Και όμως, γυρίζει...

Παύλος Τσίμας, Τα Νέα, Δημοσιευμένο: 2010-04-10

O Κέινς έλεγε πως όταν οι οικονομολόγοι κάνουν προβλέψεις για το μέλλον, οι αστρολόγοι και τα ωροσκόπιά τους μοιάζουν ενάρετη επιστήμη. Αλλά η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να γελά με προφητείες που στο μέλλον μπορεί να αποδειχθούν αβάσιμες. Η χώρα πλέει με τον άνεμο των οικονομικών προβλέψεων να φυσά κόντρα. Και διατρέχει τον κίνδυνο οι αναλύσεις περί επικείμενης και αναπόφευκτης χρεοκοπίας της, που διακινούν μαυροντυμένοι αγγελιαφόροι στον διεθνή Τύπο, να εξελιχθούν σε αυτοεκπληρούμενη προφητεία.

Τα μαθηματικά είναι εναντίον μας. Με χαρτί και με μολύβι είναι δύσκολο να αντικρούσει κανείς εκείνους που υπολογίζουν (όπως οι αναλυτές του «Εconomist» και των «Financial Τimes») ότι, ακόμη κι αν οι προσπάθειες περιορισμού του ελλείμματος στεφθούν με επιτυχία, η Ελλάδα θα έχει, μέχρι το 2014, ένα δημόσιο χρέος ύψους 344 δισ. Οτι ο ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας, λόγω και των περικοπών στις δημόσιες δαπάνες, θα είναι έντονα αρνητικός, οδηγώντας σε απώλεια 5 μονάδων του ΑΕΠ, και τα επιτόκια αναχρηματοδότησης του χρέους σταθερά υψηλά. Κι ότι έτσι θα βρεθούμε οσονούπω με ένα δημόσιο χρέος εκτός ελέγχου, που θα ξεπερνά το 150% του ΑΕΠ, ακόμη κι αν έχουμε καταφέρει να μειώσουμε το δημόσιο έλλειμμα στο 3%.

Τα πένθιμα μαθηματικά του ελληνικού χρέους μοιάζουν αδιάψευστα. Αλλά είναι πράγματι; Το παιχνίδι έχει τελειώσει ή μπορούμε ακόμη να το γυρίσουμε; Η μάχη χάθηκε πριν καν δοθεί ή έχουμε ακόμη μια ευκαιρία; Και ποιος μπορεί να είναι, αν υπάρχει, ο αδύναμος κρίκος αυτών των σκοτεινών στατιστικών χρησμών; Η λογική απάντηση είναι ότι αν κάτι μπορεί να διαψευστεί, αυτό δεν είναι ούτε τα επιτόκια δανεισμού (που δεν είναι στο χέρι μας να ορίζουμε), ούτε ο ρυθμός αύξησης του χρέους, που μεγαλώνει αυτοτροφοδοτούμενο, όπως το πτώμα του Αμεδαίου στην κωμωδία του Ιονέσκο. Αλλά είναι, θεωρητικά, στο χέρι μας να επιταχύνουμε τους ρυθμούς μείωσης του ελλείμματος και να μεταβάλουμε το κοινωνικό και πολιτικό πρόσημο της μείωσης αυτής. Κι είναι, προπάντων, στο χέρι μας να διαψεύσουμε την πρόβλεψη ότι οι ρυθμοί ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας θα είναι, για τα επόμενα πολλά χρόνια, έντονα αρνητικοί, ότι είμαστε καταδικασμένοι να ζήσουμε χρόνια οικονομικού μαρασμού και κοινωνικής αποδιάρθρωσης. Κι αν αυτή η πρόβλεψη διαψευστεί, όλη η εικόνα αλλάζει.

Θεωρητικά, λοιπόν, θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι, σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, όπου η αποδοτικότητα των δημοσίων δαπανών έχει μετρηθεί να κινείται κοντά στο 60%, υπάρχουν περιθώρια να γίνουν τεράστιες περικοπές δαπανών χωρίς αρνητικές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις. Οτι, αντίθετα, αν η δραστική μείωση των δαπανών συνδυαστεί με βαθιές διαρθρωτικές αλλαγές, μπορεί να αποκτήσει θετικό πρόσημο. Να καθαρίσει τις φλέβες, που μπορούν να αιμοδοτήσουν ένα αναπτυξιακό άλμα, από τις αθηρωματικές πλάκες που τις αποφράσσουν- την παρασιτική, γραφειοκρατική λειτουργία του κράτους, τη διαφθορά που αναπαράγει και την πληθωρική παραοικονομία που συντηρεί και συγκαλύπτει. Και να φέρει στην επιφάνεια τα ανακλαστικά μιας κοινωνίας αλληλεγγύης.

Μένει να αποδειχθεί ότι αυτό που θεωρητικά μοιάζει σωστό είναι και στην πράξη εφικτό. Αλλά αυτό δεν ανήκει στο πεδίο της οικονομετρίας, της οικονομικής ανάλυσης και των προβλέψεων. Ανήκει στο πεδίο της πολιτικής. Και στην ευθύνη της πολιτικής.

Γι΄ αυτό και είναι επείγον να αλλάξει ο πολιτικός ρυθμός, που παραμένει αργός, ασυντόνιστος, διακεκομμένος. Είναι ανάγκη να δούμε μια συμβολική και πραγματική επιτάχυνση των αλλαγών. Και είναι, φυσικά, εξίσου επείγον να ξεπεραστούν τα σημάδια ερασιτεχνικών, αντιφατικών χειρισμών, που εκδηλώνονται με κρούσματα πολυφωνίας και κακοφωνίας, σαν αυτά που πρόσφατα σωρεύτηκαν και πολύ ακριβά στοίχισαν. Και που δικαιολογούν όχι μόνον των κακόπιστων την αμφιβολία για το αν υπάρχει σαφές στρατηγικό σχέδιο σε καιρό οικονομικού πολέμου και η αναγκαία πειθαρχία στην εφαρμογή του. Ωστε το παιχνίδι, που όλοι έχουν για χαμένο, να γυρίσει

Θέματα επικαιρότητας: Οικονομική κρίση

Φίλιππος Σαχινίδης

Προοδευτικές προτάσεις για την οικονομία σε συνθήκες permcrisis

Φίλιππος Σαχινίδης, 2022-11-21

H λέξη της χρονιάς για το 2022 σύμφωνα με το λεξικό Collins είναι...

Περισσότερα
Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Η αδιέξοδη οικονομική πολιτική θα φέρει λουκέτα και ανεργία

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2021-02-02

Η πανδημία του Covid19 άλλαξε ριζικά τα δεδομένα παγκοσμίως...

Περισσότερα
Γιάννης Βούλγαρης

Τι μαθαίνουμε από την τριπλή κρίση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2020-09-12

Λίγες ήταν ευτυχώς οι φορές που η μεταπολιτευτική Ελλάδα...

Περισσότερα

Εικόνα δύσβατης πορείας

Αντώνης Παπαγιαννίδης, 2020-06-25

Είναι αλήθεια πως στην Ελληνική πραγματικότητα συχνά υπάρχει...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Από τη χαμένη 10ετία, μην πάμε στη χαμένη γενιά

Κώστας Καλλίτσης, 2020-05-10

Η καταιγίδα έχει όνομα, λέγεται ανεργία. Και θα είναι σφοδρή....

Περισσότερα
Αντώνης Λιάκος

Πλοήγηση μέσω κρίσεων

Αντώνης Λιάκος, 2020-05-03

Η τωρινή κρίση της πανδημίας, και η οικονομική που σέρνει...

Περισσότερα

Μειώστε τους φόρους στους μισθωτούς

Αντώνης Καρακούσης, 2019-10-20

Η μακρόχρονη κρίση και το πλήθος των μέτρων, μνημονιακών...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Τα πρωτογενή πλεονάσματα πριν και τώρα

Κώστας Καλλίτσης, 2019-04-27

Το 2016 είχαμε δεσμευτεί να πετύχουμε πρωτογενές πλεόνασμα...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Θόδωρος Τσίκας

Ιράν-Ισραήλ: Γόητρο, προσχήματα και ισορροπίες

Θόδωρος Τσίκας, 2024-04-14

Είναι γνωστό ότι το καθεστώς των φανατικών μουλάδων του...

Το δίλημμα της Τεχεράνης

Γιώργος Καπόπουλος, 2024-04-08

H ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας βρίσκεται σε ένα άβολο...

Πώς απαντούν στην Ακροδεξιά τα άλλα κόμματα

Ξένια Κουναλάκη, 2024-04-04

Aπό την εποχή της ανόδου της Χρυσής Αυγής τα συστημικά κόμματα...

Η ατιμωρησία των ελίτ

Τάσος Παππάς, 2024-04-01

Αντιγράφω από τη στήλη «ΕΝΑ ΒΛΕΜΜΑ» στις Νησίδες της «Εφημερίδας...

Το νέο τουρκικό παζλ

Βαγγέλης Αρεταίος, 2024-04-01

Η «έκπληξη του CHP», όπως λένε από χθες το βράδυ Τούρκοι αναλυτές,...

Θόδωρος Τσίκας

Τουρκία: διαμαρτυρία για οικονομία και φθορά εξουσίας

Θόδωρος Τσίκας, 2024-04-01

Ακόμα μια φορά, η οικονομία έπαιξε ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις....

Διονύσης Τεμπονέρας

Άνθρακες ο θησαυρός της αύξησης του κατώτατου μισθού

Διονύσης Τεμπονέρας, 2024-03-28

Ανακοινώνεται στο υπουργικό συμβούλιο η αύξηση του κατώτατου...

Κουράστηκαν να λιβανίζουν

Τάσος Παππάς, 2024-03-26

Οταν τα μέσα ενημέρωσης όλων των κατηγοριών είναι ιμάντες...

Κώστας Καλλίτσης

Η κυριαρχία της Ν.Δ

Κώστας Καλλίτσης, 2024-03-23

Κάτι, αλήθεια, συμβαίνει εδώ; Μια πρόχειρη απάντηση θα ήταν...

Μερικές σκέψεις για τον «νέο κύκλο» του ΣΥΡΙΖΑ

Θανάσης Καρτερός, 2024-03-17

Για να πούμε την αλήθεια, δεν είναι εύκολο να συνηθίσει...

Πανηγυρίζοντας επί των ερειπίων του ΕΣΥ

Παντελής Μπουκάλας, 2024-03-17

Σημείο πρώτο: Με τις λέξεις μπορούμε να κάνουμε οτιδήποτε:...

Αναπάντητα ερωτήματα για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια

Γιώργος Σωτηρέλης, 2024-03-06

Α. Από την αρχή της συζήτησης για την νομοθετική αναγνώριση...

×
×