Κυπριακό: 30 μέρες που αλλάζουν το κλίμα
Μακάριος Δρουσιώτης, Ελευθεροτυπία, Δημοσιευμένο: 2008-04-04
Συμπληρώθηκε ήδη ένας μήνας από την εκλογή του Δ. Χριστόφια στην προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Τριάντα μέρες ήταν αρκετές για να αλλάξει εντελώς το κλίμα στο Κυπριακό. Ας κάνουμε ένα σύντομο απολογισμό:
Σε επίπεδο διεθνούς κοινότητας:
* Η Κύπρος βγήκε από την απομόνωση στην Ε.Ε.
* Ο βοηθός γενικός γραμματέας των Η.Ε., Λιν Πάσκοε ολοκλήρωσε με επιτυχία την επίσκεψή του στην Κύπρο και σχεδόν εξήγγειλε νέες συνομιλίες σε τρεις μήνες.
Το αδιέξοδο έσπασε από την πρώτη συνάντηση που είχε ο Δ. Χριστόφιας με τον Μεχμέτ Αλί Ταλάτ. Υστερα από μιας ώρας συζήτηση, χωρίς την παρουσία συμβούλων και διαμεσολαβητών, οι δύο παλιοί σύντροφοι βρήκαν τη φόρμουλα επανέναρξης των διαπραγματεύσεων για συνολική λύση.
Το αποτέλεσμα της συνάντησης αυτής υπήρξε η πιο ριζοσπαστική εξέλιξη στην ιστορία των συνομιλιών για λύση του Κυπριακού, διότι:
* Και οι δύο ηγέτες δεσμεύτηκαν από τώρα για απευθείας συνομιλίες με στόχο τη συνολική λύση πριν από το καλοκαίρι. Και οι δύο γνωρίζουν πως αυτή η φορά θα είναι για τα καλά η τελευταία κι αν αποτύχουν, θα επέλθει ο οριστικός διαμελισμός. Παραδέχονται, ακόμη, πως η διχοτόμηση θα είναι καταστροφική για την Κύπρο και ούτε ο ένας ούτε ο άλλος θα ήθελαν να συνδέσουν το όνομά τους με μια εθνική καταστροφή.
* Οι Χριστόφιας και Ταλάτ δεν κόλλησαν στην εμμονή της 8ης Ιουλίου από τη μια και του σχεδίου Ανάν από την άλλη. Απλώς, έπεισαν ο ένας τον άλλον ότι θέλουν λύση και το εννοούν. Υστερα, κατέληξαν με ευκολία σε μια πολύ ευφάνταστη φόρμουλα:
Θα ιδρυθούν επιτροπές, όπως προβλέπει η συμφωνία της 8ης Ιουλίου, οι οποίες θα κάνουν κομματάκια το σχέδιο Ανάν, θα πάρουν εκείνα τα μέρη στα οποία συμφωνούν, θα γεφυρώσουν τις διαφωνίες εκεί που μπορούν και θα παρουσιάσουν το αποτέλεσμα στους ηγέτες σαν κοινές θέσεις των ίδιων των Κυπρίων και όχι προτάσεις εκ των έξω. Στα υπόλοιπα θα διαπραγματευτούν με καλή πίστη, θα δώσουν και θα πάρουν, για να καταλήξουν σε μια συμφωνημένη λύση.
Ηδη στην Κύπρο πνέει άλλος αέρας. Τα αποτελέσματα μιλούν από μόνα τους:
* Σε δύο μόνο συναντήσεις οι εκπρόσωποι των δύο ηγετών, Γ. Ιακώβου και Ο. Ναμί, συμφώνησαν στη σύσταση και τη λειτουργία των επιτροπών, κάτι που δεν κατάφεραν ύστερα από δεκάδες συναντήσεις, από τον Ιούνιο του 1996 μέχρι σήμερα, οι Τάσος Τζιωνής και Ρασίτ Περτέβ. Αυτό σημαίνει πως δεν υπήρχε πολιτική βούληση να σπάσει το αδιέξοδο.
* Από το 2004, όταν ελήφθη η πολιτική απόφαση για το άνοιγμα της οδού Λήδρας και εγκρίθηκε από την Ε.Ε. σαν σημείο διέλευσης δυνάμει του κανονισμού για την Πράσινη Γραμμή, δεν κατέστη δυνατό να υλοποιηθεί. Σε τριάντα μέρες βρέθηκαν οι τρόποι, λύθηκαν όλα τα προβλήματα και χθες έπεσε το οδόφραγμα που έστεκε εκεί από το 1964.
Οι απευθείας συνομιλίες θα αρχίσουν το καλοκαίρι, με στόχο τη συνολική λύση, το συντομότερο δυνατόν. Η κρίση στην Τουρκία επηρεάζει τις εξελίξεις, αλλά όχι άμεσα. Οταν η Τουρκία θα κληθεί να πάρει τις μεγάλες αποφάσεις, το σκηνικό στο εσωτερικό της θα έχει ξεκαθαρίσει. Μόνον αν υπάρξει συνολική ανατροπή στην Τουρκία και πάγωμα της ενταξιακής διαδικασίας, το Κυπριακό θα οδηγηθεί ξανά σε πλήρες αδιέξοδο.
Σε επίπεδο διεθνούς κοινότητας:
* Η Κύπρος βγήκε από την απομόνωση στην Ε.Ε.
* Ο βοηθός γενικός γραμματέας των Η.Ε., Λιν Πάσκοε ολοκλήρωσε με επιτυχία την επίσκεψή του στην Κύπρο και σχεδόν εξήγγειλε νέες συνομιλίες σε τρεις μήνες.
Το αδιέξοδο έσπασε από την πρώτη συνάντηση που είχε ο Δ. Χριστόφιας με τον Μεχμέτ Αλί Ταλάτ. Υστερα από μιας ώρας συζήτηση, χωρίς την παρουσία συμβούλων και διαμεσολαβητών, οι δύο παλιοί σύντροφοι βρήκαν τη φόρμουλα επανέναρξης των διαπραγματεύσεων για συνολική λύση.
Το αποτέλεσμα της συνάντησης αυτής υπήρξε η πιο ριζοσπαστική εξέλιξη στην ιστορία των συνομιλιών για λύση του Κυπριακού, διότι:
* Και οι δύο ηγέτες δεσμεύτηκαν από τώρα για απευθείας συνομιλίες με στόχο τη συνολική λύση πριν από το καλοκαίρι. Και οι δύο γνωρίζουν πως αυτή η φορά θα είναι για τα καλά η τελευταία κι αν αποτύχουν, θα επέλθει ο οριστικός διαμελισμός. Παραδέχονται, ακόμη, πως η διχοτόμηση θα είναι καταστροφική για την Κύπρο και ούτε ο ένας ούτε ο άλλος θα ήθελαν να συνδέσουν το όνομά τους με μια εθνική καταστροφή.
* Οι Χριστόφιας και Ταλάτ δεν κόλλησαν στην εμμονή της 8ης Ιουλίου από τη μια και του σχεδίου Ανάν από την άλλη. Απλώς, έπεισαν ο ένας τον άλλον ότι θέλουν λύση και το εννοούν. Υστερα, κατέληξαν με ευκολία σε μια πολύ ευφάνταστη φόρμουλα:
Θα ιδρυθούν επιτροπές, όπως προβλέπει η συμφωνία της 8ης Ιουλίου, οι οποίες θα κάνουν κομματάκια το σχέδιο Ανάν, θα πάρουν εκείνα τα μέρη στα οποία συμφωνούν, θα γεφυρώσουν τις διαφωνίες εκεί που μπορούν και θα παρουσιάσουν το αποτέλεσμα στους ηγέτες σαν κοινές θέσεις των ίδιων των Κυπρίων και όχι προτάσεις εκ των έξω. Στα υπόλοιπα θα διαπραγματευτούν με καλή πίστη, θα δώσουν και θα πάρουν, για να καταλήξουν σε μια συμφωνημένη λύση.
Ηδη στην Κύπρο πνέει άλλος αέρας. Τα αποτελέσματα μιλούν από μόνα τους:
* Σε δύο μόνο συναντήσεις οι εκπρόσωποι των δύο ηγετών, Γ. Ιακώβου και Ο. Ναμί, συμφώνησαν στη σύσταση και τη λειτουργία των επιτροπών, κάτι που δεν κατάφεραν ύστερα από δεκάδες συναντήσεις, από τον Ιούνιο του 1996 μέχρι σήμερα, οι Τάσος Τζιωνής και Ρασίτ Περτέβ. Αυτό σημαίνει πως δεν υπήρχε πολιτική βούληση να σπάσει το αδιέξοδο.
* Από το 2004, όταν ελήφθη η πολιτική απόφαση για το άνοιγμα της οδού Λήδρας και εγκρίθηκε από την Ε.Ε. σαν σημείο διέλευσης δυνάμει του κανονισμού για την Πράσινη Γραμμή, δεν κατέστη δυνατό να υλοποιηθεί. Σε τριάντα μέρες βρέθηκαν οι τρόποι, λύθηκαν όλα τα προβλήματα και χθες έπεσε το οδόφραγμα που έστεκε εκεί από το 1964.
Οι απευθείας συνομιλίες θα αρχίσουν το καλοκαίρι, με στόχο τη συνολική λύση, το συντομότερο δυνατόν. Η κρίση στην Τουρκία επηρεάζει τις εξελίξεις, αλλά όχι άμεσα. Οταν η Τουρκία θα κληθεί να πάρει τις μεγάλες αποφάσεις, το σκηνικό στο εσωτερικό της θα έχει ξεκαθαρίσει. Μόνον αν υπάρξει συνολική ανατροπή στην Τουρκία και πάγωμα της ενταξιακής διαδικασίας, το Κυπριακό θα οδηγηθεί ξανά σε πλήρες αδιέξοδο.
