… Για να μην σας μπλέκουμε με πολλά νούμερα και τεχνικά. Εμείς είχαμε κάθε λόγο να κάνουμε μεγάλες επενδύσεις σε μπαταρίες, αλλά δεν τις κάναμε. Τις έκαναν οι Βούλγαροι. Έτσι, το μεσημέρι που δεν χρειαζόμαστε τόσο ρεύμα όσο παράγουμε, το στέλνουμε στην Βουλγαρία και οι Βούλγαροι μας το δίνουν και πάλι πίσω το βράδυ που το χρειαζόμαστε. Αυτό το πέρα δώθε έχει ένα κάποιο κόστος…

Όποιος καεί στον χυλό, φυσά και το γιαούρτι. Ίσως η τραυματική εμπειρία της Κρ. Λαγκάρντ από το πάθημά της το 2021 επέδρασε στην προχτεσινή απόφασή της να σπεύσει να αυξήσει 0,25 τα επιτόκια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Το φθινόπωρο του 2021 είχε αρχίσει να φουντώνει ο πληθωρισμός αλλά εκείνη επέμενε ότι το φαινόμενο θα ήταν παροδικό και ως εκ τούτου δεν υπήρχε λόγος να αυξηθούν τα επιτόκια. Ο πληθωρισμός έφτασε το 4% αρχές του 2022, οι κεντρικές τράπεζες των ΗΠΑ και της Αγγλίας αύξησαν τα επιτόκιά τους, αλλά η ΕΚΤ έμεινε απαθής μέχρι τον Ιούλιο 2022

…. Το νέο διεθνές περιβάλλον, καθώς αρχίζει να βαραίνει η ατμόσφαιρα στις περισσότερες οικονομίες του κόσμου και ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές, βρίσκει την ελληνική οικονομία να έχει όλες τις διαρθρωτικές αδυναμίες, που σε συνθήκες μεγάλης διεθνούς αναστάτωσης μας έχουν στοιχίσει πολύ ακριβά. Η ανάγκη ριζικής αλλαγής πορείας γίνεται πιο επιτακτική. Η παροχολογία από το βήμα της ΔΕΘ λειτουργεί στην αντίθετη κατεύθυνση, του καθησυχασμού, κατατείνοντας αφενός στον εξωραϊσμό της πραγματικής κατάστασης και στην συγκάλυψη της επικίνδυνης αδυναμίας της ελληνικής οικονομίας, αφετέρου στην αποτροπή της απαιτούμενης αλλαγής πολιτικής. Με εκτονωτικές προεκλογικές παροχές, προκειμένου όλα να μείνουν ίδια.

Η ομιλία του Αλέξη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη ήταν συνεκτική και συγκροτημένη. Εστίασε στις κοινωνικές ανάγκες των πολιτών και όχι στην κοστολόγηση του οικονομικού προγράμματος της ΕΛΑΣ, όπως έλεγαν οι λανθασμένες πληροφορίες. Απέφυγε να πέσει στην παγίδα της κοστολόγησης που του είχαν στήσει οι αντίπαλοί του, αλλά και κάποιοι «φίλοι» του. Τι εννοώ, για να μη παρεξηγηθώ.

Η οικονομική κρίση δίδαξε στη χώρα, με τον πιο επώδυνο τρόπο, τη σημασία της δημοσιονομικής πειθαρχίας. Στη δύσκολη περίοδο των μνημονίων πληρώσαμε όλοι πολιτικές που για χρόνια φόρτωναν με χρέη τις επόμενες γενιές. Μόνο που, δεκαπέντε χρόνια αργότερα, κινδυνεύουμε να περάσουμε στο άλλο άκρο. Από την πολιτική χωρίς λογαριασμό, στον λογαριασμό χωρίς πολιτική.

Αν περάσουν από τη Χαλκιδική οι βουλευτές, υπουργοί ή άλλα υψηλόβαθμα στελέχη της Ν.Δ. που αυτές τις ημέρες σαρώνουν με περιοδείες τη Βόρεια Ελλάδα, θα δουν επαύλεις που θα τους εντυπωσιάσουν με το μέγεθος και την ποιότητα της κατασκευής τους. Και αν ρωτήσουν, θα μάθουν ότι οι κάτοχοί τους είναι κυρίως αλλοδαποί. Ειδικά, δε, μεγάλο μέρος από το μαύρο χρήμα της γειτονικής Βουλγαρίας έρχεται να ξεπλυθεί αγοράζοντας εκτάσεις και πανάκριβες εξοχικές κατοικίες στη Χαλκιδική και σε άλλα σημεία της ακτογραμμής της Βόρειας Ελλάδας.

Τί σχεδιάζει να πει η κυβέρνηση από το βήμα της 90ης Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης; Θα πει ποιες παροχές θα κάνει σε ποιες κοινωνικές ομάδες. Κι αυτή τη φορά, επειδή μπροστά υπάρχουν εκλογές, δεν θα αρκεστεί σε παροχές για ένα έτος αλλά θα τις επεκτείνει σε βάθος 4ετίας: Θα εξαγγείλει πώς θα μοιράσει 6 δισ. ευρώ περίπου (ήτοι 1,5 δισ. ετησίως x 4 χρόνια), επιδιώκοντας να κάνει πειστικό το αφήγημα της (δικής της) σταθερότητας: «Αυτά τα δισ. ρισκάρετε να χάσετε αν δεν με ψηφίσετε».

Η πραγματική πρόκληση για κάθε σύγχρονο οικονομικό πρόγραμμα δεν είναι να επιλέξει ανάμεσα στη φιλοδοξία και στον ρεαλισμό. Είναι να αποδείξει ότι μπορεί να συνδυάζει και τα δύο.

Η απόφαση του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου να δημοσιοποιήσει τη μεθοδολογία κοστολόγησης των προεκλογικών προτάσεων αποτελεί μια σημαντική θεσμική εξέλιξη. Για πρώτη φορά δημιουργείται ένας ανεξάρτητος μηχανισμός που μπορεί να αποτιμήσει με ενιαία μεθοδολογία τον δημοσιονομικό αντίκτυπο των πολιτικών προγραμμάτων, συμβάλλοντας σε έναν πιο τεκμηριωμένο δημόσιο διάλογο. Η εξέλιξη αυτή δεν περιορίζει την πολιτική αντιπαράθεση, αντίθετα, την καθιστά πιο ουσιαστική.

Ελλάδα καίει από τον χρόνο που δεν της περισσεύει και διολισθαίνει σε καταστάσεις που –αν μη τι άλλο– καλό δεν προοιωνίζονται.Στο πεδίο της οικονομίας, ό,τι κινείται οφείλεται βασικά στον τουρισμό, ενώ κατά τα λοιπά επικρατεί στασιμότητα. Μετά μια 7ετία που ξεκίνησε με διαβεβαιώσεις για μεγάλες μεταρρυθμίσεις κι αφού οι περισσότερες και πιο σημαντικές έμειναν στα συρτάρια, τώρα όχι μόνο δεν γίνεται κουβέντα για αυτές, αλλά αντιθέτως, σε ένα διεθνές περιβάλλον που βρίθει αβεβαιοτήτων, κάποιες από αυτές ροκανίζονται – αρχής γενομένης από το συνταξιοδοτικό, καθότι είναι εκλογικά κρίσιμη η κατηγορία των συνταξιούχων.

Υπάρχουν δύο σημάδια που θα έπρεπε να είχαν σημάνει συναγερμό αν υπήρχε κυβερνητική έγνοια. Ένα, ότι εδώ και χρόνια, ενώ οι μισθοί και τα ημερομίσθια κατολισθαίνουν στις τελευταίες θέσεις μεταξύ των 27 της ΕΕ σε όρους αγοραστικής δύναμης, πάμπολλα είδη ευρείας κατανάλωσης ήταν/είναι μονίμως ακριβότερα. Δεύτερο, ότι τα τελευταία χρόνια, ιδίως μετά το 2020, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα τρέχει έως 40-50% ταχύτερα από όσο στην ΕΕ και στον ΟΟΣΑ. Ο συνδυασμός των δύο, δείχνει ότι η ελληνική οικονομία έχει ένα δικό της, ιδιαίτερο οργανικό πρόβλημα. Άρα, χρειάζεται να δούμε τί πρέπει να αλλάξει στους όρους λειτουργίας της αγοράς ώστε να μπορούν τα νοικοκυριά να καλύπτουν τις ανάγκες τους, και όχι απλά να παζαρεύουμε με αυτήν ένα σύντομο, προσωρινό (προεκλογικό;) διάλλειμα στον καλπασμό του πληθωρισμού.

Τα θηριώδη δημοσιονομικά υπερπλεονάσματα παρουσιάζονται ως δικαίωση της οικονομικής πολιτικής, ως τρανή απόδειξη ότι η οικονομία πάει καλά, κι έτσι δημιουργείται η δυνατότητα στήριξης των πιο ευάλωτων νοικοκυριών. Δεν είναι αλήθεια.

Υποχρέωση της Ελλάδας είναι η παραγωγή συγκεκριμένων δημοσιονομικών πλεονασμάτων, ώστε να αποπληρώνουμε το δημόσιο χρέος. Τα υπερπλεονάσματα είχαν νόημα το 2016-18, στην προσπάθεια εξόδου από τα μνημόνια: Ο βασικός λόγος ήταν ότι οι αγορές δεν πίστευαν ότι μπορούμε να διατηρούμε πρωτογενή πλεονάσματα της τάξης του 3,5% του ΑΕΠ – μάλιστα το ΔΝΤ ισχυριζόταν ότι δεν μπορούμε να επιτύχουμε ούτε 1,5%. Οι αγορές πείστηκαν ότι η χώρα είναι αξιόπιστη χάρη στα υπερπλεονάσματα. 

Ηταν σημαντική η παρέμβαση του Γιάννη Ρέτσου, την περασμένη Τρίτη, στην παρουσίαση της τριμηνιαίας έκθεσης του ΙΟΒΕ. Ο καταξιωμένος επιχειρηματίας, μιλώντας ως πρόεδρος του ΙΟΒΕ, περιέγραψε με αδρές πινελιές τη διεθνή κατάσταση και όσα πρωτοφανή γίνονται, και έστειλε σήμα κινδύνου με τρόπο και ένταση που διασφάλιζαν ότι δεν θα παραπέσει, θα φθάσει στους πολλαπλούς παραλήπτες του και θα γίνει κατανοητό: Ερχεται θύελλα, είπε. Αν και έχουμε μπει σε εντελώς αχαρτογράφητα νερά, ούτε επαγρυπνούμε ούτε προετοιμαζόμαστε γι’ αυτήν, παρότι η οικονομία μας δεν θα μπορέσει να αντέξει σε μια νέα ευρωπαϊκή κρίση.