Έγκλημα κατά της δημοκρατίας και της εθνικής ασφάλειας

Πριν από δύο χρόνια, στην ίδια φιλόξενη εφημερίδα («ΤΑ ΝΕΑ, 9/4/2024), έγραφα για τη ρωγμή στο τείχος αδιαφάνειας που συνιστούσε η απόφαση του Συμβουλίου Επικρατείας με την οποία κρίθηκε αντίθετη στο Σύνταγμα, την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ η πλήρης κατάργηση του δικαιώματος ενημέρωσης των θυμάτων των παρακολουθήσεων. Και προσέθετα ότι ο νομοθέτης αυτών των παρεκτροπών από το κράτος δικαίου δεν είχε στον νου του να προστατεύσει την εθνική ασφάλεια. Σκοπός ήταν να συγκαλυφθεί ένα συγκεντρωτικό σύστημα προσβολής δικαιωμάτων, το οποίο, δρώντας για ιδιοτελείς πολιτικούς και όχι μόνο λόγους, είχε ανάγκη την απόλυτη και καθολική συσκότιση, την απουσία κάθε εγγύησης.

Με τη χθεσινή απόφασή του το Μονομελές Πλημμελειοδικείο της Αθήνας μπορεί να έσωσε ως έναν βαθμό την τιμή της Δικαιοσύνης (που έβλαψαν με πράξεις και παραλείψεις τους άλλοι, ανώτατοι, εισαγγελείς του Αρείου Πάγου), ανέδειξε όμως και μια σκοτεινότερη πλευρά του σκανδάλου. Η παραπομπή της υπόθεσης στην Εισαγγελία προκειμένου να διερευνηθεί η διάπραξη και άλλων αδικημάτων, μεταξύ των οποίων της ψευδορκίας και ιδίως της κατασκοπείας, αποδεικνύει κάτι βαρύτερο. Οτι με τις παράνομες παρακολουθήσεις, ενώ παραβιάστηκαν βάναυσα δικαιώματα και αρχές, αυτό όχι μόνο δεν εξυπηρέτησε καθ’ οιονδήποτε τρόπο την εθνική ασφάλεια, αλλά, αντιθέτως, την έθεσε και σε κίνδυνο, αν δεν την έβλαψε ήδη.

Διότι θα μπορούσε κανείς όχι να δικαιολογήσει, αλλά πάντως να εξηγήσει την έκπτωση στο επίπεδο της νομιμότητας και των δικαιωμάτων, αν επρόκειτο να εξυπηρετηθεί το δημόσιο συμφέρον, αν οι παραβάτες εγκληματούσαν διακινδυνεύοντας εαυτούς, θυσιάζοντας την ψυχή τους στον βωμό της σωτηρίας της πατρίδας. Τώρα, ωστόσο, όσοι οργάνωσαν και συμμετείχαν σε αυτή την ανομία εγκαλούνται από τη Δικαιοσύνη ότι αφενός περιφρόνησαν θεσμούς, διαδικασίες και καθήκον αληθείας ενώπιον εξεταστικής επιτροπής και δικαστηρίου, συμπεριφερόμενοι ως υπεράνω του νόμου, αφετέρου ότι έδρασαν εις βάρος και των εθνικών συμφερόντων.

Από μια άποψη, η χθεσινή ήταν μια καλή μέρα. Ενας πρωτοδίκης και ένας εισαγγελέας Πρωτοδικών, ενάντια σε ένα σχέδιο συγκάλυψης οργανωμένο στο ανώτερο επίπεδο της εκτελεστικής και της δικαστικής εξουσίας, κόντρα ακόμα σε μια περιρρέουσα ατμόσφαιρα αδιαφορίας και παραίτησης, τίμησαν τον όρκο τους, όπως έκαναν πριν από αυτούς κάποια θαρραλέα μέλη Ανεξάρτητων Αρχών και συγκεκριμένοι ερευνητές δημοσιογράφοι. Από την άλλη μεριά, είναι και λίγο θλιβερό να διαπιστώνουμε με αφορμή και αυτήν τη υπόθεση ότι στη χώρα μας, πενήντα χρόνια μετά τη Μεταπολίτευση, στον 21ο αιώνα, επανέρχονται διαρκώς ως ζητούμενο οι ελλείψεις στα θεμελιώδη του δημοκρατικού κράτους δικαίου. Και τούτο όχι γιατί μας λείπουν νόμοι και συνταγματικές διατάξεις, αλλά ο πραγματικός σεβασμός στη δημοκρατία και τη νομιμότητα από πολλούς που είναι ταγμένοι να τις υπηρετούν.

Ενα τέτοιο μελανό στίγμα παραμένει ανεξίτηλο και ευδιάκριτο, όσες απόπειρες συγκάλυψης και αν έγιναν ή πρόκειται να γίνουν.

Ο Γιάννης Φ. Ιωαννίδης είναι δικηγόρος, πρώην γ.γ. Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του υπουργείου Δικαιοσύνης