2020 Βήματα του «Κυπριωτισμού»

Η τ/κ κοινότητα αναζητά τον κάθε φορά νέο βηματισμό της. Οι εξελίξεις (κατ’ ακρίβεια μη εξελίξεις) στο κυπριακό έχουν βοηθήσει πολλούς ε/κ να αποκτήσουν μιαν πιο ρεαλιστική αντίληψη για την πορεία της. Η εκτίμησή μου για τις εξελίξεις στους εξής πέντε κύκλους:

Ο Μ. Ακιντζί έχει πείσει ότι είναι συνεπής με τις αρχές του, ένας πολιτικός με κύρος στην κοινότητά του, με καλή εικόνα σε μερίδα ε/κ και με συμπάθειες στο εξωτερικό. Παρά τις πιέσεις από την πλευρά Τσαβούσογλου να κάνει στροφή στην πολιτική των «δύο κρατών» καθώς «αυτό έρχεται από την ε/κ πλευρά», απαντά ότι «έχω εκλέγεί για να προωθήσω την ομοσπονδιακή λύση και δεν θα προτείνω κάτι άλλο, αυτός είμαι». Κατά συνέπεια κάθε κύπριος γνωρίζει ότι όταν η πλειοψηφία των τ/κ στηρίζει τον Μ. Ακιντζί σημαίνει ότι επιλέγει το «Πλαίσιο Γκουτέρες» ως τη βάση για να φτάσουμε σε σύντομη λύση.

Οι συναντήσεις στη Νέα Υόρκη στις 28 Σεπτεμβρίου έδειξαν ότι ο Μ. Ακιντζί, ενώ διαθέτει τη στήριξη της κοινότητάς του, δεν έχει την ίδια στήριξη από την πλευρά της τουρκικής κυβέρνησης. Η άρνηση του Τ. Ερτογάν και του Υπεξ Μ. Τσαβούσογλου να τον συναντήσουν στη Νέα Υόρκη (ούτε καν μια χειραψία…), υπήρξε ένα σαφές μήνυμα ότι η Άγκυρα ήθελε να γνωρίσει από πρώτο χέρι το φημολογούμενο «σενάριο Αναστασιάδη» και να κινηθεί πάνω σε μια διαφορετική κατεύθυνση αποδίδοντας την αλλαγή στην ε/κ πλευρά. Έτσι ο Μ. Ακιντζί βρέθηκε εκτός συζητήσεων, κάτι που προκάλεσε τη δημόσια δυσφορία του-«οι μόνοι που μπορούν να μου αφαιρέσουν τις εξουσίες είναι αυτοί που με εξέλεξαν».

Παρά το γεγονός ότι ο Μ. Ακιντζί παραμένει η αιχμή του δόρατος στην τ/κ κοινότητα στην προσπάθεια για την αναζήτηση λύσης, η οικονομία παίζει το δικό της ρόλο μέσα στις ιδιάζουσες σχέσεις Τουρκίας-τ/κ. Η κρίση στις σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας, η πτώση της αξίας της τουρκικής λίρας, σχεδόν στο 40% έναντι του δολαρίου, επέφερε αυξήσεις σε βασικά είδη διατροφής και, κατά συνέπεια, επέφερε δυσφορία σε μερίδα τ/κ η οποία βλέπει το εισόδημά της να μειώνεται αισθητά. Εξαιτίας της εξάρτησης των τ/κ από την οικονομική υποστήριξη της Άγκυρας, η τ/κ ηγεσία βρίσκεται σε αδυναμία να κάνει οτιδήποτε σημαντικό και αυτό με τη σειρά του επέφερε κόστος στην ηγεσία Ακιντζί.

Σε αυτή την ιστορική συγκυρία ο «κυπριωτισμός» αποτελεί το κυρίαρχο πολιτικό ρεύμα ανάμεσα στην τ/κ κοινότητα. Τα κύρια χαρακτηριστικά του «τ/κ κυπριωτισμού» συνίστανται σε:

α, πολιτική μη ενσωμάτωσης στην Τουρκία,

β, μη επιστροφή στις συνθήκες της περιόδου 1964-74,

γ, επιδίωξη λύσης με βάση την δικοινοτική-διζωνική ομοσπονδία όπως αυτή διαμορφώθηκε από τον ΓΓ του ΟΗΕ Α. Γκουτέρες στο Κρανς Μοντάνα,

δ, αποτελεσματική συμμετοχή στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση-με επίκεντρο την εκ περιτροπής προεδρία με στάθμιση της ψήφου στο 20% σύμφωνα με τις συγκλίσεις Χριστόφια-Ταλάτ και Αναστασιάδη-Ακιντζί, ε. στήριξη στην κοσμική παιδεία, μάχη κατά της «ισλαμοποίησης» και έτσι διατήρηση της τ/κ ταυτότητας μέσα στην ομοσπονδιακή δομή

Μετά την υποχώρηση του «ντενκτασισμού»-η μη λύση είναι λύση, δύο κράτη δίπλα δίπλα- η τ/κ κοινότητα έδειξε με έργα πως εργάστηκε για να αλλάξει τα πράγματα: διαδηλώσεις κατά Ντενκτάς το 2003, ψήφος στο σχέδιο του ΟΗΕ το 2004, νίκη Ταλάτ στην ψηφοφορία το 2005, εντυπωσιακή επικράτηση Ακιντζί το 2015. Η ψήφος στον Ακιντζί, έναν μετριοπαθή σοσιαλδημοκράτη πολιτικό, συνιστά την τελευταία ελπίδα των τ/κ για να προχωρήσουν οι συνομιλίες για συνολική επίλυση. Οι πολιτικοί εκφραστές του «κυπριωτισμού» εμμένουν στην ομοσπονδιακή λύση, εκφράζοντας-σε αυτή την συγκυρία- την πλειοψηφία της κοινότητάς τους. Η νέα γενιά των τ/κ πολιτικών δεν έχει το ιστορικό βάρος που αντλούσαν από τις μνήμες τους πολιτικοί όπως ο Μ. Α. Ταλάτ και ο Μ. Ακιντζί. Μετά από τον Μ. Ακιντζί, η γενιά των τ/κ πολιτικών με μνήμες συνεργασίας με τους ε/κ θα υποχωρήσει και θα αναδειχθεί μια καινούρια με άλλες παραστάσεις και αντιλήψεις-Κ. Όζερσαι, Χ. Οζκιουργκούν, Ο. Ναμί, Σ. Σιμπέρ. Το 2020 παραμένει η κρίσιμη χρονιά. Οι γενιές, οι μνήμες, οι πολιτικές για την μία Κύπρο έχουν ζωντανό χρονοδιάγραμμα.

---

Λάρκος Λάρκου

πρώην Πρόεδρος του ΔΣ του Κυπριακού Πρακτορείου Ειδήσεων (ΚΥΠΕ). Άρθρα, μελέτες και βιβλία του βρίσκονται στην ιστοσελίδα

www.larkoslarkou.org.cy