Η πραγματική πρόκληση για κάθε σύγχρονο οικονομικό πρόγραμμα δεν είναι να επιλέξει ανάμεσα στη φιλοδοξία και στον ρεαλισμό. Είναι να αποδείξει ότι μπορεί να συνδυάζει και τα δύο.

Η απόφαση του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου να δημοσιοποιήσει τη μεθοδολογία κοστολόγησης των προεκλογικών προτάσεων αποτελεί μια σημαντική θεσμική εξέλιξη. Για πρώτη φορά δημιουργείται ένας ανεξάρτητος μηχανισμός που μπορεί να αποτιμήσει με ενιαία μεθοδολογία τον δημοσιονομικό αντίκτυπο των πολιτικών προγραμμάτων, συμβάλλοντας σε έναν πιο τεκμηριωμένο δημόσιο διάλογο. Η εξέλιξη αυτή δεν περιορίζει την πολιτική αντιπαράθεση, αντίθετα, την καθιστά πιο ουσιαστική.

Καμία υποχώρηση από το αποκαλούμενο πλαίσιο Γκουτιέρες δεν μπορεί να γίνει δεκτή στο όνομα των νέων συνθηκών, του ενισχυμένου ρόλου της Τουρκίας, της επιδεινούμενης κατάστασης επί του εδάφους λόγω της ντεφάκτο διχοτόμησης ή λόγω της αποδυνάμωσης του Διεθνούς Δικαίου και της βασιζόμενης σε στοιχειώδεις κανόνες διεθνούς τάξης.

… Η αλήθεια είναι ότι η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας δεν περίμενε κανείς ότι θα διαχειριστεί το μεταναστευτικό με τη γραμμή που της παρέδωσε ο ΣΥΡΙΖΑ ούτε ότι θα γινόταν πρώτη φίλη των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων. Εκτιμώντας, ωστόσο, ότι μία άνευρη διαχείριση των ροών παρέδιδε τις τοπικές κοινωνίες βορά στις εκλογικές ορέξεις της ακροδεξιάς, αναβάθμισε βαθμιαία τόσο το ίδιο το υπουργείο όσο και την ακολουθούμενη μεταναστευτική πολιτική, στην οποία προσέδωσε σταδιακά χαρακτήρα προστασίας των συνόρων από εισβολείς.

Η πολυδιαφημισθείσα πρόσφατη νέα αναχαίτηση drones από την ελληνική πυροβολαρχία Patriot στη Σαουδική Αραβία έφερε ξανά στην επικαιρότητα ένα σημαντικό θέμα: πως η Ελλάδα έχει εμπλακεί άμεσα στους πολέμους της Μέσης Ανατολής.

Ας θυμίσουμε τα δεδομένα:

Πρώτον, με τη δράση των Patriot, έχουμε μια κανονικότατη ελληνική πολεμική εμπλοκή εκτός ελληνικής επικράτειας, με τους πιο σύγχρονους πυραύλους του οπλοστασίου μας και με πάνω από 100 στρατιωτικούς.

Ως πολιτικό πρόβλημα της χώρας συχνά νοούνται τα υπαρξιακά προβλήματα των κομμάτων και των ηγεσιών τους. Το πραγματικό πολιτικό πρόβλημα είναι άλλο: Είναι ένα σύστημα που γίνεται όλο και λιγότερο συμπεριληπτικό, που όχι μόνο στερεί σε αυξανόμενο αριθμό νοικοκυριών δικαιώματα όπως η δωρεάν καλή παιδεία, καλή φροντίδα υγείας, αξιοπρεπής στέγαση και ικανοποιητική ασφάλεια για τη ζωή και την περιουσία τους, αλλά -σε αντίθεση με τις ιδέες που κυριαρχούσαν πριν λίγες 10ετίες- τείνει να αμφισβητεί και την προσδοκία και να απονομιμοποιεί την διεκδίκηση τέτοιων δικαιωμάτων, ως ότι έχουν «υψηλό κόστος».

H σημαντικότερη εξέλιξη από την επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ στην Κύπρο δεν είναι η ανακοίνωση της σύγκλησης μιας νέας πενταμερούς Διάσκεψης για το Κυπριακό. Είναι η μεθοδολογία που επέλεξε ο Αντόνιο Γκουτέρες για να φτάσουμε σε αυτήν.

Η απόφασή του να μη θέσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και να συνδέσει τη σύγκληση της Διάσκεψης με την ολοκλήρωση της απαραίτητης προετοιμασίας σε επίπεδο ουσίας, μεθοδολογίας και Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης δείχνει ότι ο ΟΗΕ δεν προτίθεται να επαναλάβει τα λάθη του παρελθόντος.

Γιατί κάποιες ιστορικές στιγμές αρνούνται να περάσουν στο παρελθόν; Γιατί, ενώ οι επαναστάσεις, οι πόλεμοι ή οι μεταβάσεις τελειώνουν ως γεγονότα, συνεχίζουν να ζουν ως πολιτικά παρόντα; Η δική μας Μεταπολίτευση ανήκει αναμφίβολα στην παραπάνω κατηγορία, εφόσον εξακολουθεί να είναι τόσο παρούσα πενήντα δύο χρόνια μετά.

Αν τη δούμε συγκριτικά, η Ελλάδα δεν διαθέτει ούτε τον ισχυρό ιδρυτικό μύθο της πορτογαλικής Επανάστασης των Γαριφάλων ούτε τον θεσμοποιημένο μνημονικό αναστοχασμό της Ισπανίας των τελευταίων χρόνων όσον αφορά τη δική της μετάβαση.

Με κριτήριο τις εξελίξεις στην οικονομία, η χώρα θα ‘πρεπε να ανασκουμπωθεί και να ανασυνταχθεί. Αυτό γίνεται πιο επιτακτικό αν επαληθευτεί το σενάριο παράτασης της κρίσης στη Μ. Ανατολή με σπάσιμο, παράλληλα, της φούσκας της τεχνολογίας στα χρηματιστήρια, ένα δίδυμο που θα ‘φερνε στον κόσμο ύφεση και πληθωρισμό της τάξης του 5% -με πρώτο θύμα την Ευρώπη. Αλλά και στα μετριοπαθή σενάρια, η ελληνική οικονομία μπαίνει σε ολισθηρό έδαφος: Οι επιχορηγήσεις του ΤΑΑ τελειώνουν, το πολιτικό ρίσκο αναστέλλει νέες αξιόλογες επιχειρηματικές κινήσεις, οι ρυθμοί μεγέθυνσης τείνουν να εξασθενίσουν, και από τα οχυρά των καρτέλ η Ακρίβεια φαίνεται να σαρκάζει τις συμφωνίες κυρίων.

H ΕΛ.Α.Σ. θα διαπραγματευόταν για να εξασφαλίσει τα κονδύλια συνοχής και κρίσιμους για την χώρα πόρους σε άλλους τομείς όπως πχ η πολιτική προστασία απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Η διαπραγμάτευση για τον νέο επταετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2028-2034) μπαίνει σε μια νέα φάση η οποία ενδέχεται να αποδειχθεί και η τελική.

H πρόσφατη αναμόχλευση του θέματος των καταστημάτων που έγιναν γνωστά σαν «ιδιωτικά πανεπιστήμια» μέσω και της ανακοίνωσης της δέσμης μέτρων της ΕΛΑΣ για την παιδεία μου επιβάλλει δυό-τρείς καθαρές κουβέντες.

Αυτό επειδή ανταποκρινόμενος στην όποια ευθύνη νομίζω ότι αναλογεί, ίδια τότε και τώρα και ανεξάρτητη από καιρικές συνθήκες, σε έναν Καθηγητή του Συνταγματικού Δικαίου, μετέσχα στην ιδεολογική, πολιτική και ακαδημαϊκή σύγκρουση για την απόκρουση της κατεδάφισης του Συντάγματος μέσω (και) της κατεδάφισης του άρθρου 16.

Η πολιτική ιστορία είναι γεμάτη από περιπτώσεις κομμάτων που έλαμψαν ως διάττοντες αστέρες και οδηγήθηκαν, τελικά, από το απόγειο στην αφάνεια ή ακόμα και στην πολιτική δύση. Ήταν μοιραίο, άραγε, να συμβεί αυτό, ήταν οι πράξεις και οι παραλείψεις των στελεχών τους ο λόγος που επέφερε την πολιτική εξαΰλωσή τους ή, μήπως, ήταν οι ανάγκες της κοινωνίας αυτές που εκτόπισαν κάποια κόμματα από το κέντρο της σκηνής για να πάρουν τη θέση τους κάποια άλλα;

Όταν ο τιμάριθμος έτρεχε με 4,4% τον Ιούνιο, όσα νοικοκυριά ξόδευαν όλο το εισόδημά τους για να ζήσουν, επιβαρύνονταν πολύ περισσότερο από εκείνα που, έχοντας διπλάσιο ή τετραπλάσιο εισόδημα, ξόδευαν το ίδιο απόλυτο ποσό (που, όμως, αναλογούσε στο 50% ή στο 25% του συνολικού τους εισοδήματος) και αποταμίευαν ή επένδυαν το υπόλοιπο. Κι εκείνα τα νοικοκυριά που έμεναν στο νοίκι, επειδή το κόστος της στέγασης -λόγω κυρίως της μεγάλης ανόδου των ενοικίων- έτρεχε με 10,6%, επιβαρύνονταν πολύ περισσότερο από τα νοικοκυριά που διέθεταν ιδιόκτητη στέγη. Είναι κοινός τόπος: Ο τιμάριθμος δεν επιφέρει την ίδια επιβάρυνση σε όλους.