Nα επιλυθούν οι διαφορές στο Aιγαίο

Tέσσερις λόγοι επιτάσσουν αλλαγή πορείας από τη σημερινή περίεργη αδράνεια

Αλέξης Ηρακλείδης, Τα Νέα, Δημοσιευμένο: 2005-04-21

H πρόσφατη παρ’ ολίγον ελληνοτουρκική κρίση στο Αιγαίο - που θύμιζε λίγο Ίμια - θέτει επί τάπητος την ανάγκη επίλυσης των διαφορών στο Αιγαίο. Ειδάλλως, θα έχουμε τη μία κρίση μετά την άλλη και ίσως - κατά λάθος - ακόμη και «θερμό επεισόδιο», καθώς τώρα τα ελληνοτουρκικά «κανάλια» επικοινωνίας και άρσης των παρανοήσεων δεν λειτουργούν καλά, όπως επί Γιώργου Παπανδρέου - Τζεμ.

Τέσσερις λόγοι επιτάσσουν αλλαγή πορείας από τη σημερνή περίεργη αδράνεια που επιδεικνύει η ελληνική κυβέρνηση στις διαφορές στο Αιγαίο:

1. H ομαλοποίηση των σχέσεων ωφελεί και τις δύο χώρες και τους λαούς τους, ενώ η αντιπαράθεση καθίσταται όλο και πιο επιβλαβής και δεν έχει κανένα νόημα ή χρησιμότητα.

2. H ομαλοποίηση «περνά» από το Αιγαίο: η επίλυση των διαφορών στην εν λόγω περιοχή αποτελεί «sine qua non» για την ομαλοποίηση των σχέσεων.

3. H μη επίλυση και η διατήρηση της εκκρεμότητας δεν μπορεί παρά να αποτελεί συνεχή πηγή τριγμών και κρίσεων στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

4. Οι διαφορές στο Αιγαίο - κάθε μία ξεχωριστά και συνολικά - υπόκεινται σε λογικές, αμοιβαία συμφέρουσες λύσεις, χωρίς υπέρμετρες θυσίες ή δυσβάστακτες υποχωρήσεις και για τις δύο πλευρές.

H στάση της Ελλάδας - από το 1974 και έπειτα - ταλαντεύεται (α) από τη «γραμμή» του σοβαρού και ειλικρινούς διαλόγου με την Άγκυρα με στόχο την επίλυση, μέχρι (β) την απορριπτική γραμμή τού «δεν έχω τίποτε να συζητήσω για το Αιγαίο με την Τουρκία». H πρώτη θέση υπήρξε η «γραμμή» του Κωνσταντίνου Καραμανλή (ήδη από το 1975), του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη και, πιο πρόσφατα, του Κώστα Σημίτη. H δεύτερη «γραμμή» ήταν αυτή του Ανδρέα Παπανδρέου, τακτική η οποία - βέβαια - δεν εξαφάνισε τις διαφορές ως διά μαγείας, αλλά επιβάρυνε το κλίμα πολύ περισσότερο.

H σημερινή «τάση» φαίνεται να κινείται κάπου στη μέση μεταξύ αυτών των δύο «σχολών», όμως στην ουσία είναι σχεδόν ταυτόσημη με τη «γραμμή» του Ανδρέα Παπανδρέου· μόνο που εμφανίζεται με πιο κομψό τρόπο. H λογική της είναι η ακόλουθη («γραμμή» Μολυβιάτη): ας συζητάμε επ’ αόριστον με τη γείτονα, «εις τας ελληνικάς καλένδας» οι διαφορές δεν χρειάζεται καν να επιλυθούν· Έλληνες και Τούρκοι, ας μάθουν να ζουν με τις διαφορές τους. Ίσως κάποτε έρθουν καλύτερες στιγμές, ενδεχομένως όταν η προοπτική της E.E. γίνει (αν γίνει) πιο αισθητή στην Τουρκία.

Αν δεν επιλυθούν οι διαφορές κατά τα επόμενα χρόνια, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις θα είναι δύσκολο να μην κατρακυλήσουν και πάλι στη στείρα αντιπαράθεση που βλάπτει και τις δύο πλευρές. H μέχρι σήμερα μη δυνατότητα επίλυσης δεν οφείλεται στις διαφορές καθαυτές αλλά σε άλλους λόγους, κυρίως στους αμοιβαίους φόβους σε σχέση με τις προθέσεις του άλλου: «τουρκική επιθετικότητα και αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας στο Αιγαίο» από τη μία, και από την άλλη «ελληνικός σταδιακός επεκτατισμός στο Αιγαίο» («ελληνική λίμνη») με στόχο «τον αποκλεισμό της Τουρκίας απ’ όλο το Αιγαίο»· σαν να μη διέθετε η Τουρκία τεράστια ακτογραμμή στη θάλασσα αυτή.

Πάντως, όταν δεήσει κάποτε η Ελλάδα να συζητήσει σοβαρά, με στόχο την επίλυση, απαραίτητο είναι να έχουμε υπόψη τα εξής: ότι τα τουρκικά νομικά και άλλα επιχειρήματα σε σχέση με το Αιγαίο είναι καλά θεμελιωμένα· ότι η Τουρκία θεωρεί ότι εδώ διακυβεύονται ζωτικά συμφέροντά της όσο η Ελλάδα δεν εγκαταλείπει την πρόθεση να επεκταθεί στα 12 ν. μίλια και - τέλος - ότι τα 12 μίλια θα καθιστούσαν το Αιγαίο «ελληνική θάλασσα», κάτι που καμία χώρα - και ειδικά τα κράτη της Μαύρης Θάλασσας - δεν θα μπορούσε να ανεχθεί.

Όπως είχε δηλώσει ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, με εκείνο το θάρρος που τον διέκρινε: το Αιγαίο «δεν είναι ελληνική λίμνη» και ας πάψουν οι Έλληνες να συμπεριφέρονται σαν να είναι ελληνική θάλασσα.

Θέματα επικαιρότητας: Κυπριακό

Το κενό της παγωμένης διένεξης

Κυριάκος Πιερίδης, 2024-01-28

Από το βήμα της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου...

Περισσότερα

Νέα πρωτοβουλία με αμυδρές ελπίδες

Κυριάκος Πιερίδης, 2023-12-23

Το 2023 κλείνει με αμυδρές ελπίδες για το Κυπριακό. Κατά το...

Περισσότερα

Πού βαδίζει ο Χριστοδουλίδης με το Κυπριακό;

Κυριάκος Πιερίδης, 2023-05-27

Στους τρεις μήνες αφότου ανέλαβε την εξουσία, ο νέος πρόεδρος...

Περισσότερα

Η δύναμη των πολιτών στη μοιρασμένη Κύπρο

Κυριάκος Πιερίδης, 2023-04-15

Αυτές τις ημέρες του Πάσχα, πριν από 20 χρόνια, άνοιξε το...

Περισσότερα

Το Κυπριακό από την οπτική των Ευρωπαίων

Κυριάκος Πιερίδης, 2023-03-25

Στις Βρυξέλλες κυκλοφορούν δύο παράλληλες αναγνώσεις γύρω...

Περισσότερα

Τι θα κάνει με το Κυπριακό ο νέος Κύπριος πρόεδρος;

Κυριάκος Πιερίδης, 2022-10-23

Η ανάληψη πρωτοβουλίας για επιστροφή στο τραπέζι του ΟΗΕ...

Περισσότερα

Η λύση του Κυπριακού ξεθωριάζει

Κυριάκος Πιερίδης, 2022-10-02

Οι σχέσεις Ελλάδας - Τουρκίας οξύνονται συνεχώς και πλέον...

Περισσότερα

Με «ήσυχη συνείδηση» στη διχοτόμηση;

Κυριάκος Πιερίδης, 2022-07-23

Τις ημέρες των επετείων του μαύρου Ιούλη του ’74, ο πρόεδρος...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Δημήτρης Χατζησωκράτης

Μια εβδομάδα μετά, 99 ημέρες πριν

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2024-03-01

Μια εβδομάδα μετά το 4ο Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ αλλά και ενενήντα...

Γιώργος Γιαννουλόπουλος

Περί εσωστρέφειας και εξωστρέφειας

Γιώργος Γιαννουλόπουλος, 2024-03-02

Kρίνοντας από όσα ακούστηκαν και γράφτηκαν από την εμφάνιση...

Παύλος Τσίμας

Καίγοντας εμπιστοσύνη

Παύλος Τσίμας, 2024-03-02

Την πρώτη φορά που μια δημοσκόπηση έθεσε το ερώτημα «πόση...

Αλ. Τσίπρας: Θυμωμένος; Απογοητευμένος; Ανακουφισμένος;

Τάσος Παππάς, 2024-03-02

Ψάχνοντας στο διαδίκτυο για ιστορικές φράσεις που περιλαμβάνουν...

Σόσιαλ μίντια και φενάκες εν αφθονία

Παντελής Μπουκάλας, 2024-02-20

Από τον πλατωνικό «Φαίδρο» διδαχτήκαμε να είμαστε επιφυλακτικοί...

Γιατί υποχώρησε το κράτος δικαίου στην Ελλάδα;

Παύλος Ελευθεριάδης, 2024-02-17

Το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 7ης Φεβρουαρίου...

Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Στροφή σε ένα νέο, υγιές παραγωγικό μοντέλο

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2024-02-15

Η κυβέρνηση της ΝΔ μετά τις εκλογές και το 41%, που το θεώρησε...

Δημοκρατική αφύπνιση

Λάμπρος Αθανάσιος Τσουκνίδας, 2024-02-11

Να που φτάσαμε να πρέπει να (ξανα)μάθουμε να κουβεντιάζουμε...

Γιώργος Σιακαντάρης

Μια συζήτηση: Αγαθούληδες ή πονηρούληδες;

Γιώργος Σιακαντάρης, 2024-02-11

Η προγραμματισμένη συζήτηση της Έφης Αχτσιόγλου, του Διονύση...

Εξωτερική πολιτική σε έναν απρόβλεπτο κόσμο

Λουκάς Τσούκαλης, 2024-02-10

Το παγκόσμιο οικοδόμημα στην εποχή της αμερικανικής παντοδυναμίας...

Ένας νέος αστερισμός;

Παύλος Τσίμας, 2024-02-10

Το βράδυ των εκλογών του 1981- αφηγείται ο Μίμης Ανδρουλάκης...

Πάνος Σκοτινιώτης

Ζητείται εναλλακτική

Πάνος Σκοτινιώτης, 2024-02-09

Σε λίγες ημέρες συμπληρώνονται 68 χρόνια από τις εκλογές...

×
×