Η αριστερά πρέπει να ανακοινωνικοποιηθεί.

**Γιατί η Αριστερά σήμερα φαίνεται να μη συγκινεί, να μην κινητοποιεί; Τι από τα δυο συμβαίνει: Εχει χάσει -και γιατί;- την ισχυρή ιδεολογική της βάση ή μήπως αυτή δεν έχει απήχηση; Κατά πόσο η Αριστερά σήμερα βάζει στην ημερήσια διάταξη ζητήματα που θα μπορούσαν να γίνουν αιτήματα κοινωνικής διεκδίκησης;

*«Αν και είναι καταχρηστικό να τη θεωρούμε ως ενιαίο όλον, η σημερινή Αριστερά δεν κινητοποιεί, γιατί δεν συμβολίζει τη ριζική εναλλακτική λύση. Η "ευτυχία" έχει σε τέτοιο βαθμό εκδημοκρατιστεί, δηλαδή μαζικοποιηθεί, ώστε είναι υπόθεση του καθενός και της καθεμιάς. Εδώ, η Αριστερά, που βρέθηκε σε κυβερνητικές θέσεις μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, συνάντησε ένα από τα αποτελέσματα της δικής της χειραφετητικής δράσης: κατά παράδοξο τρόπο, οι προνοιακές της πολιτικές ενώ στόχευαν ευρύτερες συλλογικότητες, τροφοδότησαν τον ατομικισμό, υπονόμευσαν την κοινωνική συνοχή για την οποία εκπονήθηκαν. Οι αναγκαίες κοινωνικές παροχές έφτιαξαν έναν "ανθρώπινο καπιταλισμό". Τμήμα του παραδοσιακού ακροατηρίου της Αριστεράς, λαμβάνοντας υπόψη και το παγκόσμιο 89, προσηλυτίσθηκε, ενίοτε ασμένως, στην ατομική αναζήτηση της ευτυχίας. Ο δεύτερος λόγος: μπροστά σε μια τέτοια εξέλιξη, η αριστερά διολίσθησε στις θέσεις του αντιπάλου της, θέλησε να μεταμορφωθεί για να παρακολουθήσει την "αναντίστρεπτη" κοινωνική εξέλιξη. Αποτέλεσμα; Να απωθήσει τις σοβαρές κοινωνικές συνέπειες, τη νέα φτώχεια, τον αποκλεισμό, που η παγκοσμιοποιημένη καπιταλιστική ανασυγκρότηση προκαλεί σήμερα. Η Αριστερά είναι σήμερα παγιδευμένη στη μέγκενη του κομφορμιστικού ρεαλισμού και της λαϊκής της αμφισβήτησης».

**Ποιους μεγάλους στόχους πρέπει να προτείνει μια Αριστερά που δεν αρκείται στη διαμαρτυρία και στην καταγγελία;

*«Η Αριστερά οφείλει και να διαμαρτύρεται και να καταγγέλλει. Ο ένας της πνεύμονας είναι η κριτική της υπάρχουσας τάξης πραγμάτων. Αλίμονο αν δεν το κάνει. Ταυτόχρονα όμως πρέπει και να προτείνει και να επιλέγει. Τέσσερα, νομίζω, είναι τα πεδία, σε άμεση συνάρτηση μεταξύ τους, τα οποία πρέπει επειγόντως να σκεφθεί η Αριστερά. Την αναζωογόνηση της δημοκρατίας, το ρόλο του κράτους στην παγκοσμιοποίηση, το ζήτημα Ευρώπη, το ρόλο των διεθνών οργανισμών και υπερεθνικών θεσμών. Μέσα από αυτά τα πεδία διαμεσολαβούνται σήμερα ζητήματα ισότητας, ελευθερίας και πολιτισμικής αυτονομίας, κρίσιμα για την αναδιατύπωση μιας ριζοσπαστικής αριστερής στρατηγικής».

**Ποια περιθώρια για ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις έχουν απομείνει στις συνθήκες του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού;

*«Τίποτα δεν μπορεί να μας πείσει ότι ο "καπιταλιστικός άνθρωπος" είναι το τελευταίο είδος "κοινωνικού ανθρώπου" επί της γης. Το τέλος της Ιστορίας μάς τελείωσε... Φρόντισαν με ιδιαίτερο ζήλο οι εκφραστές του γι’ αυτό!».

**Από πού πρέπει να αρχίσει μια διαδικασία ανασυγκρότησης της Αριστεράς ικανή να επανασυσπειρώσει τις διαιρεμένες δυνάμεις της και να ανανεώσει τη δράση της;

*«Η ανασυγκρότηση της Αριστεράς δεν παραπέμπει αναγκαστικά στην ενότητα ή τη διαίρεσή της. Το κομβικό ζήτημα είναι με ποιον τρόπο θα καταφέρει να ανακοινωνικοποιηθεί, συζητώντας και εκφράζοντας, με σύγχρονους και ορθολογικούς όρους, τα αιτήματα αντίστασης που της απευθύνονται από τα κάτω. Συζητώντας ελεύθερα μέσα στις γραμμές της, αλλά και κυρίως με την ίδια την κοινωνία, εκεί που φωλιάζει σήμερα η "μιζέρια του κόσμου". Η Αριστερά πρέπει να αποκτήσει εκ νέου αντιπάλους που θα την παίρνουν σοβαρά υπόψη. Αντίπαλοί της είναι η ακάθεκτη άνοδος των "ειδικών" της γνώσης και της πληροφορίας, οι οποίοι κατασκευάζουν μια πλαστή εικόνα των κοινωνικών αναγκών. Οι οπαδοί του εθνοτικο-θρησκευτικού κοινοτισμού, οι οποίοι επιδίδονται σε ένα ναρκο-εμπόριο συναισθημάτων. Αντίπαλός της είναι ο ιμπεριαλισμός, ο οποίος, πέρα από δαιμονοποιήσεις, δεν έπαψε, δυστυχώς, ποτέ να υπάρχει, παρά την περί του αντιθέτου κατευναστική ρητορική. Οι αντίπαλοί της αυτοί συνιστούν και τους βασικότερους πυλώνες της σύγχρονης ριζοσπαστικής της ταυτότητας, μακριά από ψευδαισθήσεις του παρελθόντος και το δόλο του παρόντος».