Για να μείνουν όλα ίδια

Ίσως θα υπήρχε η πολυτέλεια να χαλαρώσουμε για λίγο και να ομφαλοσκοπήσουμε αν ο υπόλοιπος κόσμος πήγαινε καλά –ε, θα μας παρέσυρε κι εμάς, ακόμα κι αν δεν θέλαμε.

Δεν πάει. Ο Ντ. Τραμπ καταστρέφει την παγκόσμια οικονομία με τα κατορθώματά του στη Μ. Ανατολή, κι οι αγορές, που μέχρι πρότινος εμφανίζονταν αδιάφορες για τις επιπτώσεις, αρχίζουν τώρα να τις νιώθουν. Η τιμή του αργού, απ’ τα 80 δολ./βαρέλι προ μηνός, τείνει να αγγίξει τα 100 δολ, τα προϊόντα διύλισης (καθώς καταστρέφονται διυλιστήρια και στον πόλεμο της Ουκρανίας…) ακριβαίνουν πολύ ταχύτερα, ανάλογη είναι η πορεία των τιμών του φυσικού αερίου στην Ευρώπη –η οποία έμεινε με χαμηλά αποθέματα. Τα ακριβότερα καύσιμα οδηγούν σε υψηλότερο κόστος παραγωγής, σε πληθωριστικές προσδοκίες, σε (μαζί με τα χρέη) υψηλότερες αποδόσεις ομολόγων και, τέλος, σε πιέσεις στην ανάπτυξη και τις μετοχές. Τα πράγματα δεν πάνε καλά.

Αν δεν ζούμε σε κάποιο δικό μας κόσμο, δεν μπορούμε να αγνοούμε τις διεθνείς εξελίξεις που μας επηρεάζουν και τους κινδύνους που ελλοχεύουν. Η κυβέρνηση, ως μη όφειλε, προσποιείται ότι δεν τους βλέπει, ώστε εν είδει μαγνητοφωνημένου μηνύματος να επαναλαμβάνει ότι –δήθεν- η ελληνική οικονομία είναι θωρακισμένη και αναπτύσσεται με ρυθμούς που θα ζήλευε όλη η Ευρώπη. Ίσως, λοιπόν, υπήρχε πάλι η πολυτέλεια να κάψουμε λίγο χρόνο και να ομφαλοσκοπήσουμε, αν αυτά ήταν αλήθεια. Αλλά δεν είναι. Η δύναμη μιας οικονομίας κρίνεται από την ικανότητά της να παράγει νέο πλούτο και να δημιουργεί επαρκείς θέσεις εργασίας με αμοιβές που επιτρέπουν αξιοπρεπή διαβίωση. Και η ελληνική, είναι μια αδύναμη οικονομία.

Όσον αφορά την παραγωγικότητα, είναι προτελευταία μεταξύ των 27 της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην τρίτη χαμηλότερη θέση μεταξύ των 38 μελών του ΟΟΣΑ. Με κριτήριο την παραγωγικότητα ανά ώρα εργασίας είμαστε προτελευταίοι στην ΕΕ, με τελευταία την Βουλγαρία (χώρες όπως η Ρουμανία, η Πολωνία, η Κροατία μας ξεπέρασαν τα τελευταία χρόνια), και στην τρίτη θέση από το τέλος στον ΟΟΣΑ –πριν από την Βουλγαρία και την Κολομβία. Όσον αφορά την απασχόληση, παρά την βελτίωση που σταθερά σημειώνεται μετά το 2014, το καθ’ ημάς ποσοστό ανεργίας παραμένει περίπου 30% υψηλότερο από τον μέσο όρο των 27 της ΕΕ και 60% πάνω από τον μέσο όρο των 38 χωρών του ΟΟΣΑ.

Το χειρότερο είναι η πολύ κακή ποιότητα των θέσεων εργασίας που δημιουργούνται: Τα δύο τρίτα των μισθωτών, περίπου 1,5 εκατ. νέοι κατά τεκμήριο άνθρωποι, με μόρφωση, προσόντα και κέφι για δουλειά, έχουν μισθό κάτω από 960 ευρώ καθαρά. Παλιότερα, φτωχός ήταν όποιος ήταν άνεργος, στην εποχή μας μπορεί κάλλιστα να είσαι φτωχός ενώ έχεις εργασία –οι νεόπτωχοι αντικαθιστούν σταδιακά τους ανέργους. Οι ανισότητες επιδεικνύονται, το σύστημα γίνεται όλο και λιγότερο συμπεριληπτικό, η κοινωνική κινητικότητα εξασθενεί, η αδύναμη οικονομία συμβάλει στην αποδυνάμωση της δημοκρατίας.

Το νέο διεθνές περιβάλλον, καθώς αρχίζει να βαραίνει η ατμόσφαιρα στις περισσότερες οικονομίες του κόσμου και ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές, βρίσκει την ελληνική οικονομία να έχει όλες τις διαρθρωτικές αδυναμίες, που σε συνθήκες μεγάλης διεθνούς αναστάτωσης μας έχουν στοιχίσει πολύ ακριβά. Η ανάγκη ριζικής αλλαγής πορείας γίνεται πιο επιτακτική. Η παροχολογία από το βήμα της ΔΕΘ λειτουργεί στην αντίθετη κατεύθυνση, του καθησυχασμού, κατατείνοντας αφενός στον εξωραϊσμό της πραγματικής κατάστασης και στην συγκάλυψη της επικίνδυνης αδυναμίας της ελληνικής οικονομίας, αφετέρου στην αποτροπή της απαιτούμενης αλλαγής πολιτικής. Με εκτονωτικές προεκλογικές παροχές, προκειμένου όλα να μείνουν ίδια.