Η «αθώωση» του Ερντογάν επαναδρομολογεί το Κυπριακό
Μακάριος Δρουσιώτης, Ελευθεροτυπία, Δημοσιευμένο: 2008-08-11
Ραγδαίες αναμένεται ότι θα είναι οι εξελίξεις στο Κυπριακό από το ερχόμενο φθινόπωρο, ως αποτέλεσμα της διάσωσης του κυβερνώντος κόμματος (ΑΚΡ) και της πολιτικής επιβίωσης του πρωθυπουργού της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν.
Ολοι οι σοβαροί αναλυτές στην Τουρκία και στην Ευρώπη προκρίνουν ότι μετά το ξεπέρασμα της πρόσφατης κρίσης δεν υπάρχει άλλος δρόμος για τον Ερντογάν από την επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων στη χώρα με οδηγό τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις.
Από το 2005, όταν ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις Τουρκίας-Ε.Ε., η διαδικασία καρκινοβατεί. Η Ε.Ε. άνοιξε συνολικά 8 κεφάλαια αλλά ολοκλήρωσε μόνο ένα, ενώ 18 κεφάλαια είναι μπλοκαρισμένα είτε λόγω του Κυπριακού είτε των ενστάσεων της Γαλλίας για πλήρη ένταξη.
Αντίδοτο στην αποσταθεροποίηση
Η επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων και ο εκδημοκρατισμός της χώρας θεωρούνται σήμερα το πιο ασφαλές αντίδοτο στον κίνδυνο αποσταθεροποίησης της Τουρκίας τόσο από την Ε.Ε. και τις ΗΠΑ όσο και από τα επιχειρηματικά συμφέροντα που έχουν επενδύσει δισεκατομμύρια στην Τουρκία.
Ωστόσο, η ενταξιακή διαδικασία δεν μπορεί να ξελασπώσει αν δεν υπάρξει διέξοδος στο Κυπριακό. Αν απελευθερωθούν τα 8 κεφάλαια που είναι μπλοκαρισμένα για το Κυπριακό, εκτιμάται ότι θα δημιουργηθεί τέτοια δυναμική που θα συμπαρασύρει τις ενστάσεις της Γαλλίας και της Γερμανίας και η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας θα ξεκολλήσει. Σύμφωνα με τον αντιπρόσωπο της Ομάδας Διεθνών Κρίσεων (International Crisis Group) στην Τουρκία, Hugh Pope, «είναι πολύ υποκριτικό να σκέφτεται κανείς ότι ο Σαρκοζί και η Μέρκελ σπρώχνουν την Τουρκία μακριά από την Ε.Ε. Αυτά τα προβλήματα ξεκίνησαν με την Κύπρο κι αν το Κυπριακό πάει καλά τον επόμενο χρόνο, οι σχέσεις Ε.Ε.-Τουρκίας θα μπουν ξανά στις ράγες».
Αλλο ένα από τα σοβαρά προβλήματα που δημιουργεί η εκκρεμότητα στο Κυπριακό είναι το μπλοκάρισμα του αμυντικού σχεδιασμού της Ε.Ε., ο οποίος απαιτεί πλήρη συνεργασία με το ΝΑΤΟ.
Η Κύπρος μπλοκάρει τη συμμετοχή της Τουρκίας στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ασφαλείας (EDA), μέρος του οποίου είναι και ο λεγόμενος ευρωστρατός, ενώ η Τουρκία θέτει βέτο στη συνεργασία του ΝΑΤΟ με το EDA λόγω της συμμετοχής της Κύπρου, που δεν είναι μέλος της συμμαχίας.
Μιλώντας σε αμυντικό συνέδριο που οργάνωσε η γαλλική προεδρία στις 7 Ιουλίου στο Παρίσι, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, De Hoop Scheffer, κάλεσε την Ε.Ε. να βρει τρόπο για παράκαμψη των ενστάσεων της Κύπρου για ένταξη της Τουρκίας στον EDA. Ωστόσο, σύμφωνα με ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές που επικαλέστηκε το Ρόιτερ, «μια τέτοια κίνηση θα πρέπει να περιμένει πρόοδο από τη διακριτική διπλωματία που σκοπεύει στην επανένωση της Κύπρου».
ΕΟΚ και ΝΑΤΟ: Ούτε καφέ...
Το πρόβλημα αυτό είναι από τα σοβαρότερα που αντιμετωπίζει η Ε.Ε. εξαιτίας του Κυπριακού. Σύμφωνα με τον Hugh Pope, λόγω των βέτο της Κύπρου στην Ε.Ε. και της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ «δεν υπάρχει σχέση μεταξύ Ε.Ε. και ΝΑΤΟ. Ούτε έναν καφέ δεν μπορούν να πιουν μαζί».
Από τον καιρό που υπάρχει το Κυπριακό δημιουργήθηκε η εντύπωση ότι το άλυτο του προβλήματος εξυπηρετούσε τα διεθνή συμφέροντα. Σήμερα αυτή η προσέγγιση είναι εντελώς ξεπερασμένη. Ειδικά από την ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε. και μετά, η μη επίλυση του προβλήματος είναι πονοκέφαλος για τη Δύση λόγω του κινδύνου αποσταθεροποίησης της περιοχής.
Στις 3 Σεπτεμβρίου ξεκινούν οι συνομιλίες μεταξύ Χριστόφια και Ταλάτ. Είναι η πρώτη φορά στην Ιστορία του προβλήματος που όλοι οι παίκτες θα μπουν στο γήπεδο με διάθεση να παίξουν μπάλα και όχι να σκοτώσουν το παιχνίδι:
Ολοι επείγονται
**Η Τουρκία καίγεται για να ξελασπώσει η ενταξιακή της πορεία. Η ηγεσία του βαθέος κράτους είναι στις φυλακές και ο Ντενκτάς παροπλισμένος.
**Ο Χριστόφιας γνωρίζει πως αυτή είναι πραγματικά η τελευταία ευκαιρία λύσης και δεν θα ήθελε να ταυτίσει το όνομά του και το κόμμα του με την οριστικοποίηση της διχοτόμησης.
**Ο Ταλάτ, χωρίς λύση, θα χάσει τις εκλογές το 2010 και θα τελειώσει πολιτικά.
**Η Αθήνα επιθυμεί να κλείσει η πληγή του Κυπριακού που δηλητηριάζει τις σχέσεις της με την Τουρκία.
**Η Ε.Ε. έχει «μπλέξει» με το Κυπριακό και θα ασκήσει όλη της την επιρροή για λύση.
**Το ΝΑΤΟ έχει βραχυκυκλωθεί εξαιτίας της ένταξης της Κύπρου και του βέτο της Τουρκίας στη συνεργασία με την Ε.Ε.
Ολα αυτά τα δεδομένα συνηγορούν στο ότι δεν υπάρχουν μεγάλα περιθώρια αποτυχίας. Οι Τούρκοι μιλάνε για λύση μέχρι και το τέλος του χρόνου. Οι Ελληνοκύπριοι δεν αποδέχονται τα χρονοδιαγράμματα, όμως αναγνωρίζουν πως ό,τι είναι να γίνει θα γίνει το 2009. Εάν με αυτές τις συγκυρίες δεν υπάρξει λύση επανένωσης, δεν πρόκειται να υπάρξει ποτέ στο μέλλον. Οπότε, του χρόνου τέτοια εποχή, όποια κι αν είναι η κατάληξη των συνομιλιών, θα μιλάμε για μια εντελώς διαφορετική Κύπρο.
Ολοι οι σοβαροί αναλυτές στην Τουρκία και στην Ευρώπη προκρίνουν ότι μετά το ξεπέρασμα της πρόσφατης κρίσης δεν υπάρχει άλλος δρόμος για τον Ερντογάν από την επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων στη χώρα με οδηγό τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις.
Από το 2005, όταν ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις Τουρκίας-Ε.Ε., η διαδικασία καρκινοβατεί. Η Ε.Ε. άνοιξε συνολικά 8 κεφάλαια αλλά ολοκλήρωσε μόνο ένα, ενώ 18 κεφάλαια είναι μπλοκαρισμένα είτε λόγω του Κυπριακού είτε των ενστάσεων της Γαλλίας για πλήρη ένταξη.
Αντίδοτο στην αποσταθεροποίηση
Η επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων και ο εκδημοκρατισμός της χώρας θεωρούνται σήμερα το πιο ασφαλές αντίδοτο στον κίνδυνο αποσταθεροποίησης της Τουρκίας τόσο από την Ε.Ε. και τις ΗΠΑ όσο και από τα επιχειρηματικά συμφέροντα που έχουν επενδύσει δισεκατομμύρια στην Τουρκία.
Ωστόσο, η ενταξιακή διαδικασία δεν μπορεί να ξελασπώσει αν δεν υπάρξει διέξοδος στο Κυπριακό. Αν απελευθερωθούν τα 8 κεφάλαια που είναι μπλοκαρισμένα για το Κυπριακό, εκτιμάται ότι θα δημιουργηθεί τέτοια δυναμική που θα συμπαρασύρει τις ενστάσεις της Γαλλίας και της Γερμανίας και η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας θα ξεκολλήσει. Σύμφωνα με τον αντιπρόσωπο της Ομάδας Διεθνών Κρίσεων (International Crisis Group) στην Τουρκία, Hugh Pope, «είναι πολύ υποκριτικό να σκέφτεται κανείς ότι ο Σαρκοζί και η Μέρκελ σπρώχνουν την Τουρκία μακριά από την Ε.Ε. Αυτά τα προβλήματα ξεκίνησαν με την Κύπρο κι αν το Κυπριακό πάει καλά τον επόμενο χρόνο, οι σχέσεις Ε.Ε.-Τουρκίας θα μπουν ξανά στις ράγες».
Αλλο ένα από τα σοβαρά προβλήματα που δημιουργεί η εκκρεμότητα στο Κυπριακό είναι το μπλοκάρισμα του αμυντικού σχεδιασμού της Ε.Ε., ο οποίος απαιτεί πλήρη συνεργασία με το ΝΑΤΟ.
Η Κύπρος μπλοκάρει τη συμμετοχή της Τουρκίας στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ασφαλείας (EDA), μέρος του οποίου είναι και ο λεγόμενος ευρωστρατός, ενώ η Τουρκία θέτει βέτο στη συνεργασία του ΝΑΤΟ με το EDA λόγω της συμμετοχής της Κύπρου, που δεν είναι μέλος της συμμαχίας.
Μιλώντας σε αμυντικό συνέδριο που οργάνωσε η γαλλική προεδρία στις 7 Ιουλίου στο Παρίσι, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, De Hoop Scheffer, κάλεσε την Ε.Ε. να βρει τρόπο για παράκαμψη των ενστάσεων της Κύπρου για ένταξη της Τουρκίας στον EDA. Ωστόσο, σύμφωνα με ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές που επικαλέστηκε το Ρόιτερ, «μια τέτοια κίνηση θα πρέπει να περιμένει πρόοδο από τη διακριτική διπλωματία που σκοπεύει στην επανένωση της Κύπρου».
ΕΟΚ και ΝΑΤΟ: Ούτε καφέ...
Το πρόβλημα αυτό είναι από τα σοβαρότερα που αντιμετωπίζει η Ε.Ε. εξαιτίας του Κυπριακού. Σύμφωνα με τον Hugh Pope, λόγω των βέτο της Κύπρου στην Ε.Ε. και της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ «δεν υπάρχει σχέση μεταξύ Ε.Ε. και ΝΑΤΟ. Ούτε έναν καφέ δεν μπορούν να πιουν μαζί».
Από τον καιρό που υπάρχει το Κυπριακό δημιουργήθηκε η εντύπωση ότι το άλυτο του προβλήματος εξυπηρετούσε τα διεθνή συμφέροντα. Σήμερα αυτή η προσέγγιση είναι εντελώς ξεπερασμένη. Ειδικά από την ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε. και μετά, η μη επίλυση του προβλήματος είναι πονοκέφαλος για τη Δύση λόγω του κινδύνου αποσταθεροποίησης της περιοχής.
Στις 3 Σεπτεμβρίου ξεκινούν οι συνομιλίες μεταξύ Χριστόφια και Ταλάτ. Είναι η πρώτη φορά στην Ιστορία του προβλήματος που όλοι οι παίκτες θα μπουν στο γήπεδο με διάθεση να παίξουν μπάλα και όχι να σκοτώσουν το παιχνίδι:
Ολοι επείγονται
**Η Τουρκία καίγεται για να ξελασπώσει η ενταξιακή της πορεία. Η ηγεσία του βαθέος κράτους είναι στις φυλακές και ο Ντενκτάς παροπλισμένος.
**Ο Χριστόφιας γνωρίζει πως αυτή είναι πραγματικά η τελευταία ευκαιρία λύσης και δεν θα ήθελε να ταυτίσει το όνομά του και το κόμμα του με την οριστικοποίηση της διχοτόμησης.
**Ο Ταλάτ, χωρίς λύση, θα χάσει τις εκλογές το 2010 και θα τελειώσει πολιτικά.
**Η Αθήνα επιθυμεί να κλείσει η πληγή του Κυπριακού που δηλητηριάζει τις σχέσεις της με την Τουρκία.
**Η Ε.Ε. έχει «μπλέξει» με το Κυπριακό και θα ασκήσει όλη της την επιρροή για λύση.
**Το ΝΑΤΟ έχει βραχυκυκλωθεί εξαιτίας της ένταξης της Κύπρου και του βέτο της Τουρκίας στη συνεργασία με την Ε.Ε.
Ολα αυτά τα δεδομένα συνηγορούν στο ότι δεν υπάρχουν μεγάλα περιθώρια αποτυχίας. Οι Τούρκοι μιλάνε για λύση μέχρι και το τέλος του χρόνου. Οι Ελληνοκύπριοι δεν αποδέχονται τα χρονοδιαγράμματα, όμως αναγνωρίζουν πως ό,τι είναι να γίνει θα γίνει το 2009. Εάν με αυτές τις συγκυρίες δεν υπάρξει λύση επανένωσης, δεν πρόκειται να υπάρξει ποτέ στο μέλλον. Οπότε, του χρόνου τέτοια εποχή, όποια κι αν είναι η κατάληξη των συνομιλιών, θα μιλάμε για μια εντελώς διαφορετική Κύπρο.
