«Ένας ισχυρός προοδευτικός πόλος εξουσίας που θα προκύψει μέσα από διαδικασία ενότητας, συσπείρωσης και ανασύνθεσης» και θα νικήσει στις επόμενες εκλογές είναι το μεγάλο στοίχημα του 2026 για τον ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, όπως το προσδιόρισε ο γραμματέας της Κ.Ε. του κόμματος Στέργιος Καλπάκης. Στον αντίποδα της ανόδου του αυταρχισμού σε διεθνές επίπεδο, είναι αναγκαίες πολιτικές που θα προωθούν το τρίπτυχο «ειρήνη, δημοκρατία, κοινωνική δικαιοσύνη» σε όλα τα επίπεδα

Καθώς το 2025 μας αφήνει και γίνεται συνεπώς ιστορία, είναι σύνηθες στην αλλαγή του χρόνου να γίνεται ένας απολογισμός των πεπραγμένων της χρονιάς που πέρασε και μια πρόβλεψη για τη χρονιά που έρχεται. Και για το πρώτο τα πράγματα είναι πιο εύκολα, αν και η κρίση για αυτά περιέχει ένα βαθμό υποκειμενικότητας, αλλά για το δεύτερο η πρόβλεψη έχει στοιχεία αβεβαιότητας καθώς ο κόσμος μας περνάει μια βαθιά μεταβολή με απρόβλεπτες συνέπειες στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής.

Μπροστά στον σταθμό «Ευρώπη» στις Βρυξέλλες, παλιό σιδηροδρομικό σταθμό που μετασχηματίστηκε σε ένα είδος mall/ χώρο συνάντησης κοντά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, έγινε την περασμένη εβδομάδα η συγκέντρωση καλλιεργητών και κτηνοτρόφων από κράτη της Ε.Ε. Με την άρνηση στην επικείμενη συμφωνία της με τη Mercosur (την Ενωση Εμπορίου Χωρών της Νότιας Αμερικής) σε πρώτο πλάνο, οι διαδηλωτές εκφράσανε την εναντίωσή τους στην εισαγωγή αμφίβολης ποιότητας αγροτικών προϊόντων που, με τις χαμηλές τους τιμές, θα πλήξουν τη δική τους παραγωγή, η οποία ακολουθεί τις προδιαγραφές της Ε.Ε. για την υγεία και το περιβάλλον.

Στις δηλώσεις που έκανε προχθές μετά το πέρας της συνάντησής του με τον έλληνα Πρωθυπουργό και τον κύπριο πρόεδρο στην Ιερουσαλήμ, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου αναφέρθηκε σε έναν «εχθρό». Τόνισε, για την ακρίβεια, ότι «οι χώρες συνεργάζονται και στον τομέα της άμυνας, καθώς ο εχθρός είναι υπαρκτός». Περισσότερες πληροφορίες για την ταυτότητα του εχθρού δεν δόθηκαν, αλλά το μυαλό όλων πήγε όπως είναι φυσικό στην Τουρκία. Πριν από τη συνάντηση, άλλωστε, ισραηλινές πηγές ανέφεραν στον ισραηλινό ιστότοπο ynetnews ότι οι τρεις χώρες εργάζονται για τη δημιουργία ενός στρατηγικού τείχους ασφαλείας που θα λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι στην Τουρκία, προσθέτοντας ότι η χώρα αυτή αντιμετωπίζεται ως «περιφερειακός ανταγωνιστής και όχι ακόμη ως εχθρός».

Αν αναζητήσουμε τις αιτίες της διαφαινόμενης υποχώρησης των οικονομικών μεγεθών θα διακρίνουμε τον σημαντικό περιορισμό της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, τις επιδράσεις του δημογραφικού ζητήματος, τη χαμηλή παραγωγικότητα και τη μεταρρυθμιστική κόπωση

Η δημοσιοποίηση των προβλέψεων του ΠΔΠ 2026-2029 αποτυπώνει την πορεία των βασικών μακροοικονομικών μεγεθών, με κύριο χαρακτηριστικό την υποχώρηση της οικονομικής δραστηριότητας. Προβλέψεις, που θα έπρεπε να προκαλέσουν εγρήγορση και την έναρξη μιας σχετικής συζήτησης για το τι θα πρέπει να κάνουμε προκειμένου να αλλάξουμε τη δυναμική των πραγμάτων.

Συστήματα σε κρίση, καθεστώτα σε πανικό. Αυτό φαίνεται ότι ζούμε το τελευταίο διάστημα. Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ έχει ξεφύγει. Ηλπιζαν στο μέγαρο Μαξίμου ότι με την Εξεταστική Επιτροπή τα πράγματα θα κυλούσαν ήρεμα. Το επιτελικό κράτος θα συγκαλύψει τις βρομιές των ανθρώπων του, η αντιπολίτευση θα φωνάζει αλλά ποιος θα την ακούει, οι επικίνδυνοι μάρτυρες θα βγάλουν τον σκασμό, θα κυριαρχήσει η εντύπωση ότι το πρόβλημα είναι διαχρονικό, άρα έχουν ευθύνες όσα κόμματα κυβέρνησαν τον τόπο από την ίδρυση του ελληνικού κράτους, οι ύποπτοι της δεξιάς ομάδας θα πέσουν στα μαλακά και η διαδικασία θα ολοκληρωθεί με τον συνήθη τρόπο (κάθε κόμμα και ένα πόρισμα) και η πλειοψηφία θα κάνει το δικό της πόρισμα απόφαση της Βουλής. Η εξέλιξη όμως ήταν διαφορετική. Ο κόσμος που παρακολουθεί τη συνεδρίαση από το κανάλι της Βουλής έχει καταλήξει σε άλλα συμπεράσματα. Αποτυπώνεται σε όλες τις μετρήσεις.

Είναι γενικά αποδεδειγμένο ότι ένα «καλό» φορολογικό σύστημα δεν αποδίδει μόνο τους αναγκαίους πόρους για τη λειτουργία το κράτους, αλλά συμβάλλει και στη μείωση οικονομικών ανισοτήτων, ευνοεί την καινοτομία, τις επενδύσεις και προωθεί την οικονομική ανάπτυξη. Εδώ και μερικές δεκαετίες η κρατούσα άποψη είναι ότι η υψηλή φορολογία δημιουργεί αντικίνητρα για εργασία, επενδύσεις και καινοτομία και γι’ αυτό είδαμε ένα ανταγωνισμό μεταξύ χωρών για τη μείωση της φορολογίας ιδίως του κεφαλαίου.

Η εμπειρία δείχνει ότι η χαμηλή φορολογία από μόνη της δεν οδηγεί σε επενδύσεις και σε οικονομική μεγέθυνση. Έχει παρατηρηθεί μάλιστα ότι χώρες με υψηλή φορολογική επιβάρυνση είναι πρωτοπόρες σε καινοτομίες και επενδύσεις και η εξήγηση είναι ότι τα υψηλά έσοδα τους επιτρέπουν να έχουν καλές υποδομές, καλό εκπαιδευτικό σύστημα, αποτελεσματικό σύστημα υγείας και ένα σωστό πλαίσιο ανταγωνισμού, στοιχεία που επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να καινοτομούν να αναπτύσσονται και να είναι διεθνώς ανταγωνιστικές.

Το ξέραμε βέβαια, αλλά το επιβεβαίωσε προχθές και η ομιλία του Πρωθυπουργού στην επί του προϋπολογισμού συζήτηση: έχουμε μπει πια στην τελευταία φάση του εκλογικού κύκλου. Την άτυπα, παρατεταμένα αλλά ακαταμάχητα προεκλογική. Οπου το κόμμα που κυβερνά μοιράζει δώρα και υποσχέσεις, τα κόμματα που αντιπολιτεύονται τοκίζουν το όποιο πολιτικό τους κεφάλαιο και οι υπόλοιποι παίζουμε, κάπως ανόρεχτα, το παιχνίδι των προγνωστικών. Το οποίο αυτή τη φορά είναι πολύ μεγαλύτερου απ’ ό,τι συνήθως βαθμού δυσκολίας.

Οι δύο ηγέτες κλήθηκαν ξανά ενώπιον του ΟΗΕ να τοποθετηθούν σε πολύ πιο σύνθετη και προωθημένη συζήτηση: υιοθετούν ή όχι το πλαίσιο Γκουτέρες και τα έξι σημεία του ως το πλαίσιο για καταληκτική διαπραγμάτευση; Η Ολγκίν τούς ζητά δηλαδή να δεσμευτούν σε αυτό που ρητορικά τουλάχιστον οι Χριστοδουλίδης και Ερχιουρμάν συμφωνούν: να συνεχίσουν από εκεί που έμειναν στο Κραν Μοντανά και να καταλήξουν σε στρατηγική συμφωνία.

Η κυβέρνηση πανηγυρίζει την εκλογή του Κυριάκου Πιερρακάκη στην θέση του προέδρου του Eurogroup. Είναι μία προσωπική αναγνώριση του υπουργού Οικονομικών που του δίνει πόντους στο εσωτερικό πολιτικό χρηματιστήριο καθώς και στην κούρσα της διαδοχής που έχει ξεκινήσει στη ΝΔ.

Για το εάν σημαίνει κάτι και για την ελληνική οικονομία είναι αμφίβολο. Οι αγρότες δεν αποσυρθούν από τα μπλόκα λόγω της εκλογής του Κυριάκου Πιερρακάκη. Ούτε από την Δευτέρα οι καταναλωτές θα κατακλύσουν τα σούπερ μάρκετ ή τα καταστήματα εστίασης ή και τα μαγαζιά ένδυσης που καταγράφουν μειωμένους τζίρους. Το πιθανότερο είναι ότι οι αγρότες θα παραμείνουν στα μπλόκα, μέχρι που κάποια στιγμή θα κουραστούν και θα γυρίσουν στα χωράφια τους με τα προβλήματα επιβίωσης να παραμένουν και να κυοφορούν την επόμενη έκρηξη.

Ξημερώματα Παρασκευής, αγουροξυπνημένοι Ευρωπαίοι πολιτικοί βρήκαν στα εισερχόμενα της αλληλογραφίας τους ένα δυσοίωνο μήνυμα. Αργά το βράδυ της Πέμπτης, στην Ουάσιγκτον, είχε δημοσιευτεί το κείμενο της νέας Εθνικής Στρατηγικής Ασφαλείας των ΗΠΑ, που φέρει την υπογραφή του Προέδρου Τραμπ. Η ανάγνωσή του θα πρέπει να ήταν, για τους Ευρωπαίους αναγνώστες του, ένα σοκ. Παραλυτικό ή εγερτήριο, μένει να αποδειχθεί.

Όταν ξεκινούσε η δεύτερη θητεία Τραμπ, στην Ευρώπη επικρατούσε μια εντελώς, όπως αποδείχθηκε, λανθασμένη αντίληψη για τα επερχόμενα. Πίστευαν, οι περισσότεροι, ότι το σύνθημα «Πρώτα η Αμερική», ήταν ο τίτλος μιας πολιτικής αμερικανικού νέο-απομονωτισμού.

Στο πρόσφατο βιβλίο του, ο Αλέξης Τσίπρας παρουσιάζει μια αναλυτική αποτίμηση της κρίσιμης περιόδου κατά την οποία άσκησε τα καθήκοντα του πρωθυπουργού. Περιγράφει την κατάσταση της οικονομίας κατά την ανάληψη της διακυβέρνησης, τους ασφυκτικούς οικονομικούς και πολιτικούς περιορισμούς που κλήθηκε να διαχειριστεί, καθώς και τις εσωτερικές ανομοιογένειες του υπουργικού συμβουλίου και της κοινοβουλευτικής ομάδας και τις επιπτώσεις που αυτές είχαν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Εξετάζει τους παράγοντες που κατέστησαν δυνατή την ομαλή έξοδο της χώρας από την πολυετή κρίση: την εξυγίανση των δημοσίων οικονομικών, τη δημιουργία ισχυρού ταμειακού αποθέματος, την επιτυχία της αναδιάρθρωσης του χρέους και τη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων, ενώ παράλληλα δεν διστάζει να αναγνωρίσει αστοχίες σε επιλογές προσώπων και πολιτικών ή καθυστερήσεις στη διόρθωση σχετικών λαθών.