Μπουτάρης ή Γκιουλέκας;

Ιστορικά ή Θεσσαλονίκη αναπτυσσόταν και ευημερούσε, όποτε, οι πολιτικές συνθήκες της επέτρεπαν να παίξει «συντακτικό» (κατά Μοσκώφ) ρόλο στην ευρύτερη βαλκανική ενδοχώρα. Μετά τον πόλεμο οι διεθνείς συνθήκες δεν επέτρεπαν κάτι τέτοιο. Τα βόρεια σύνορα της χώρας έγιναν σύνορα των «δύο κόσμων» και απέκοψαν τη Θεσσαλονίκη από το ζωτικό της χώρο. Η «μεγάλη» πόλη από όπου η Δύση περνούσε στα Βαλκάνια μετατράπηκε στη «μικρή» πόλη όπου τελείωνε η Δύση. Αλλά όπου τελείωνε η Δύση άρχιζε η κομμουνιστική Ανατολή. Η Θεσσαλονίκη υποχρεώθηκε να γίνει το ακριτικό φυλάκιο του αντικομμουνισμού. Παράλληλα, ο ελληνικός συγκεντρωτισμός την καταδίκασε στον ελάσσονα ρόλο του επαρχιακού κέντρου. Ολα αυτά περιόρισαν τις αναπτυξιακές δυνατότητές της, αλλά διαμόρφωσαν και την άρχουσα τάξη της. Εν συνεχεία οι κυρίαρχες ελίτ επέβαλαν την ιδεολογία τους: εθνικισμός, ξενοφοβία, θρησκευτική μισαλλοδοξία, μικροαστικός επαρχιωτισμός. Ο κοσμοπολιτισμός της Θεσσαλονίκης χάθηκε, ο συντηρητισμός θριάμβευσε.

Σήμερα η κατάσταση έχει αλλάξει. Το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, το άνοιγμα των συνόρων, η διεύρυνση της ΕΕ προσφέρουν νέες ευκαιρίες. Αυτές τις ευκαιρίες θέλουν να αξιοποιήσουν δημιουργικές δυνάμεις της πόλης από το χώρο των επιχειρήσεων, της εργασίας, του πολιτισμού, της γνώσης. Η Θεσσαλονίκη μπορεί να γίνει και πάλι πόλη - πύλη. Πόλη - πύλη της αναπτυγμένης Ευρώπης στα αναπτυσσόμενα Βαλκάνια. Μπορεί να προσφέρει στα Βαλκάνια αυτό που τους λείπει, δηλαδή ένα σύγχρονο, δυναμικό και ευέλικτο τριτογενή τομέα. Η ανάπτυξη λειτουργιών διοικητικής και επιχειρηματικής υποδομής, η παροχή υπηρεσιών στους δυναμικούς κλάδους των χρηματοοικονομικών εργασιών, των μεταφορών, της εκπαίδευσης, της σύγχρονης τεχνογνωσίας και των καινοτομιών θα πρέπει να καθορίσουν το νέο μοντέλο ανάπτυξης της πόλης. Γι’ αυτό απαιτούνται συγκεκριμένες δράσεις αλλά και μια άλλη κουλτούρα, μια άλλη ιδεολογία. Αλλά ακόμα και όταν όλα αλλάζουν, η ιδεολογία αλλάζει τελευταία. Ο συντηρητισμός αποτελεί το ύστατο καταφύγιο του «παλιού», δηλαδή της κατεστημένης καθυστέρησης που μάχεται για τα συμφέροντά της.

Η ηγεμονία στην πόλη θα κριθεί – εν πολλοίς – στις ερχόμενες δημοτικές εκλογές. Η αναμέτρηση Μπουτάρη – Γκιουλέκα (οι υπόλοιποι απλώς παρίστανται) δεν αφορά μόνον την ποιότητα της διαχείρισης. Πρόκειται – πολύ περισσότερο – για μια αναμέτρηση ανάμεσα σε καινούργιες και παλιές ιδέες, ανάμεσα στις καινούργιες προοπτικές και στα παλιά αδιέξοδα, ανάμεσα στην πρόοδο και στη συντήρηση. Η απόφαση του ΠΑΣΟΚ να υποστηρίξει τον Γ. Μπουτάρη ισχυροποιεί την κοινωνία των πολιτών και επιτρέπει μια ευρεία συμπαράταξη προοδευτικών, κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων που μπορεί να αλλάξει την πόλη. Αυτή η ευκαιρία δεν πρέπει να χαθεί.