...Δημοσιονομικά υπεύθυνος είναι εκείνος που ιεραρχεί ανάγκες, προγραμματίζει για το μέλλον και διατηρεί δυνατότητα παρέμβασης όταν έρχεται η κρίση. Δεν αρκούν τα πλεονάσματα ούτε η αλληλογραφία. Χρειάζονται σχέδιο και διορατικότητα. Γιατί δημοσιονομική υπευθυνότητα δεν είναι να εξαντλείς τις δυνατότητες όταν σε εξυπηρετεί και να αναζητάς εξαιρέσεις όταν τις χρειάζεσαι. Αυτό είναι το ακριβώς αντίθετο: δημοσιονομική ανευθυνότητα.

Η βελτίωση της κοινωνικής ευημερίας αποτελεί έναν από τους θεμελιώδεις σκοπούς της οικονομικής πολιτικής, μαζί με την παραγωγική ανάπτυξη, την απασχόληση και τη μακροοικονομική σταθερότητα. Η δημοσιονομική συμμόρφωση δεν υποκαθιστά την πολιτική επιλογή. Τα δημοσιονομικά περιθώρια αποτελούν παράμετρο άσκησης της οικονομικής πολιτικής, δεν είναι αυτοσκοπός.

Για τον προοδευτικό προγραμματικό σχεδιασμό, η ιεράρχηση είναι ουσιώδης. Οι κοινωνικές ανάγκες και οι αναπτυξιακοί στόχοι καθορίζουν τις προτεραιότητες, ενώ η δημοσιονομική στρατηγική προσδιορίζει τους όρους χρηματοδότησης και τη χρονική αλληλουχία των παρεμβάσεων.

Είναι νωρίς ακόμη για να ξέρουμε τι θα σημάνει για τη Σερβία η εκλογική νίκη της Φοιτητικής Λίστας. Πόσο εύκολη θα είναι η μετάβαση από την κινηματική οργάνωση στη διακυβέρνηση μιας χώρας; Πώς, στην Ευρώπη του 2026, μια πολιτική πρωτοβουλία που φέρει εμφατικά τη φοιτητική ιδιότητα στον τίτλο της κερδίζει την εμπιστοσύνη μιας κοινωνίας;

Μου έρχεται στο μυαλό ο 19ος αιώνας, όταν οι φοιτητές ενσάρκωναν προσδοκίες πολύ μεγαλύτερες από το αριθμητικό τους μέγεθος.

Είναι οι άμεσες ξένες επενδύσεις τόσες και τέτοιες ή, έστω, αυξάνονται με τέτοιο ρυθμό, ώστε να δικαιολογούνται οι διθύραμβοι που ακούγονται;

Εν αρχή το μέγεθός τους: Από 4,5 δισ. ευρώ το 2019 (περίπου 2,4% του ΑΕΠ) έφτασαν τα 12,6 δισ. ευρώ πέρυσι -στο 5% του ΑΕΠ. Συνολικά, το απόθεμά τους άγγιξε τα 100 δισ. ευρώ. Αλλά εκτός από τους ρυθμούς μεταβολής υπάρχουν και τα απόλυτα μεγέθη: Το 2025 η Ελλάδα απορρόφησε τα 12,9 δισ. δολ. από τα 164,7 δισ. που εισέρρευσαν στους 27 της ΕΕ ως άμεσες ξένες επενδύσεις, το 8% περίπου.

...Από τότε που η Βραζιλία υιοθέτησε το εκλογικό σύστημα των δύο γύρων, το 1989, κανείς δεν είχε καταφέρει να κερδίσει την προεδρία έχοντας τερματίσει δεύτερος στον πρώτο γύρο. Ο Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα ανέτρεψε αυτόν τον κανόνα την Κυριακή: Νίκησε τον Φλάβιο Μπολσονάρο με 51,8% των έγκυρων ψήφων έναντι 48,2%. Η διαφορά του —περισσότερες από τέσσερα εκατομμύρια ψήφους— είναι περίπου διπλάσια από εκείνη του 2022, όταν είχε επικρατήσει του Ζαΐρ Μπολσονάρο με μόλις 1,8 ποσοστιαία μονάδα.

Το στεγαστικό είναι οξύ σχεδόν σε όλη την Ευρώπη, είναι οξύτερο καθ’ ημάς. Η μεγάλη εικόνα: Τα ελληνικά νοικοκυριά δαπανούν το 36% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για να καλύψουν το κόστος στέγασης, όταν ο μέσος όρος στους «27» της Ε.Ε. είναι σχεδόν στο μισό (19,2%). Το 29% των νοικοκυριών στα αστικά κέντρα ξοδεύουν πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για να καλύψουν το κόστος στέγασης, όταν ο μέσος όρος στην Ε.Ε. είναι στο ένα τρίτο (9,8%).

«Μάλλον εσείς περάσατε αυτή τη φάση της οργής που βλέπουμε στη Γαλλία, πριν από μία δεκαετία», λέει, δείχνοντας να κατανοεί τις δυσκολίες εκείνης της αρνητικής πρωτιάς. Ο Τζουλιάνο ντα Εμπολι είναι ένας από τους πιο οξυδερκείς πολιτικούς επιστήμονες και συγγραφείς της εποχής μας, με σπάνια ικανότητα να ακτινογραφεί τους μηχανισμούς της εξουσίας, της προπαγάνδας και της τεχνολογίας στις κοινωνίες.

Η Ε.Ε. μένει μπλοκαρισμένη και άπραγη. Στη Σύνοδο Κορυφής κανείς δεν ρίσκαρε να μιλήσει για νέες πρωτοβουλίες και δράσεις. Η όλη συζήτηση περιορίστηκε στο αν τα κράτη-μέλη θα έχουν το δικαίωμα να κάνουν στοχευμένες και προσωρινές επιδοτήσεις των τιμών των καυσίμων – όχι αν και πώς θα μπορούσαν να μειωθούν οι τιμές. Και μπροστά στα αδιέξοδα από τις κοντόθωρες και αντιφατικές πολιτικές του ευρωπαϊκού διευθυντηρίου, εύκολα βρήκε τον δρόμο του ένας συναγωνισμός επικρίσεων κατά των πράσινων πολιτικών, με τον κανονισμό για το μεθάνιο και το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων στο επίκεντρο.

Στην πιο παράδοξη «συγκατοίκηση» των τελευταίων ετών, η ΑΝΤΙΣΥΡΙΖΑ τάση του ΠΑΣΟΚ συναντάται με τους Αριστερούς που ομνύουν στην ιδεολογική καθαρότητα. Και οι μεν και οι δε ούτε που θέλουν να ακούσουν για συνεργασία του χώρου.

Τελικά, έτσι θα πάμε μέχρι τις κάλπες; Με τους οπλαρχηγούς στα κεραμίδια και τα πρωτοπαλίκαρα στις πολεμίστρες; Κι αν πάμε έτσι, ποιος θα επωφεληθεί; Το ΠΑΣΟΚ, η ΕΛΑΣ ή, μήπως, η Νέα Δημοκρατία;

Ενα από τα θέματα που θα απασχολήσουν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (διάσκεψη κορυφής ΕΕ) που αρχίζει σήμερα στις Βρυξέλλες (μαζί με τον πολυετή προϋπολογισμό, την Ουκρανία και ενέργεια) είναι η κατάργηση του βέτο/ομοφωνίας στη λήψη αποφάσεων της Ενωσης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε ήδη σχετικές προτάσεις ενόψει της νέας διεύρυνσης της ΕΕ.

Η συζήτηση αυτή έρχεται ενώ η Ελλάδα δέχεται ακόμη επικρίσεις για το βέτο που άσκησε τον περασμένο Ιούλιο στην υιοθέτηση του 21ου πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Το θέμα βέτο αποκτά έτσι ιδιαίτερη βαρύτητα για τη χώρα μας (ενόψει και της επερχόμενης ελληνικής προεδρίας).

Το κομματικό σύστημα μοιάζει με αρχιπέλαγος όπου οι κομματικές βεβαιότητες, οι εντάσεις και ο απορριπτικός λόγος, συχνά συνοδευόμενος από παραισθητικές εικόνες μοναδικότητας ή μεγαλείου, κυριαρχούν.

Η κομματική πόλωση συνήθως αποδίδεται στις μεγάλες διαιρέσεις του παρελθόντος (εμφύλιοι, καχεκτική δημοκρατία, δικτατορίες, χρεοκοπία κ.ά.). Οχι άδικα. Αποδίδεται επίσης στον «χαρακτήρα του Ελληνα». Ετσι όμως υποτιμάται κάτι πιο κοντινό: η επίδραση του εκλογικού νόμου. Το εκλογικό σύστημα δεν είναι απλός τεχνικός μηχανισμός. Είναι και πολιτικο-ψυχολογικός

Πώς θα αντιμετωπίσουμε την αντιτουρκική ψύχωση πάνω στην οποία βασίζονται τα επικίνδυνα παιχνίδια με την Τουρκία και το Ισραήλ; Δεν πρόκειται για εξωτερική πολιτική, αλλά για τον ιστορικό προσανατολισμό της χώρας.

Στα «ταραγμένα νερά», κρύβονται πολλοί κίνδυνοι, μας έχει δείξει η Οδύσσεια. Κι αν το ομηρικό έπος αφορά τις δυτικές θάλασσες, οι σύγχρονες παγίδες βρίσκονται στις θάλασσες του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.