Δέκα αόρατες επιβαρύνσεις μετακυλίει το κράτος στους πολίτες

Δύο από μία δεκάδα «αόρατων» επιβαρύνσεων που επιβάλλει το κράτος και η κυβέρνηση στους πολίτες έκαναν την εμφάνισή τους -όπως κάθε χρόνο τα τελευταία 2-3 χρόνια- στις αρχές τις άνοιξης με διορία «πληρωμής» στα τέλη αυτού του μήνα. Πρόκειται για το λεγόμενο καθάρισμα των οικοπέδων και τη δήλωση της ύπαρξης ασανσέρ στις πολυκατοικίες των πόλεων, με την επίκληση από την πλευρά του κράτους διατάξεων νόμων που προβλέπουν τσουχτερά πρόστιμα σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.

Στη δεκάδα των επιβαρύνσεων περιλαμβάνονται ακόμη η υποχρέωση υποβολής δήλωσης για συγκομιδή ελαιοκάρπου, η δήλωση των δέντρων ελιάς (άνω των 21) για την κατάρτιση μητρώου ακινήτων (πέραν του ΕΝΦΙΑ), η ασφάλιση περιουσιών σε ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες από πλημμύρες, σεισμούς και πυρκαγιές, προκειμένου οι ενδιαφερόμενοι να επιτύχουν φορολογική έκπτωση 10-20%, η καταφυγή καταναλωτών σε βιολογικά προϊόντα (ακριβότερες μέχρι 100% από τα μη βιολογικά) όταν οι πιστοποιήσεις αποδεικνύονται «μαϊμού», η κατάρτιση και υποβολή των φορολογικών δηλώσεων από φοροτεχνικούς επ’ αμοιβή, οι «υπηρεσίες» που παρέχουν τα γραφεία εκπαίδευσης οδηγών για την έκδοση των διπλωμάτων οδήγησης, ενώ τελευταία σαν κερασάκι στην τούρτα προστέθηκε και η υποχρέωση των αυτοκινήτων να διαθέτουν φαρμακείο πρώτων βοηθειών, με το διαδίκτυο να έχει ανάψει από διαφημίσεις προσφορών ιδιωτικών επιχειρήσεων.

Οι επιβαρύνσεις των πολιτών δεν προκύπτουν μόνο από τα πρόστιμα που επιβάλλονται σε περίπτωση μη εκπλήρωσης. Αλλά προκύπτουν από την αμοιβή της «υπηρεσίας» για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων. Ετσι, όπως προκύπτει από έρευνες, το καθάρισμα οικοπέδων από τα χόρτα κοστίζει στους ιδιοκτήτες μέχρι και 200 ευρώ, αφού τα μεροκάματα που ζητούνται πλέον σε τέτοιες περιπτώσεις από μετανάστες (γιατί Ελληνες κηπουροί δεν υπάρχουν πλέον) φτάνουν τα 70 ευρώ. Μάλιστα πρόκειται για συναλλαγές που ανήκουν στη μαύρη αγορά και δεν καταγράφονται στον τιμάριθμο που καταρτίζει η Στατιστική Υπηρεσία.

Λόγω του υψηλού κόστους καθαρίσματος χιλιάδες οικόπεδα εντός αστικού ιστού και αγροτεμάχια παραμένουν ακαθάριστα. Πολλές φορές οι ιδιοκτήτες αποφεύγουν τη δήλωση στην ειδική πλατφόρμα όχι μόνο εξαιτίας τους κόστους, αλλά και εξαιτίας του φόβου ότι η δήλωση είναι η πρώτη υποχρέωση και θα ακολουθήσουν και άλλες πολύ περισσότερες δαπανηρές. Ο φόβος οφείλεται πιθανότατα στις πληροφορίες που είχαν διαρρεύσει προ δύο-τριών ετών ότι τα αρμόδια υπουργεία είχαν επεξεργαστεί σχέδια «καθαρίσματος» που προέβλεπαν δαπανηρότατες επενδύσεις σε εξοπλισμό πρόληψης πυρκαγιών όπως χτίσιμο μαντρότοιχου ύψους 2 μέτρων, κατασκευή αυτόματου περιφερειακού πυροσβεστικού συστήματος κ.ά. Τα σχέδια αυτά, προϊόν «ειδικών» που δεν είχαν ιδέα για την ευμάρεια των πολιτών, ή πετάχτηκαν στον κάλαθο των αχρήστων ή βρίσκονται εν υπνώσει.

Το «καθάρισμα» πάντως αποτελεί αψευδές δείγμα των σκέψεων, των προθέσεων και των ιδεολογικών προσανατολισμών των κυβερνητικών στελεχών που θέλουν να μετακυλήσουν την ευθύνη της πρόληψης από το Δημόσιο στους πολίτες, αδιαφορώντας για την επίπτωση στο κόστος ζωής αλλά και για την αποτελεσματικότητα του μέτρου. Διαφορετικά αντιμετωπίζεται μια καταστροφή (πυρκαγιά) με ατομικά μέσα και εντελώς διαφορετικά με μέσα που διαθέτει το κράτος και η Τοπική Αυτοδιοίκηση (πυροσβεστικά αεροπλάνα, υδροφόρες, δίκτυα πυρόσβεσης, μπουλντόζες, πυροσβεστικά δίκτυα, υπογειοποίηση ηλεκτρικών δικτύων κ.λπ.).

Ο φόβος για μεγάλες οικονομικές επιβαρύνσεις των ιδιόκτητων διαμερισμάτων πολυκατοικιών βρίσκεται στη βάση της ισχνής συμμόρφωσής τους στη διάταξη για δήλωση των ανελκυστήρων. Μέσα στην προηγούμενη προθεσμία δηλώθηκαν περίπου 250.000 ανελκυστήρες επί συνόλου περίπου 1 εκατομμυρίου. Η ανταπόκριση θα είναι μικρή, αναφέρουν πληροφορίες, μέχρι τη λήξη και της νέας προθεσμίας (30 Ιουνίου). Η δήλωση αυτή καθεαυτή δεν επιφέρει οικονομικές συνέπειες, αφού συνοδεύεται από 20 ευρώ περίπου. Το δεύτερο όμως στάδιο εμπεριέχει κινδύνους «οικονομικής αφαίμαξης». Πρόκειται για τη λεγόμενη «πιστοποίηση» ασφάλειας της καλής λειτουργίας του ανελκυστήρα. Την πιστοποίηση διενεργούν, όπως μαθαίνουμε, περίπου 20 ιδιωτικές εταιρείες χωρίς καμία εμπλοκή του κράτους ή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Εν ολίγοις το κράτος απεμπολεί τον ρόλο του (ασφάλεια των πολιτών) και τον αναθέτει στον ιδιωτικό τομέα. Ποιος θα εμποδίσει τυχόν συναλλαγή μεταξύ των εταιρειών πιστοποίησης και κατασκευαστών-προμηθευτών ανελκυστήρων, συναλλαγή που πιθανόν να οδηγήσει στην «ανάγκη» αγοράς πανάκριβων ανταλλακτικών; Μία π.χ. εσωτερική πόρτα ανελκυστήρα κοστίζει από 500-5.000 ευρώ, ενώ η πιστοποίηση κοστίζει περίπου 200 ευρώ. Σαφώς ο εκσυγχρονισμός είναι απαραίτητος, όπως απαραίτητη είναι και η εμπλοκή των κρατικών αρχών, π.χ. κίνητρα για αντικαταστάσεις, βελτιώσεις κ.λπ. Οταν υπάρχουν χιλιάδες πολυκατοικίες-κήρυκες μια επίπλαστης ευημερίας (δεν λειτουργούν τον χειμώνα τα συστήματα θέρμανσης λόγω της ακρίβειας πετρελαίου-αερίου), δεν σημαίνει και πολλά πράγματα το «ανέβασμα με τα πόδια».

Το Ελαιοκομικό Μητρώο, λένε οι Αρχές, βοηθά στην καταβολή ευρωπαϊκών επιδοτήσεων, αποζημιώσεων κ.λπ. και είναι ένα δείγμα εκσυγχρονισμού της οικονομίας και της πρωτογενούς παραγωγής. Η δήλωση -όπως σχεδόν όλες οι δηλώσεις προς τις Αρχές- απαιτεί έστω την καταβολή 50 ευρώ στους φοροτεχνικούς των αγροτικών ιδίως περιοχών. Τι χρειάζεται όμως η δήλωση συγκομιδής ελαιοκάρπου; Οι καχύποπτοι θα υποπτευτούν την επιβολή κάποια στιγμή φόρου στην παραγωγή με είσπραξη από τα ελαιοτριβεία.

Η κυβέρνηση δεν έχει κρύψει τις προθέσεις της για ένα Μητρώο Ακινήτων, που θα συνδυαστεί με ενιαιοποίηση, λένε, τοπικών φόρων. Η αναφορά σε ενιαιοποίηση φόρων δημιουργεί αυτόματα την υποψία για νέες φορολογικές επιβαρύνσεις στα ακίνητα, πάνω στα οποία έχουν σωρευτεί με την πάροδο των χρόνων τουλάχιστον δύο δεκάδες φόροι. Προς τι οι νέες δηλώσεις στο Μητρώο Ακινήτων, αφού η τεχνολογία επιτρέπει πλέον την άντληση στοιχείων από τον ΕΝΦΙΑ, το Κτηματολόγιο, τους λογαριασμούς ρεύματος και ύδρευσης των δήμων κ.ο.κ.; Γιατί και πάλι μετακυλίονται τα κόστη στους πολίτες;

Στον τομέα των ετήσιων δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος έχουν επέλθει πράγματι βελτιώσεις. Π.χ. τα εισοδήματα των μισθωτών και συνταξιούχων είναι -αν δεν έχουν εισοδήματα και από άλλες πηγές- προεκτυπωνόμενα στις φορολογικές δηλώσεις. Και όμως, οι κατά καιρούς εξαγγελίες για απλές και ευσύνοπτες φορολογικές δηλώσεις εξακολουθούν να είναι όνειρο απατηλό. Και οι αόρατες επιβαρύνσεις δίνουν και παίρνουν.

Οι παρατηρητικοί πολίτες μπορούν σχετικά εύκολα να διαπιστώσουν ότι στον περιβάλλοντα χώρο τους, δίπλα στον μεγάλο αριθμό καφετεριών, νυχάδικων και φαρμακείων («φρούτων» των τελευταίων χρόνων) φυτρώνουν πλέον και πολλά φοροτεχνικά γραφεία. Δεν εμπόδισαν όμως έξω από αυτά να ανθεί η παραοικονομία και οι επιβαρύνσεις που δεν υπολογίζονται στον τιμάριθμο, αλλά αυξάνουν το κόστος ζωής.

Εμφανίζεται, τέλος, να έχει λογική η συμμόρφωση με την υποχρέωση του ιδιοκτήτη του αυτοκινήτου να διαθέτει φαρμακείο. Κοστίζει όμως και αυτό μερικές δεκάδες ευρώ για τον εξαϋλωμένο καταναλωτή των 1.000 ευρώ τον μήνα. Φυσικά το περιεχόμενο του φαρμακείου είναι για να καταπραΰνει αμυχές. Σε πιο σοβαρά ατυχήματα το κράτος πρέπει να διαθέτει υποδομές, Κέντρα Υγείας παντού, ασθενοφόρα, μοτοσικλέτες του ΕΚΑΒ για πρώτες βοήθειες κ.ο.κ.