία διελκυστίνδα με τον ΟΗΕ, χαρακτηρίζοντας «αστεία» την αξιολόγηση της Μαρία Ανχελα Ολγκίν, προσωπικής απεσταλμένης του γενικού γραμματέα, για τους λόγους που συντηρείται το πολυετές αδιέξοδο στο Κυπριακό.

Τα Τέμπη είναι ακόμα μια ευκαιρία –η τελευταία μας– να απαιτήσουμε να αναλαμβάνεται ουσιαστική πολιτική ευθύνη για τα κρατικά εγκλήματα. Να πέφτει φως, να καθαρίζει ο δρόμος, να μην εκχωρούμε συνεχώς δικαιώματα και έργα σε οποιονδήποτε χωρίς να υπογράφουμε συμβόλαιο.

Αν ο κόσμος δεν είχε δει την Εξεταστική Επιτροπή, τις φιέστες του Κώστα Αχ. Καραμανλή, τη συμπερίληψή του στα ψηφοδέλτια, τη συνεχή μεταβολή της συζήτησης από την ουσία (άμεση αλλαγή του νόμου περί ευθύνης υπουργών), την υποκριτική στάση πολιτικών και ΜΜΕ, δεν θα είχαν χρειαστεί ούτε η συναυλία ούτε οι κινητοποιήσεις. Που ήταν πάνδημες, δεν είχαν κομματικό χρώμα και είχαν μια συγκινητική, απελπισμένη ανθρωπιά και ομοψυχία.

Πριν από δύο χρόνια, στην ίδια φιλόξενη εφημερίδα («ΤΑ ΝΕΑ, 9/4/2024), έγραφα για τη ρωγμή στο τείχος αδιαφάνειας που συνιστούσε η απόφαση του Συμβουλίου Επικρατείας με την οποία κρίθηκε αντίθετη στο Σύνταγμα, την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ η πλήρης κατάργηση του δικαιώματος ενημέρωσης των θυμάτων των παρακολουθήσεων. Και προσέθετα ότι ο νομοθέτης αυτών των παρεκτροπών από το κράτος δικαίου δεν είχε στον νου του να προστατεύσει την εθνική ασφάλεια. Σκοπός ήταν να συγκαλυφθεί ένα συγκεντρωτικό σύστημα προσβολής δικαιωμάτων, το οποίο, δρώντας για ιδιοτελείς πολιτικούς και όχι μόνο λόγους, είχε ανάγκη την απόλυτη και καθολική συσκότιση, την απουσία κάθε εγγύησης.

Εδώ και λίγο καιρό ο Θανάσης Καρτερός (ΘΚ), με καθημερινά άρθρα από τις στήλες της Εφημερίδας των Συντακτών, έχει αναλάβει τη στήριξη του εγχειρήματος του Αλέξη Τσίπρα για επιστροφή στην εθνική πολιτική. Απολύτως σεβαστή η επιλογή του. Εξάλλου δεν είναι η πρώτη φορά που αναλαμβάνει αυτόν τον ρόλο.

Πολλοί από εμάς θυμόμαστε πώς υπερασπιζόταν τον τότε πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ απέναντι σε όσους τυχόν διαφωνούσαν σε συγκεκριμένα θέματα. Η αλήθεια είναι βέβαια πως τότε, όπως και τώρα, ο τρόπος του ενοχλούσε.

Στο άρθρο του της 21/2, ο ΘΚ ασχολείται (πάλι) με τη Νέα Αριστερά. Εύλογο, αφού στο κόμμα αυτό υπάρχουν ισχυρές διχογνωμίες γύρω από τη στάση απέναντι στον Τσίπρα.

Στην Ελλάδα, 8 στους 10 πολίτες θεωρούν ότι υφίσταται κρίση θεσμών. Απλοί άνθρωποι, σε πολλές χώρες, απομακρύνονται από τη δημοκρατία επειδή νιώθουν ότι οι ελίτ χειραγωγούν τους θεσμούς, τους πόρους και το «σύστημα» προς όφελός τους. Για να ανατραπεί αυτή η επικίνδυνη τάση, που αναπτύσσεται και στη χώρα μας, χρειάζεται ριζική πολιτική αλλαγή, δικαιοσύνη και καταπολέμηση των ανισοτήτων. Οι θεσμοί έχουν ανάγκη από ένα αέρα ανανέωσης και αλλαγής, ώστε να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών. Όμως, πολλά από αυτά που συμβαίνουν κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση και επιτείνουν τη δυσπιστία των πολιτών.

ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΟΧΗ που χαρακτηρίζεται από την αλληλουχία πολλαπλών κρίσεων, η αναθεώρηση του Συντάγματος οφείλει να απαντήσει σε ένα θεμελιώδες ερώτημα, αν η οικονομία θα συνεχίσει να αντιμετωπίζεται ως τεχνικό πεδίο ή ως βάση της κοινωνικής συνοχής.

ΑΔΙΑΜΦΙΣΒΗΤΗΤΑ υπάρχουν πεδία όπου η αναθεώρηση επιβάλλεται από τη συγκυρία.

Το άρθρο 16 είναι ένα από αυτά. Η χώρα χρειάζεται ένα συνταγματικό πλαίσιο παιδείας που να μιλά με όρους 21ου αιώνα.

Η χώρα μας σήμερα διανύει τον έβδομο χρόνο διακυβέρνησης της ΝΔ και η κατάσταση γίνεται ολοένα και πιο ανυπόφορη. Το κράτος δικαίου πλήττεται συνεχώς και τα σκάνδαλα εμφανίζονται το ένα μετά το άλλο. Έχουμε μία κυβέρνηση της συγκάλυψης και της κοινωνικής αδικίας. Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ, διασπάθιση κονδυλίων, αγροτικό, ακρίβεια και αισχροκέρδεια. Αυτή η δυστοπία δεν μπορεί να συνεχιστεί και η ευθύνη όλων μας είναι μεγάλη.

Για να αντιμετωπιστούν οι κοινωνικές ανισότητες χρειάζεται ξεκάθαρο αριστερό προοδευτικό πρόγραμμα. Η διάκριση Αριστεράς – Δεξιάς, προοδευτικής – συντηρητικής παράταξης είναι απολύτως υπαρκτή. Όποιοι επένδυσαν ή επενδύουν στη συνολική απαξίωση του πολιτικού συστήματος και του κοινοβουλευτισμού αργά ή γρήγορα αντιλαμβάνονται το αδιέξοδο.