1. Γιατί επέλεξε τώρα ο Αλέξης Τσίπρας μετά από 2,5 χρόνια στην αντιπολίτευση να ζητήσει εκλογές; Κάποιοι υποστηρίζουν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα μπορούσε να ασκήσει πιο σκληρή αντιπολίτευση…
Το αίτημα για εκλογές εκφράζει ένα μεγάλο “Ως εδώ!”. Η δημοσίευση της μελέτης Τσιόδρα – Λύτρα αποτέλεσε ένα γεγονός τομή, που έδειξε με τον πλέον αδιαμφισβήτητο τρόπο δύο πράγματα.

Η πανδημική κρίση είναι πλέον σε νέα φάση. Επειδή συνδυάζεται με προϋπάρχουσες υγειονομικές και κοινωνικές ανισότητες, έχει πάρει τη μορφή γενικευμένης απειλής για την υγεία και τους όρους ζωής των φτωχότερων και οικονομικά αδύναμων στρωμάτων. 

Η επανεμφάνιση του φαινομένου του πληθωρισμού και η αλλαγή των προσδοκιών σχετικά με τη διάρκεια της έντασής του επηρεάζουν τη στάση των σημαντικότερων κεντρικών τραπεζών. Βασικό στοιχείο των πρώτων μέτρων που αποφασίστηκαν είναι ο περιορισμός των προγραμμάτων ποσοτικής χαλάρωσης, ενώ σε άλλες περιπτώσεις, π.χ. σε Αγγλία και Νορβηγία, καταγράφηκαν οι πρώτες αυξήσεις των ονομαστικών επιτοκίων.

Ο Πιτιγκρίλι ήταν ένας Ιταλός συγγραφέας και δημοσιογράφος που το άστρο του μεσουράνησε στον Μεσοπόλεμο. Αμφιλεγόμενη προσωπικότητα. Ενα μυθιστόρημά του απαγορεύτηκε από το Βατικανό ως άσεμνο και διώχθηκε επειδή ήταν Εβραίος, παρά το γεγονός ότι κατέδιδε άλλους Εβραίους στις ιταλικές μυστικές υπηρεσίες. Πάντως το μυαλό και η σπιρτάδα δεν του έλειπαν.

Σε μια περίοδο που οξύνονται οι κοινωνικές -γεωγραφικές ανισότητες και συρρικνώνεται η εγχώρια παραγωγική βάση αντί οι πολίτες να προσκαλούνται για να συνδιαμορφώνουν τα κυβερνητικά προγράμματα με βάση τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν, υποβιβάζονται σε χειροκροτητές μιας χρήσης .

Α. Αν θα μπορούσαμε να κρατήσουμε κάτι από την επετειακή συζήτηση για τα διακόσια χρόνια από το ξέσπασμα Επανάστασης του 1821, αυτό θα ήταν, αναμφισβήτητα, η διαπίστωση ότι η μεγαλύτερη κακοδαιμονία του ελληνικού κράτους είναι οι βαθύτατοι διχασμοί, που σφράγισαν αρνητικά την πορεία του έως σήμερα. Προς επίρρωση αυτής της άποψης, αρκεί απλώς να αναλογισθούμε πως θα μπορούσε να είχε εξελιχθεί, σε όλα τα επίπεδα, η χώρα, αν δεν μεσολαβήσει οι σκληρότατες συγκρούσεις που στιγμάτισαν κρίσιμες στιγμές της ιστορίας της.

Θα ξεκινήσουμε από πέντε παραδοχές:

Η πρώτη παραδοχή είναι ότι ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. δεν μπόρεσε, στα δυόμισι αυτά χρόνια, να εκπληρώσει την εντολή που του έδωσε στις εκλογές του 2019 το μάλλον αναπάντεχο 31,5% του εκλογικού σώματος. Ποια ήταν η εντολή αυτή; Σύμφωνα με όσα δήλωσε ο Αλέξης Τσίπρας το βράδυ των εκλογών, ήταν η «εντολή μετασχηματισμού με γοργά βήματα, από ένα κόμμα με τεράστια αναντιστοιχία μελών και ψηφοφόρων, σε μια μεγάλη παράταξη, σε ένα σύγχρονο και μαζικό, αριστερό, προοδευτικό κίνημα».

Αν τα σχόλια και τα άρθρα ήταν ψήφοι το ΚΙΝΑΛ θα ήταν τώρα αυτοδύναμη κυβέρνηση! Τόση συζήτηση για ένα κόμμα μικρομεσαίου μεγέθους είναι εντυπωσιακή και ενδεικτική. Πράγματι, παρά τις διαφορές, υπήρξαν κάποιοι κοινοί τόποι στη συζήτηση που συνοψίζονται σε τέσσερα σημεία. Πρώτον, το παρελθόν του κόμματος ΠΑΣΟΚ, με τη μακρόχρονη ηγεμονία και την απότομη κατάρρευση, εξηγεί το ευρύτερο ενδιαφέρον.

Η κ. Λαγκάρντ είπε ότι δεν θα επιτρέψει παιγνίδια με τα ελληνικά ομόλογα και ανακοίνωσε μέτρα που μας διασφαλίζουν χαμηλό κόστος δανεισμού και μετά τον Μάρτιο 2002, όταν θα λήξει το έκτακτο πρόγραμμα (ΡΕΡΡ) που κατ’ εξαίρεση είχε συμπεριλάβει την Ελλάδα. 

Σε μια από τις κωμωδίες των αδελφών Μαρξ, η αεροσυνοδός ρωτάει τον Γκράουτσο «Καφέ ή τσάι;», για να πάρει την απάντηση: «Yes, please». Θυμίζει την αμηχανία της καθʼ ημάς Κεντροαριστεράς. Μετά την κατάρρευση του 2012, οι διαδοχικές απόπειρες ανασυγκρότησης μοιάζει να πάσχουν από την ίδια, όχι εξίσου κωμική, αμηχανία. Στα μεγάλα κόμματα, αυτό μπορεί να είναι συνταγή πολυσυλλεκτικότητας. Στα μικρότερα, είναι αδυναμία να επινοηθεί μια συνεκτική, και όχι απαραίτητα κλειστή, ταυτότητα.

Η μαζική συμμετοχή των πολιτών στην εκλογική διαδικασία του ΚΙΝΑΛ, η νίκη του Νίκου Ανδρουλάκη και η εστίαση όλων των ΜΜΕ στα όσα εξελίχθηκαν τις δύο τελευταίες εβδομάδες, δημιούργησαν την εντύπωση μιας θεαματικής ανόδου ενός κόμματος που θα καταστεί πλέον μια σημαντική πολιτική δύναμη μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία.

Η μισή χώρα κατέχει -2% του πλούτου. Δεν είναι παραδοξολογία. Είναι το κεντρικό συμπέρασμα σε ό,τι αφορά τη χώρα μας της παγκόσμιας έρευνας του World Inequality Lab: ο μισός πληθυσμός έχει κατά μέσο όρο περισσότερο χρέος από ό,τι πλούτο/περιουσία. Δηλαδή χρωστάει περισσότερα από όσα κατέχει! Στον αντίποδα, το ανώτατο 10% κατέχει κάτι περισσότερο από το 50% του εθνικού πλούτου. Οι δείκτες αποτυπώνουν την όξυνση της κοινωνικής ανισότητας μέσα στη μετασχηματιστική εμπειρία της οικονομικής κρίσης και της σύγχρονης πανδημίας. Υποδεικνύουν όμως και κάτι άλλο: το κοινωνικό ζήτημα είναι ο κρίσιμος καταλύτης (και) της εποχής μας.