Μετά τη ρωσική εισβολή οι ευρωπαϊκές πλατείες γέμισαν διαδηλωτές που υποστήριζαν την Ουκρανία. Η μοναδική πρωτεύουσα στην οποία διαδήλωσαν υπέρ του Πούτιν ήταν το Βελιγράδι. Στο Παρίσι, το Λονδίνο, το Βερολίνο, τη Ζυρίχη ακούστηκαν πολλές φωνές που ζητούσαν να σταματήσει ο πόλεμος και να επικρατήσει η ειρήνη. Μόνο στη Ρώμη η διαμαρτυρία στράφηκε ρητά και εναντίον του ΝΑΤΟ και των Ηνωμένων Πολιτειών.

Άμεσος τερματισμός των εχθροπραξιών, αποχώρηση των ρωσικών στρατευμάτων, παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας και αντιμετώπιση του προσφυγικού

Από τα ξημερώματα της 24ης Φεβρουαρίου ο κόσμος άλλαξε. Η Ευρώπη βρίσκεται ξανά ενώπιον μιας τεράστιας ανθρωπιστικής κρίσης. Με την εισβολή στην Ουκρανία, η Ρωσία του Πούτιν παραβιάζει ωμά το Διεθνές Δίκαιο, προσπαθεί να αναθεωρήσει, διά της βίας, διεθνείς συνθήκες και σύνορα. Δεν υπάρχει καμία δικαιολόγηση και καμία νομιμοποίηση αυτής της εισβολής.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να αναδιαταχτεί με αφορμή τη ρωσική απειλή. Να μιλήσει ξανά με την Ιστορία της

Τα τελευταία χρόνια, το διεθνές σύστημα -και κυρίως οι χώρες της Ε.Ε.- έχουν ταλαιπωρηθεί από σειρά κρίσεων. Κάθε μία από αυτές είχε πρωτοφανή χαρακτηριστικά και απείλησε με κατάρρευση της ευρωπαϊκής οικονομίας. Το κακό ξεκίνησε από την οικονομική κρίση του τέλους της δεκαετίας του 2000 και των αρχών της δεκαετίας του 2010.

Επί εβδομάδες ο πλανήτης βομβαρδίζεται με πληροφορίες, αναλύσεις και σενάρια για επικείμενο πόλεμο στην Ουκρανία, που θα προκύψει λόγω της πιθανολογούμενης εισβολής ρωσικών στρατευμάτων. Γεγονότα και υποθέσεις, ειδήσεις γνήσιες και προβοκατόρικες, ελεγμένα στοιχεία και υστερόβουλες δια-δόσεις μπλέκονται σε ένα αξεδιάλυτο κουβάρι, που πνίγει όσες φωνές επιμένουν να αναζητούν τη νηφαλιότητα και τη φιλειρηνική συνεννόηση.

Τι θα συμβεί όταν η ανάπτυξη των στρατευμάτων της Ρωσίας στα σύνορα με την Ουκρανία ολοκληρωθεί; Δεν γνωρίζουμε ακόμη, όμως τα δεδομένα δείχνουν ολοένα περισσότερο προς έναν επικείμενο πόλεμο. Εφόσον δε αυτό συμβεί, οι συνέπειες για την Ευρώπη θα είναι πολύ σοβαρές, θέτοντας σε αμφισβήτηση την ευρωπαϊκή τάξη πραγμάτων και τις αρχές στις οποίες βασίστηκε μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου - την αποκήρυξη της βίας, την αυτοδιάθεση, το απαραβίαστο των συνόρων και την εδαφική ακεραιότητα.

Ο Ζαν Μονέ, ένας από τους πατέρες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, γράφει στα απομνημονεύματά του: «Η Ευρώπη θα οικοδομηθεί μέσα από κρίσεις και θα είναι το άθροισμα των λύσεων που θα έχουν δοθεί στις κρίσεις αυτές». Ούτε ο ίδιος όμως δεν θα φανταζόταν πόσες φορές και σε ποιο βαθμό θα επαληθευόταν αυτή η πρόβλεψή του.

Η ένταξη στο ευρώ πριν από 20 χρόνια έδωσε δύο μεγάλα πλεονεκτήματα στην ελληνική οικονομία. Το ένα ήταν ότι για πρώτη φορά στην Ιστορία της είχε πλέον ένα νόμισμα που ήταν σταθερό και διεθνώς αξιόπιστο. Η προγενέστερη παρόμοια εμπειρία της ήταν με το δολάριο στη συμφωνία του Μπρέτον Γουντς, αλλά εκεί είχε προσδεθεί μόνο η ισοτιμία και μπορούσε κάποια στιγμή να ανατραπεί (όπως και έγινε το 1972).

Το μήνυμα της Συνθήκης του Κυρηνάλιου που υπόγραψαν χθες στην Ρώμη οι Μακρόν και Ντράγκι είναι κάτι παραπάνω από σαφές.

Παραπέμπει στην Συνθήκη των Ηλυσίων που υπέγραψαν τον Ιανουάριο του 1963 οι Ντε Γκολ και Αντενάουερ, η οποία έγινε μια δεκαετία αργότερα το σημείο αναφοράς του Γαλλογερμανικού Άξονα που συγκρότησαν ο Ζισκάρ και ο Σμιτ μετά το 1974.

Στις 10 Νοεμβρίου, ο Φρανσουά Ολάντ θα κληθεί να καταθέσει ως μάρτυρας στη δίκη για τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο «Bataclan», τον Νοέμβριο του 2015. Η μαρτυρία του αναμένεται με ανυπομονησία. Ο γάλλος πρώην πρόεδρος, όμως, μόλις δημοσίευσε κι ένα βιβλίο, με τον τίτλο «Αντιμετώπιση». Εκεί περιγράφει, μέσα από αιχμηρά πορτρέτα, τους υποψηφίους στην πιο κρίσιμη προεδρική εκστρατεία της Πέμπτης Δημοκρατίας και αναφέρεται λεπτομερώς στις μεγάλες προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσει η Γαλλία.

Υπό το φως των συνεχιζόμενων παγκόσμιων πολιτικών αλλαγών, γίνεται πολλή συζήτηση στην ΕΕ για την ανάγκη «στρατηγικής αυτονομίας». Ο συλλογισμός των ευρωπαϊκών θεσμών στις Βρυξέλλες, καθώς και των ευρωπαίων ηγετών στο Παρίσι και μερικές άλλες πρωτεύουσες, είναι πως η παγκόσμια επανεξισορρόπηση της πολιτικής και οικονομικής ισχύος μακριά από τον Βόρειο Ατλαντικό επιβάλλει να αναπτύξει η Ευρώπη μία πιο δυναμική πολιτική ασφάλειας και άμυνας ώστε να μπορεί να έχει ρόλο στον γεωπολιτικά ανερχόμενο Ινδο-Ειρηνικό.

Ποιος είναι τελικά ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (της διάσκεψης κορυφής των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ενωσης ); Η Συνθήκη ορίζει ότι «το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο παρέχει στην Ενωση την αναγκαία για την ανάπτυξή της ώθηση και καθορίζει τους γενικούς της προσανατολισμούς και προτεραιότητες» (άρθ. 15 ΣΕΕ). Ωστόσο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει χάσει τον πολιτικό του χαρακτήρα.

Μια αμυντική χειραφέτηση της Ε.Ε. άξια του ονόματός της, δηλαδή της αποτρεπτικής και παρεμβατικής αξιοπιστίας της, προϋποθέτει υπερεθνική δομή και κοινό παρονομαστή ζωτικών συμφερόντων των 27.

Η Κοινή Άμυνα δεν μπορεί να παρακάμψει τη δύσκολη έως αδύνατη με τα σημερινά δεδομένα αναθεώρηση των συνθηκών, γιατί πολύ απλά η μορφή μιας άτυπης συμπόρευσης κάποιων προθύμων, έστω και με τη μορφή ενισχυμένης συνεργασίας, δεν θα μπορέσει να δώσει στη Γηραιά Ήπειρο ένα εργαλείο άμεσης και αποτελεσματικής υπεράσπισης των ζωτικών της συμφερόντων.