Μεταπολίτευση

Αν η Γ’ Ελληνική Δημοκρατία ήταν ηθοποιός σήμερα θα ήταν η Ρένα Βλαχόπουλου ως «μια τρελή τρελή σαραντάρα». Ωστόσο, παρά τα όσα «τρελά» της καταλογίζουν, το νεότερο ελληνικό κράτος ουδέποτε γνώριζε αντίστοιχη περίοδο δημοκρατίας και πολιτικής σταθερότητας. Αυτά τα «σαράντα χρόνια φαγούρας», οι εναλλαγές κυβερνήσεων είναι ομαλές, ακόμη και όταν οι δραστηριότητες των κυβερνήσεων δεν είναι.

Υπάρχουν και επιφυλάξεις. Ο Γιάννης Ραγκούσης μίλησε για «σκοτεινή πλευρά της Μεταπολίτευσης» και ο μπαρουτοκαπνισμένος Λαοκράτης Βίσσης για «νόσο της Μεταπολίτευσης». Αλλοι - ων ουκ έστιν αριθμός, με πρώτον τον Κ. Λαλιώτη - διαπίστωναν κατά καιρούς το «τέλος της Μεταπολίτευσης».

Ολοι έχουν δίκιο. Αλλά όταν το πλάνο ανοίγει το δίκιο τους χάνεται στο - φουρτουνιασμένο έστω - πέλαγος μιας περιόδου στην οποία η Ελλάδα γνώρισε τις καλύτερες στιγμές της: τη σωτήρια ένταξή της στην κοινοτική Ευρώπη χάρη στον ρεαλισμό του Κωνσταντίνου Καραμανλή, την αυτοΐαση των τραυματικών διαχωρισμών του Εμφυλίου χάρη στον οραματισμό του Ανδρέα Παπανδρέου και τη θαυμαστή διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004.

Μαύρες τρύπες στο στερέωμα της Μεταπολίτευσης υπάρχουν πολλές, όπως υπάρχουν και πολλά μαύρα πρόβατα. Αλλά τίποτε δεν ήταν ποτέ καλύτερο στην Ελλάδα από αυτό που άρχισε το 1974 και συνεχίζεται. Τα κηρύγματα για Νέα Μεταπολίτευση - που δοκίμασε ο Σημίτης και αναπαράγει αδέξια ο Σαμαράς - χάνονται στην αντοχή και την πολύπλοκη απεραντοσύνη της ιστορικής περιόδου που άνοιξε πριν από τέσσερις δεκαετίες. Αλλωστε κανείς δεν μπορεί να θεμελιώσει Νέα Μεταπολίτευση όταν ο ίδιος είναι δημιούργημα της παλαιάς - ποιος προκύπτει από τη φωτεινή πλευρά της και ποιος από την γκρίζα, είναι άλλη υπόθεση.

Πρόσωπο για να οδηγήσει σε Νέα Μεταπολίτευση ίσως αποδειχθεί ο Αλέξης Τσίπρας αν δεν πέσει από το ποδήλατο που τον πάει στην εξουσία και αν - εφόσον φτάσει - καταλάβει όσα δεν κατάλαβαν ο Σημίτης το 1996 και ο Καραμανλής το 2004, όταν είχαν τρομακτική ισχύ ανατροπής των πραγμάτων και δεν το έκαναν, ο καθένας για διαφορετικούς λόγους - όπως διαφορετική είναι και η περίπτωση του Γ. Παπανδρέου.

Νέα Μεταπολίτευση θα επιβάλει όποιος αποφύγει το σύνδρομο του Αννίβα που έκανε πίσω ενώ η Ρώμη ήταν έτοιμη να πέσει. Αλλωστε - όπως απέδειξε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής το 1974 - για τις Μεταπολιτεύσεις χρειάζεται ο κανόνας του Μαχάτμα Γκάντι: «Πρέπει να γίνουμε η αλλαγή που θέλουμε να δούμε».