Ανασφάλεια

Μια ατάκα ξεχώρισε η στήλη από το Συμπόσιο για το μέλλον της σοσιαλδημοκρατίας. Οι ηγέτες της Ευρώπης, είπε ο πρώην ηγέτης των Ισπανών σοσιαλιστών Φελίπε Γκονθάλεθ, είναι σαν τους εξηντάρηδες: πιστεύουν ότι μπορούν να αναπληρώσουν το χαμένο σεξ-απίλ τους με το τσεκ-απίλ τους.

Κατά τα άλλα, δεν διακρίναμε κάποιες σοβαρές προτάσεις για να βγει η ευρωπαϊκή Κεντροαριστερά από την κρίση της. Ευρωπαϊκό σύμφωνο κοινωνικής προόδου, πράσινη ανάπτυξη, κοινωνία της αλληλεγγύης, ενίσχυση της συμμετοχής και της πολυμορφίας, λόγια, λόγια, λόγια... Την ίδια ώρα, η Κεντροδεξιά δείχνει να διατηρεί τις δυνάμεις της, παρά την κρίση, παρά την αύξηση της ανεργίας, παρά την κατάρρευση του νεοφιλελεύθερου μοντέλου. Οι πιο δημοφιλείς ηγέτες σήμερα στην Ευρώπη είναι η Μέρκελ και ο ...Μπερλουσκόνι. Οι δύο πιο προβεβλημένοι ηγέτες της Κεντροαριστεράς, ο Γκόρντον Μπράουν και ο Χοσέ Λουίς Θαπατέρο, αντιμετωπίζουν μεγάλες δυσκολίες. Και η Σκανδιναβία έχει πάψει προ πολλού να είναι οχυρό της σοσιαλδημοκρατίας.

Εκτός από αδύναμοι, οι Ευρωπαίοι σοσιαλδημοκράτες είναι και διχασμένοι. «Μα είναι δυνατόν οι σοσιαλιστές της Ισπανίας και της Πορτογαλίας να υποστηρίζουν τον Μπαρόζο παρά την αντίθετη απόφαση των υπολοίπων ομοϊδεατών τους;» αναρωτήθηκε ο ιδρυτής της Ελ Παΐς Χουάν Λουίς Θεμπριάν, που συντόνισε μέρος της συζήτησης στο Μέγαρο. «Αμφιβάλλω για το κατά πόσον υπάρχει ένα ευρωπαϊκό σοσιαλδημοκρατικό πρόγραμμα διαφορετικό από το ευρωπαϊκό συντηρητικό πρόγραμμα». Ορθώς αμφιβάλλει. Η ευρωπαϊκή Κεντροαριστερά αναζητεί ουσιαστικά τρόπους να επανεφεύρει τον εαυτό της. Και λοξοκοιτάζει όλο και συχνότερα προς την άλλη πλευρά του Ατλαντικού. «Οι οικογένειες της ευρωπαϊκής, βορειοαμερικανικής και νοτιοαμερικανικής Αριστεράς ενώνουν τις δυνάμεις τους για να εξασφαλίσουν ότι μια παγκόσμια ρύθμιση της οικονομίας δεν θα γίνεται πλέον εκ των υστέρων, για να διορθωθούν οι ζημιές, αλλά στη ρίζα», δηλώνει στη Μοντ ο Ολιβιέ Φεράν, πρόεδρος του Ιδρύματος Τerra Νova που πρόσκειται στο γαλλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα. Ιδιαίτερα δραστήριοι στη διεθνή σκηνή, οι Αμερικανοί Δημοκρατικοί δεν κρύβουν τον στόχο τους να αναλάβουν ηγετικό ρόλο μεταξύ των προοδευτικών. Ο Μπιλ Κλίντον διηύθυνε το πρόσφατο φόρουμ του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος στις Βρυξέλλες, ο πρώην πρόεδρος του Δημοκρατικού Κόμματος Χάουαρντ Ντιν επισκέφθηκε τους Γάλλους και Γερμανούς σοσιαλιστές.

Ας συμπυκνώσουμε σε μια λέξη- αφού δυσκολεύονται να το κάνουν οι σοσιαλιστές- το κυρίαρχο πρόβλημα των ημερών μας: ανασφάλεια. Αυτή είναι και η μεγάλη διαφορά της εποχής μας από τον Μάη του ΄68, με τον οποίο πολλοί αρέσκονται να τη συγκρίνουν. «Τότε, το πρόβλημα ήταν πώς να μοιράσουμε τον πλούτο με ένα διαφορετικό τρόπο. Τώρα η κατάσταση έχει αλλάξει», λέει ο Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ σε χθεσινές δηλώσεις του στο Ρόιτερ. «Τότε, δεν φοβόμασταν τίποτα. Λέγαμε: “Το μέλλον μάς ανήκει και θα το πάρουμε”. Σήμερα, ο κόσμος λέει: “Φοβόμαστε πως δεν έχουμε μέλλον”».