Πάντα τέτοιες μέρες οι πανεπιστημιακοί παθαίναμε κρίση ταυτότητας. Είχαμε διδάξει όλο το εξάμηνο ψυχή τε και σώματι κι όταν έφτανε η ώρα των εξετάσεων και της διόρθωσης των γραπτών αναρωτιόμασταν τι νόημα έχει το επάγγελμά μας. Διορθώναμε με τις ώρες σκυμμένοι πάνω απ’ τα γραπτά και βλέπαμε πόσο περιορισμένη ήταν η ανταπόκριση σε όσα είχαμε προσπαθήσει να μεταδώσουμε. Κυκλοφορούσαν και μερικά ανέκδοτα: ό,τι και να ’χει γράψει, αν βάλει τον Χίτλερ στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και όχι στον Α΄, πρέπει να περάσει – χρειαζόμαστε ένα 50% επιτυχίας, τουλάχιστον…

Ακούγοντας ομιλίες του ΚΚΕ νοσταλγώ τις παλιές βεβαιότητες που τώρα μόνο το χιλιαστικό του ιερατείο εκφράζει: μία εργατική τάξη, ένα το κόμμα της, μία η παντοδύναμη θεωρία που εξηγεί και τις κοινωνικές διεργασίες και την ιστορική κίνηση. Αλλά τα πράγματα άλλαξαν. Έχει χαθεί η στέρεη σύνθεση της εργατικής τάξης σε μεγάλα παραγωγικά κέντρα, σε εργοστάσια, εργοτάξια, αγροτικές μονάδες. Αν, κατά τον Καστοριάδη, ο καπιταλισμός δημιούργησε τους ρόλους του επιχειρηματία του ρίσκου, του έντιμου δημόσιου λειτουργού και του αυστηρού δικαστή, θα λέγαμε ότι το συμβολικό επάγγελμα του νεοφιλελευθερισμού είναι ο ντελιβεράς. 

Προτείνω ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ να μην καταθέσει ξεχωριστό ψηφοδέλτιο. Να επιμείνουμε πολιτικά στη στήριξη της ΕΛ.Α.Σ.

-Για να βαδίσουμε σε ένα κοινό δρόμο για την πολιτική αλλαγή και τις αλλαγές πολιτικών, που έχει ανάγκη η χώρα

-Για να μη χρεωθούμε στη λαϊκή συνείδηση του 70% την οποιαδήποτε μη ευόδωση του στόχου αυτού.

- Για να διασφαλίσουμε την ατομική και συλλογική μας αξιοπρέπεια αποφεύγοντας να οδηγήσουμε ένα κόμμα του 36% στο 1%.

«ΚΥΒΕΡΝΩΣΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ» του 1% ΕΙΝΑΙ… ΟΞΥΜΩΡΟ.

Η υπόθεση με την κρίση στον ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί ένα γεγονός πού δεν αφορά μόνο τις σχέσεις του ΣΥΡΙΖΑ με την ΕΛΑΣ. Έχει ευρύτερο ενδιαφέρον. Για εμένα προσωπικά που πέρασα πολλά χρόνια της ζωής μου στο κτήριο της Κουμουνδούρου, που έτρεξα για την ΑΥΓΗ υπάρχουν και συναισθηματικές σκέψεις. Όμως για όλους όσους ασχολούμαστε ενεργά με την πολιτική οι εξελίξεις στα σενάρια διάλυσης του ΣΥΡΙΖΑ και η ένταξη στελεχών του στην ΕΛΑΣ με "ατομικές συμβάσεις" συνιστά αρνητική εικόνα. Δεν πρόκειται μόνο για την υποτίμηση στην ιστορική διαδρομή του ΣΥΡΙΖΑ.

Η σημαντικότερη εξέλιξη της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα δεν ήταν οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τα F-35, τα F-16 ή το τουρκικό μαχητικό αεροσκάφος Κaan. Ήταν η επιβεβαίωση ότι, παρά τις ιδιαιτερότητες της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, η Ουάσιγκτον και οι υπόλοιποι σύμμαχοι θεωρούν στρατηγικά αναγκαία τη διατήρηση της Τουρκίας στον πυρήνα της δυτικής αρχιτεκτονικής ασφαλείας.

Υπάρχουν πολιτικές που πετυχαίνουν και πολιτικές που αποτυγχάνουν. Και στις δύο περιπτώσεις, όμως, στις ώριμες δημοκρατίες, προηγείται πάντα κάτι εξίσου σημαντικό: ο απολογισμός. Η αξιολόγηση των επιλογών, ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν τι λειτούργησε, τι όχι και γιατί.

Στην Ελλάδα, τα τελευταία έξι χρόνια φαίνεται να επικράτησε μια διαφορετική αντίληψη. Δεν είναι ότι δεν πάρθηκαν μέτρα για την αντιμετώπιση της ακρίβειας. Το αντίθετο. Πάρθηκαν τόσο πολλά, ώστε δύσκολα θυμάται κανείς τη σειρά τους. Επιδοτήσεις ηλεκτρικού ρεύματος το 2021. Fuel Pass, Power Pass και «Καλάθι του Νοικοκυριού» το 2022.

Καθώς οι ΗΠΑ αποσύρονται από την Ευρώπη υπό τη δεύτερη κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, όχι μόνο μειώνουν τη στρατιωτική τους παρουσία και αμφισβητούν τις εγγυήσεις ασφαλείας τους, αλλά και αποποιούνται την de facto (αλλά ποτέ επίσημα δηλωμένη) ηγεσία τους στη γεωπολιτική Δύση. Αυτό σημαίνει ότι οι ΗΠΑ εγκαταλείπουν έναν πολιτικό ηγετικό ρόλο που ασκούσαν στη Δυτική Ευρώπη από το 1945 και στην Ευρώπη συνολικά από το 1990. Το προφανές επακόλουθο είναι ότι η Ευρώπη θα μείνει μόνη της και θα πρέπει να λύσει τα γεωπολιτικά προβλήματα και προκλήσεις μόνη της. Ωστόσο, η Ευρώπη δεν μπόρεσε να επιδείξει γεωπολιτική ηγεσία από τις αρχές του 20ού αιώνα. Επομένως, οι προσπάθειές της να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων αξίζουν ιδιαίτερης προσοχής.

Kάθε γενιά, αναμφισβήτητα, θεωρεί τον εαυτό της προορισμένο να ξαναφτιάξει τον κόσμο. Η δική μου γνωρίζει πως δεν θα τον ξαναφτιάξει. Ίσως όμως η αποστολή της να είναι δυσκολότερη: να εμποδίσει να καταστραφεί ο κόσμος. Κληρονόμος μιας διεφθαρμένης ιστορίας, όπου συνυπάρχουν ανάμεικτα ξεπεσμένες επαναστάσεις, παράφρονες τεχνολογίες, πεθαμένοι θεοί και αποδυναμωμένες ιδεολογίες, όπου ακόμη και μέτριες δυνάμεις μπορούν να καταστρέψουν τα πάντα, αλλά δεν μπορούν πια να πείσουν, όπου η νοημοσύνη ταπεινώθηκε ως το σημείο να γίνει υπηρέτρια του μίσους και της καταπίεσης, η γενιά αυτή όφειλε, τόσο στον εαυτό της όσο και στους άλλους, ν’ αποκαταστήσει με τις αρνήσεις της κάτι απ’ αυτό που δίνει αξιοπρέπεια στη ζωή και στον θάνατο.

Τι μπορεί ρεαλιστικά να επιτευχθεί σε εθνικό επίπεδο προκειμένου να μειωθούν οι εισοδηματικές και περιουσιακές ανισότητες, ιδίως στην περίπτωση μιας μικρής ανοικτής οικονομίας που λειτουργεί υπό σημαντικούς εξωτερικούς περιορισμούς; Κατά τη γνώμη μου, μια προοδευτική οικονομική πολιτική οφείλει να υπηρετεί τέσσερις θεμελιώδεις στόχους: Τη διασφάλιση ίσων ευκαιριών, την κοινωνική συμπερίληψη, την αναδιανομή και, βεβαίως, τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Η πρόσφατη συνέντευξη του επικεφαλής της Anthropic, αλλά και η συμμετοχή των τριών πολύ μεγάλων εταιρειών Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), εκτός της εταιρείας του Ιλον Μασκ, στη συνάντηση της G7, προσφέρονται για γενικότερα συμπεράσματα. Μας δείχνουν πόσο οι ηγέτες των επτά πιο αναπτυγμένων οικονομιών του πλανήτη, χωρίς την Κίνα και τη Ρωσία, αλλά και στελέχη από το εσωτερικό της πιο προηγμένης εταιρείας ΤΝ του πλανήτη, αντιλαμβάνονται ότι η ΤΝ δεν είναι πια ένα ακόμη ψηφιακό προϊόν. Είναι υποδομή ισχύος.

Οι δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για πιθανά «δώρα» προς την Τουρκία, που μπορεί να περιλαμβάνουν την πώληση αμερικανικών κινητήρων για το τουρκικό μαχητικό αεροσκάφος ΚΑΑΝ, την περαιτέρω αναβάθμιση των τουρκικών F-16 και την αναζήτηση διαδικασίας που θα επιτρέψει την επανένταξη της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35, προκάλεσαν -ως μη όφειλαν- έκπληξη σε σημαντικό τμήμα του πολιτικού συστήματος και των μέσων ενημέρωσης της χώρας μας.

Η αντίδραση αυτή αποκαλύπτει ένα βαθύτερο πρόβλημα: την αδυναμία ορθής και σε βάθος ανάλυσης των περιφερειακών και διεθνών συσχετισμών. Η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να στηρίζεται στη μονομερή εκφώνηση του «δικαίου μας», ούτε στην προσδοκία ότι τρίτοι θα υιοθετήσουν αυτομάτως τις ελληνικές θέσεις.

Τι συνέβαλε ώστε η ΕΛΑΣ να έχει αποκτήσει αξιόλογο (δημοσκοπικό) πλεονέκτημα απέναντι στο ΠΑΣΟΚ; Το «ο Αλέξης Τσίπρας υπερέχει σε πρωθυπουργική εικόνα του Νίκου Ανδρουλάκη» ήταν γνωστό πολύ πριν από την επίσημη εμφάνιση της ΕΛΑΣ. Το «οι δημοσκοπήσεις δίνουν ώθηση στα νεοεμφανιζόμενα κόμματα» ήταν επίσης γνωστό. Οι προσεγγίσεις αυτές, κοινότοπες, μάλλον σωστές, πλην ανεπαρκείς, αναλύουν το φαινόμενο σαν ο πρωταγωνιστής (ο Τσίπρας) να μην έκανε τίποτε ώστε να παραχθεί αυτό το αποτέλεσμα.