Κύριε, κύριε η ΔΗΜΑΡ με πειράζει!

Στο πρόσφατο συνέδριό της, η ΔΗΜΑΡ αποφάσισε με μεγάλη πλειοψηφία να προσχωρήσει στην ομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών του Ευρωκοινοβουλίου και να εξετάσει τις δυνατότητες προσχώρησης και στο Κόμμα των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών.

Η απόφαση έγινε φυσικά ευνοϊκά αποδεκτή από την ηγεσία των Ευρωσοσιαλιστών που βλέπουν την επιρροή της ομάδας τους να επεκτείνεται σε ένα ακόμη κόμμα, αλλά και προσβλέπουν στη συγκέντρωση του μέγιστου αριθμού εδρών στο Ευρωκοινοβούλιο, όπου θα ανταγωνισθούν με τους χριστιανοδημοκράτες για την πρώτη θέση. Έτσι, ο πρόεδρος της ομάδας Σβόμποντα συναντήθηκε αρκετές φορές με τον Φώτη Κουβέλη σε πολύ καλή ατμόσφαιρα και εξέφρασε τη στήριξή του προς τη ΔΗΜΑΡ (όπως και προς τα άλλα σχήματα που υποστηρίζουν την ομάδα του). Εξάλλου, ο πρόεδρος της ΔΗΜΑΡ φαίνεται πως προσκαλείται στο προσεχές συνέδριο των Ευρωσοσιαλιστών.

Θα περίμενε κανείς πως όσοι αυτοπροσδιορίζονται ως σοσιαλιστές και σοσιαλδημοκράτες στην Ελλάδα θα αντιδρούσαν ανάλογα θετικά. Η επιλογή της ΔΗΜΑΡ μπορεί να αναγνωσθεί (και μάλιστα από όσους αμφιβάλλουν για την ταυτότητα του κόμματος) ως αγκυροβόληση στο σοσιαλιστικό λιμάνι και ως οριοθέτηση απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ που πρωταγωνιστεί σε άλλη πολιτική ομάδα. Όσοι μάλιστα επικρίνουν την ΔΗΜΑΡ επειδή δεν δέχεται κοινό ψηφοδέλτιο με το ΠΑΣΟΚ, θα ανέμενε κανείς να βλέπουν θετικά την προσχώρησή της στους Ευρωσοσιαλιστές, αφού έτσι διατηρούνται ανοικτοί πρόσθετοι δίαυλοι επικοινωνίας για το μέλλον, όταν ενδεχομένως η ενότητα του χώρου της κεντροαριστεράς θα γίνει πιο ρεαλιστική.

Εντελώς διαφορετική υπήρξε η αντίδραση του κ.Βενιζέλου: αντλώντας από τις πιο μελανές σελίδες των ενδοκομμουνιστικών συγκρούσεων ("ένα είναι το κόμμα"), ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αφιερώνει τον τελευταίο καιρό μεγάλο μέρος του χρόνου του στη διεκδίκηση του μονοπωλίου της σοσιαλιστικής εκπροσώπησης στην Ελλάδα.

Επιτίθεται στον Κουβέλη (και όχι στους Ευρωπαίους σοσιαλιστές που συνομιλούν με αυτόν) με υβριστικούς χαρακτηρισμούς όπως "παράσιτο" (σε συνέχεια εκφράσεων όπως "τσογλάνια" και "πέμπτη φάλαγγα" που εκτόξευσε εναντίον άλλων αντιπάλων του). Φαίνεται πως έτσι κάνει επίδειξη του ήθους και του ύφους με το οποίο φιλοδοξεί ως κεντροαριστερά να ανανεώσει την χώρα.  Στο εξωτερικό, σαν μαθητής δημοτικού σχολείου προς το δάσκαλο, ικετεύει τους Ευρωπαίους σοσιαλιστές να "καθαρίσουν" αυτοί για λογαριασμό του στην Ελλάδα, αποκηρύσσοντας τη ΔΗΜΑΡ.

Με αυτή του τη στάση ο κ.Βενιζέλος απλά εκτίθεται, και εδώ και έξω. Υπογραμμίζει την ανειλικρίνεια της "ανοικτής πρόσκλησης" που δήθεν απευθύνει στη ΔΗΜΑΡ (πρόσκληση προς "παράσιτο";) και παρέχει δείγμα γραφής για το πώς αντιλαμβάνεται το σύνθημα "χωρίς ηγεμονισμούς" που διατυμπανίζει στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας των "58". Οι δε ξένοι παρακολουθούν έκπληκτοι την υπεροψία του αρχηγού ενός κόμματος που μέσα σε τέσσερα χρόνια πέρασε από το 40 στο 5%.

Όταν δεν υβρίζει, το ΠΑΣΟΚ προβάλλει το επιχείρημα: "μα πώς είναι δυνατό ΔΗΜΑΡ και ΠΑΣΟΚ να είναι στο ίδιο ευρωπαϊκό κόμμα και να μην συνεργάζονται;". Γνωρίζει φυσικά πως αυτό είναι απολύτως δυνατό. Σε αρκετές χώρες υπάρχουν πάνω από ένα κόμματα που ανήκουν στο ΕΣΚ και στην ομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών. Εννοείται δε ότι αυτά δεν κατεβαίνουν από κοινού στις εκλογές. Ούτε προβλέπεται στους φορείς των Ευρωσοσιαλιστών δικαίωμα βέτο για οποιονδήποτε. Η εξήγηση είναι απλή: οι Ευρωσοσιαλιστές δεν εμπνέονται από την  Κομμουνιστική Διεθνή, όπου το κάθε κόμμα αποτελούσε το "εθνικό τμήμα" και εφάρμοζε μιαν ενιαία γραμμή που αποφασίζονταν στη Μόσχα. Έχουν πολύ πιο χαλαρά σχήματα, και υπάρχει πολυφωνία, τόσο μέσα όσο και ανάμεσα στα κόμματα.

Στα ζητήματα της ευρωπαϊκής πολιτικής και της Ελλάδας λ.χ. είναι γνωστό πως στους Ευρωπαίους σοσιαλιστές υπάρχουν πολλές απόψεις, παρά τις προσπάθειες του ΠΑΣΟΚ να εμφανίσει πως στηρίζονται οι δικές του θέσεις και πρακτικές. Οι απόψεις Σβόμποντα, Λιεμ Χοαγκ Γκοκ, Μπεκ ή και Χάμπερμας πόρρω απέχουν από τις πρόσφατες δηλώσεις Γκάμπριελ, στις οποίες υποχρεώθηκε να αντιπαρατεθεί ακόμη και ο κ.Βενιζέλος. Χωρίς βέβαια να θέσει θέμα πως ο ίδιος ή ο πρόεδρος του SPD δεν "χωράνε" στη σοσιαλιστική ομάδα…

Ας είμαστε σαφείς. Η ΔΗΜΑΡ δεν αντλεί την νομιμοποίησή της από ξένα κόμματα και σχήματα, αλλά από τον ελληνικό λαό και από την ιστορία της. Δεν είμαστε ούτε θέλουμε να γίνουμε γραφείο αντιπροσωπείας των Ευρωπαίων συντρόφων μας. Όμως η ΔΗΜΑΡ βρίσκεται προγραμματικά χωρίς αμφιβολία στο χώρο των Ευρωπαίων σοσιαλιστών. Και θεωρούμε απολύτως φυσικό και –ως πεισμένοι ευρωπαϊστές- σημαντικό να ανήκουμε στην ευρωπαϊκή πολιτική οικογένεια που αντιστοιχεί περισσότερο στα πιστεύω μας. Στο σοσιαλιστικό χώρο δεν υπάρχει σήμερα έδαφος για αποκλειστικότητες. Η κατάσταση δε της κεντροαριστεράς στην Ελλάδα σίγουρα δεν δικαιολογεί ηγεμονισμούς.

Γνωρίζουμε πως έτσι σκέφτονται και οι ξένοι σύντροφοί μας: εύχονται βέβαια την ενότητα όλων των σοσιαλιστών-δημοκρατών στην Ελλάδα, δεν διανοήθηκαν όμως να πιέσουν την ΔΗΜΑΡ για κοινή κάθοδο με το ΠΑΣΟΚ. Και αυτό ανεξάρτητα από το αν ο μικρός μαθητής Βενιζέλος, με κλάματα και ικεσίες, κατορθώνει –όπως ισχυρίζεται- να αποσπά κάποια λόγια παρηγοριάς από την Εσπερία.

Εννοείται πως όλοι θα θέλαμε ο χώρος της δημοκρατικής και σοσιαλιστικής αριστεράς να είχε ενιαία έκφραση. Όμως η ενιαία έκφραση προϋποθέτει ένα ελάχιστο κοινών προσεγγίσεων πάνω στα κρίσιμα τρέχοντα πολιτικά ζητήματα. Και έχουμε επανειλημμένα εξηγήσει πως, κατά τη γνώμη μας, η προϋπόθεση αυτή δεν πληρούται με το σημερινό ΠΑΣΟΚ που συμμετέχει στην κυβέρνηση Σαμαρά και υλοποιεί τα μνημόνια.

Είναι πιστεύω καιρός η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ (όπως και της κίνησης των "58") να συνειδητοποιήσει πως η αναγόρευση της ΔΗΜΑΡ σε κύριο αντίπαλο με όρους παλαιοκομμουνιστικών συγκρούσεων δεν ωφελεί κανένα. Ούτε αυτούς σίγουρα, ούτε εμάς, ούτε τη δημοκρατική αριστερά συνολικά. Ωφελεί τον νέο διπολισμό, καθώς οι πολίτες απομακρύνονται από ομάδες που καυγαδίζουν ως γκρουπούσκουλα. Και δεν πολυψάχνουν ποιος "φταίει". Αν λοιπόν στόχος είναι πραγματικά ο "τρίτος πόλος" και όχι η ενίσχυση του πρώτου, ας αποδεχθούν το προφανές πως –σ’ αυτή τη φάση τουλάχιστον- δεν θα υπάρξει ενιαίος "κεντροαριστερός" φορέας, πως η ΔΗΜΑΡ δεν θα συμπτύξει κοινό εκλογικό σχήμα με το ΠΑΣΟΚ. Και ας τραβήξουμε ο καθένας το δρόμο του με τα πιστεύω του, πολιτισμένα, χωρίς χαρακτηρισμούς και ανταρτοπόλεμους, ασχολούμενοι με τα πραγματικά προβλήματα του τόπου και την οικοδόμηση της κεντροαριστεράς, όπως την αντιλαμβανόμαστε ο καθένας. Εξάλλου, η ώρα της αλήθειας πλησιάζει και σύντομα θα μπορέσουμε όλοι να βγάλουμε τα συμπεράσματά μας.