Nα επιλυθούν οι διαφορές στο Aιγαίο

Tέσσερις λόγοι επιτάσσουν αλλαγή πορείας από τη σημερινή περίεργη αδράνεια

Αλέξης Ηρακλείδης, Τα Νέα, Δημοσιευμένο: 2005-04-21

H πρόσφατη παρ’ ολίγον ελληνοτουρκική κρίση στο Αιγαίο - που θύμιζε λίγο Ίμια - θέτει επί τάπητος την ανάγκη επίλυσης των διαφορών στο Αιγαίο. Ειδάλλως, θα έχουμε τη μία κρίση μετά την άλλη και ίσως - κατά λάθος - ακόμη και «θερμό επεισόδιο», καθώς τώρα τα ελληνοτουρκικά «κανάλια» επικοινωνίας και άρσης των παρανοήσεων δεν λειτουργούν καλά, όπως επί Γιώργου Παπανδρέου - Τζεμ.

Τέσσερις λόγοι επιτάσσουν αλλαγή πορείας από τη σημερνή περίεργη αδράνεια που επιδεικνύει η ελληνική κυβέρνηση στις διαφορές στο Αιγαίο:

1. H ομαλοποίηση των σχέσεων ωφελεί και τις δύο χώρες και τους λαούς τους, ενώ η αντιπαράθεση καθίσταται όλο και πιο επιβλαβής και δεν έχει κανένα νόημα ή χρησιμότητα.

2. H ομαλοποίηση «περνά» από το Αιγαίο: η επίλυση των διαφορών στην εν λόγω περιοχή αποτελεί «sine qua non» για την ομαλοποίηση των σχέσεων.

3. H μη επίλυση και η διατήρηση της εκκρεμότητας δεν μπορεί παρά να αποτελεί συνεχή πηγή τριγμών και κρίσεων στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

4. Οι διαφορές στο Αιγαίο - κάθε μία ξεχωριστά και συνολικά - υπόκεινται σε λογικές, αμοιβαία συμφέρουσες λύσεις, χωρίς υπέρμετρες θυσίες ή δυσβάστακτες υποχωρήσεις και για τις δύο πλευρές.

H στάση της Ελλάδας - από το 1974 και έπειτα - ταλαντεύεται (α) από τη «γραμμή» του σοβαρού και ειλικρινούς διαλόγου με την Άγκυρα με στόχο την επίλυση, μέχρι (β) την απορριπτική γραμμή τού «δεν έχω τίποτε να συζητήσω για το Αιγαίο με την Τουρκία». H πρώτη θέση υπήρξε η «γραμμή» του Κωνσταντίνου Καραμανλή (ήδη από το 1975), του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη και, πιο πρόσφατα, του Κώστα Σημίτη. H δεύτερη «γραμμή» ήταν αυτή του Ανδρέα Παπανδρέου, τακτική η οποία - βέβαια - δεν εξαφάνισε τις διαφορές ως διά μαγείας, αλλά επιβάρυνε το κλίμα πολύ περισσότερο.

H σημερινή «τάση» φαίνεται να κινείται κάπου στη μέση μεταξύ αυτών των δύο «σχολών», όμως στην ουσία είναι σχεδόν ταυτόσημη με τη «γραμμή» του Ανδρέα Παπανδρέου· μόνο που εμφανίζεται με πιο κομψό τρόπο. H λογική της είναι η ακόλουθη («γραμμή» Μολυβιάτη): ας συζητάμε επ’ αόριστον με τη γείτονα, «εις τας ελληνικάς καλένδας» οι διαφορές δεν χρειάζεται καν να επιλυθούν· Έλληνες και Τούρκοι, ας μάθουν να ζουν με τις διαφορές τους. Ίσως κάποτε έρθουν καλύτερες στιγμές, ενδεχομένως όταν η προοπτική της E.E. γίνει (αν γίνει) πιο αισθητή στην Τουρκία.

Αν δεν επιλυθούν οι διαφορές κατά τα επόμενα χρόνια, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις θα είναι δύσκολο να μην κατρακυλήσουν και πάλι στη στείρα αντιπαράθεση που βλάπτει και τις δύο πλευρές. H μέχρι σήμερα μη δυνατότητα επίλυσης δεν οφείλεται στις διαφορές καθαυτές αλλά σε άλλους λόγους, κυρίως στους αμοιβαίους φόβους σε σχέση με τις προθέσεις του άλλου: «τουρκική επιθετικότητα και αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας στο Αιγαίο» από τη μία, και από την άλλη «ελληνικός σταδιακός επεκτατισμός στο Αιγαίο» («ελληνική λίμνη») με στόχο «τον αποκλεισμό της Τουρκίας απ’ όλο το Αιγαίο»· σαν να μη διέθετε η Τουρκία τεράστια ακτογραμμή στη θάλασσα αυτή.

Πάντως, όταν δεήσει κάποτε η Ελλάδα να συζητήσει σοβαρά, με στόχο την επίλυση, απαραίτητο είναι να έχουμε υπόψη τα εξής: ότι τα τουρκικά νομικά και άλλα επιχειρήματα σε σχέση με το Αιγαίο είναι καλά θεμελιωμένα· ότι η Τουρκία θεωρεί ότι εδώ διακυβεύονται ζωτικά συμφέροντά της όσο η Ελλάδα δεν εγκαταλείπει την πρόθεση να επεκταθεί στα 12 ν. μίλια και - τέλος - ότι τα 12 μίλια θα καθιστούσαν το Αιγαίο «ελληνική θάλασσα», κάτι που καμία χώρα - και ειδικά τα κράτη της Μαύρης Θάλασσας - δεν θα μπορούσε να ανεχθεί.

Όπως είχε δηλώσει ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, με εκείνο το θάρρος που τον διέκρινε: το Αιγαίο «δεν είναι ελληνική λίμνη» και ας πάψουν οι Έλληνες να συμπεριφέρονται σαν να είναι ελληνική θάλασσα.

Θέματα επικαιρότητας: Κυπριακό

Νίκος Μπίστης

Γιά ένα νέο Μέτωπο Λογικής στην εεξωτερική πολιτική

Νίκος Μπίστης, 2024-12-02

Πριν μια βδομάδα η Εποχή είχε φιλοξενήσει άρθρο μου για...

Περισσότερα

Δειλά βήματα στο Κυπριακό

Κυριάκος Πιερίδης, 2024-10-20

Η «διευρυμένη συνάντηση» που προανήγγειλε ο Γκουτέρες...

Περισσότερα
Θόδωρος Τσίκας

50 χρόνια: Αναζητείται πολιτική βούληση για λύση του Κυπριακού

Θόδωρος Τσίκας, 2024-07-20

Το τελευταίο διάστημα φάνηκε ότι αναθερμαίνονται οι διεργασίες...

Περισσότερα

Το κενό της παγωμένης διένεξης

Κυριάκος Πιερίδης, 2024-01-28

Από το βήμα της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου...

Περισσότερα

Νέα πρωτοβουλία με αμυδρές ελπίδες

Κυριάκος Πιερίδης, 2023-12-23

Το 2023 κλείνει με αμυδρές ελπίδες για το Κυπριακό. Κατά το...

Περισσότερα

Πού βαδίζει ο Χριστοδουλίδης με το Κυπριακό;

Κυριάκος Πιερίδης, 2023-05-27

Στους τρεις μήνες αφότου ανέλαβε την εξουσία, ο νέος πρόεδρος...

Περισσότερα

Η δύναμη των πολιτών στη μοιρασμένη Κύπρο

Κυριάκος Πιερίδης, 2023-04-15

Αυτές τις ημέρες του Πάσχα, πριν από 20 χρόνια, άνοιξε το...

Περισσότερα

Το Κυπριακό από την οπτική των Ευρωπαίων

Κυριάκος Πιερίδης, 2023-03-25

Στις Βρυξέλλες κυκλοφορούν δύο παράλληλες αναγνώσεις γύρω...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Δημήτρης Χατζησωκράτης

Πού και Πώς θα ΕΠΙΣΤΡΕΨΕΤΕ τους μετανάστες κ. Υπουργέ;

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2025-07-19

Μιά και «μιζάρετε» στις επιστροφές από πού προκύπτει ότι...

Θόδωρος Τσίκας

Ζητείται ωριμότητα στις σχέσεις με Λιβύη

Θόδωρος Τσίκας, 2025-07-31

Για να υπάρξει ΑΟΖ και οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας, απαιτείται...

Κώστας Καλλίτσης

Μια μεγάλη πολιτική

Κώστας Καλλίτσης, 2025-07-27

Πόσο ανεβαίνει η θερμοκρασία, γιατί δεν πέφτει τις νύχτες,...

Μια ενδεκάδα «προσωπικά στοιχήματα»

Παντελής Μπουκάλας, 2025-07-22

Μετά τον ιερομόναχο Διονύσιο τον εκ Φουρνά, αγιογράφο και...

Κώστας Καλλίτσης

Μακριά από την πολιτική;

Κώστας Καλλίτσης, 2025-07-20

Τί γίνεται σε μια ευρωπαϊκή χώρα όταν υπάρχουν ενδείξεις...

Οι προτάσεις των άλλων

Πάσχος Μανδραβέλης, 2025-07-19

Το αποστομωτικό επικοινωνιακό τέχνασμα κάθε κυβέρνησης...

Κώστας Καλλίτσης

Η κούρσα των εξοπλισμών

Κώστας Καλλίτσης, 2025-07-13

Διακηρυγμένος στόχος ήταν, αρχικά, η Ευρώπη να ανταποκριθεί...

Στέργιος Καλπάκης

Ισχυρός ΣΥΡΙΖΑ για την προοδευτική αλλαγή

Στέργιος Καλπάκης, 2025-07-12

Για το στοίχημα της στενότερης διασύνδεσης των νέων με...

Κώστας Καλλίτσης

Τα γεγονότα εκδικούνται

Κώστας Καλλίτσης, 2025-07-06

Ηκοινή εμπειρία δείχνει ότι όταν χρειάζεται φως και καθαρές...

Ποιά εκεχειρία και για πόσο στη Μέση Ανατολή;

Λουκάς Τσούκαλης, 2025-06-25

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ άνοιξε τις πύλες της κολάσεως...

Στέργιος Καλπάκης

Ισχυρός ΣΥΡΙΖΑ - ΠΣ, καταλύτης για την προοδευτική αλλαγή

Στέργιος Καλπάκης, 2025-06-18

Οι αρνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της Νέας Αριστεράς στην ειλικρινή...

Θόδωρος Τσίκας

Το αδιέξοδο με το Ιράν και η Συμφωνία του Ομπάμα

Θόδωρος Τσίκας, 2025-06-18

Το 2015 ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπάρακ Ομπάμα, έφτασε μετά...

×
×