Κάλλιο αργά παρά ποτέ

Κατά κανόνα οι πολιτικές συζητήσεις αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον όταν κάτι δεν πάει καλά. Ισως επειδή σε καιρούς ιδεολογικής νηνεμίας ο πολιτικός λόγος, ακόμα κι όταν παραμένει οξύς, βαλτώνει, γίνεται προβλέψιμος. Δηλαδή ξέρεις τι θα πει κάποιος πριν ανοίξει το στόμα του. Και φυσικά δεν χωράει αμφιβολία ότι στην περίπτωση του ΣΥΡΙΖΑ κάτι δεν πήγε καλά.

Είτε μας θλίβει είτε μας χαροποιεί, η διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ ανέσυρε στην επιφάνεια μια πολυφωνία, η οποία, ακόμα κι αν υπήρχε, δεν είχε τη δυνατότητα να εκφραστεί καθαρά στις παλιές καλές ή κακές μέρες, όταν ο Αλέξης Τσίπρας, ως δεσπόζουσα παρουσία και συγκολλητική ουσία, είχε επιβάλει ένα είδος σιωπητήριου. Επιπλέον, η διάσπαση δικαίωσε κατά κάποιο τρόπο εκείνους που σταδιακά απομακρύνθηκαν ή στράφηκαν ανοιχτά κατά του ΣΥΡΙΖΑ στην περίοδο της διακυβέρνησης με τον Καμμένο, με την ίδια τάση να συνεχίζεται και να επιταχύνεται όταν ανέλαβε τον ρόλο της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Από όλες αυτές τις φωνές θα διαλέξω μία, όχι επειδή είναι η πιο σημαντική ή πλειοψηφική –το εντελώς αντίθετο θα έλεγα– αλλά γιατί την ξέρω καλά και μάλιστα εκ των έσω. Κοντολογίς θα μιλήσω για τις αντιδράσεις ανθρώπων που τους γνωρίζω παλαιόθεν και καλά.

Κατ’ αρχάς μια διευκρίνιση: δεν αναφέρομαι σε όποιους και όποιες πέρασαν τον Ρουβίκωνα για να συνταχθούν με τη Νέα Δημοκρατία του Μητσοτάκη. Τους εύχομαι καλό ταξίδι. Οσο για τους εναπομείναντες στον χώρο αλλά εκτός ΣΥΡΙΖΑ, θα τους χαρακτήριζα αριστερούς σοσιαλδημοκράτες. Και πιο συγκεκριμένα εννοώ εκείνους που ντράπηκαν για την επιλογή του ΣΥΡΙΖΑ να μοιραστεί την εξουσία με τον Καμμένο, ψήφισαν υπέρ της παραμονής στο δημοψήφισμα, δεν ανέχτηκαν τον παιδαριώδη ριζοσπαστισμό που κραυγάζει όχι σε οτιδήποτε κάνει η κυβέρνηση και έφριξαν με το αντριλίκι του Πολάκη.

Πώς διάβασαν λοιπόν οι φίλοι και γνωστοί μου τα πράγματα όταν ο ΣΥΡΙΖΑ του Αλέξη Τσίπρα κόπηκε στα δύο; Η αντίδρασή τους ομολογώ ότι με ξάφνιασε για τον εξής λόγο: από τη μια χάρηκαν χαρά μεγάλη κι από την άλλη αντιμετώπισαν με καχυποψία τη Νέα Αριστερά που τους έκανε να χαρούν, με επιχειρήματα του τύπου «Πού ήσασταν εσείς όταν γίνονταν όλα αυτά;», «Γιατί δεν τα λέγατε τότε;» και κυρίως «Οταν μας αποκαλούσαν γερμανοτσολιάδες και ταγματασφαλίτες, γιατί δεν βρέθηκε έστω ένας από σας να διαχωρίσει δημόσια τη θέση του;».

Για να είμαι ειλικρινής, όλα τα παραπάνω τα κατανοώ και σε κάποιο μέτρο τα συμμερίζομαι. Πάνω από όλα το τελευταίο. Γιατί μας υπενθυμίζει ότι η ιστορία της Αριστεράς δεν ήταν μόνο μια λιτανεία ηρωική και πένθιμη, όπως πιστεύουν εκείνοι που απονέμουν εις εαυτούς το περιβόητο «ηθικό πλεονέκτημα», αποκρύπτοντας έτσι το αποτρόπαιο πρόσωπο που έχει κατά καιρούς επιδείξει. Και εκτός και εντός Ελλάδας. Από τις δίκες της Μόσχας στον Μεσοπόλεμο, μέχρι το Μπούλκες και το ζαχαριαδικό δόγμα του «αντικειμενικά προδότη».

Αυτό όμως ανοίγει μια άλλη, μεγάλη συζήτηση, όχι της παρούσης. Γιατί σήμερα το ζητούμενο είναι αν και κατά πόσον οι αποχωρήσαντες από τον ΣΥΡΙΖΑ, δηλαδή η Νέα Αριστερά, θα μπορέσει να συμβάλει θετικά στην προσπάθεια να προκύψει μια αριστερή πρόταση, απαλλαγμένη από τις αμαρτίες του πρόσφατου παρελθόντος. Αν ρωτήσουμε τους ίδιους, σίγουρα θα το υποσχεθούν. Το δύσκολο, όμως, είναι να συμφωνήσουμε στο τι εστί αμαρτία. Και φυσικά είναι πολύ νωρίς να κρίνει κανείς αν η Νέα Αριστερά όντως κομίζει κάτι καινούργιο και υγιές και δεν θα ακολουθήσει το παράδειγμα του Μανωλιού που έλεγε ότι άλλαξε, φορώντας τα ρούχα του αλλιώς.

Δυστυχώς, το μέλλον παραμένει εξ ορισμού άδηλο. Και επιπλέον όποιος καεί στον χυλό φυσάει και το γιαούρτι. Νομίζω όμως ότι θα ήταν μέγα λάθος να διαβάσουμε την κατάσταση με τα γυαλιά της πικρίας, της δικαιολογημένης πικρίας, για τα όσα ακούστηκαν στο πρόσφατο παρελθόν. Η δημιουργία της Νέας Αριστεράς μπορεί να μην αποτελεί απόδειξη ότι οι παθογένειες δεν θα εμφανιστούν ξανά. Είναι όμως μέχρι στιγμής μια εύλογη ελπίδα, στην οποία πρέπει να δώσουμε την ευκαιρία να το αποδείξει. Με άλλα λόγια, είναι προτιμότερο να απογοητευτούμε (ξανά), παρά να ζήσουμε με τις τύψεις μιας άρνησης, η οποία δεν μας επέτρεψε να εκμεταλλευτούμε την ευκαιρία για κάτι καλύτερο.

Στον νου έρχεται το περίφημο «στοίχημα του Πασκάλ». Αναζητώντας την ορθή απάντηση στο ερώτημα αν υπάρχει ή δεν υπάρχει ο Θεός, ο Πασκάλ είπε ότι όποιοι αποφασίσουν ότι υπάρχει και διαψευστούν, το μόνο που θα χάσουν είναι κάποιες απλές χαρές. Αν όμως υπάρχει και τον αρνηθούν, θα στερηθούν την απέραντη Θεία Χάρη του.