Η Ευρώπη είναι μονίμως ένας εύθραυστος συμβιβασμός

Jean-Marie Colombani, Αναδημοσίευση στο ΒΗΜΑ, Le Monde, Δημοσιευμένο: 2005-05-31

ΞΕΚΑΘΑΡΟ και μαζικό, όπως θα έλεγε και ο Ντε Γκωλ, το γαλλικό «Όχι» στο Ευρωπαϊκό Σύνταγμα δεν είναι ένα ατύχημα. Έθεσε τέλος σε έναν διάλογο που είναι από τους λίγους αυτού του είδους στην Ιστορία της Γαλλίας. Ερωτηθέντες επί ενός κειμένου, πολλοί πολίτες έλαβαν γνώση των βασικών άρθρων του καθώς και των απόψεων που παρουσίασαν οι οπαδοί του «Ναι» και του «Όχι». Κανένας δεν προσποιείται ότι οι Γάλλοι ασχολήθηκαν συστηματικά με μια αγνή άσκηση ερμηνείας και ότι αποφάνθηκαν υπέρ ή κατά της Συνταγματικής Συνθήκης εξαιτίας του τάδε ή του δείνα εκ των 448 άρθρων της.

Στην πραγματικότητα, ένα σύνταγμα είναι ένα συμβόλαιο μεταξύ των πολιτών. Όπως κάθε συμβόλαιο, οι όροι βάσει των οποίων συντάσσεται έχουν λιγότερη σημασία από την έλξη την οποία αυτό ασκεί. Η απόρριψη της Συνταγματικής Συνθήκης αποκαλύπτει, κατ’ αρχάς, ότι η πλειοψηφία των Γάλλων δεν επιθυμεί, πια, την Ευρώπη. Σε τέτοιο σημείο μάλιστα ώστε να διακινδυνεύσουν να αποδυναμώσουν τη θέση και τις δυνατότητες της Γαλλίας σε αυτήν.

Σε αυτή την ψηφοφορία, το παιχνίδι αφορούσε σε πρώτο επίπεδο μια ιδέα. Μια ιδέα που έπρεπε να καταπολεμηθεί. Οι υποστηρικτές του «Όχι» ήθελαν στην πραγματικότητα να τελειώνουν με αυτό το οποίο οι ίδιοι θεωρούσαν τον μύθο της Ευρώπης. Μέσω του εθνικισμού, της ξενοφοβίας, του δογματισμού ή της νοσταλγίας, ήθελαν να απαλλαγούν από αυτή την Ευρώπη που κρύβει τον ορίζοντα, ανατρέπει τις συνήθειες και επιβάλλει αλλαγές. Άλλοι, οι οποίοι δεν ήταν αντιευρωπαϊστές, αφέθηκαν να πεισθούν ότι μπορούσαν να πουν «Όχι» σε «αυτή την Ευρώπη» για να αποκτήσουν μία άλλη.

Η αλήθεια είναι ότι η μόνη πιθανή Ευρώπη είναι εκείνη που οι Ευρωπαίοι είναι έτοιμοι να δημιουργήσουν μαζί. Η Ευρώπη είναι μια εύθραυστη κατασκευή, για την οποία πρέπει να αντιληφθούμε, έστω και αργά, ότι είναι αναστρέψιμη, παρά το γεγονός ότι ακόμη και μια μερίδα οπαδών του «Όχι», δηλαδή οι νεότεροι πολίτες, την θεωρούν κεκτημένο.

Η Γαλλία μόλις διέλυσε αυτόν τον συμβιβασμό και διακινδυνεύει να «ξηλώσει» προοδευτικά μια Ευρώπη ταλανιζόμενη από τον αέρα του εθνικισμού και του προστατευτισμού που μπορεί να προκαλέσει το γαλλικό «Όχι».

Αν θέλει κανείς να βρει κάποια αξία σε αυτό το θλιβερό «Όχι», θα πρέπει να θεωρήσει την 29η Μαΐου 2005 το τέλος της γαλλικής συναίνεσης στο να μην αλλάξει τίποτε. Να σταματήσουμε να βαυκαλιζόμαστε με την ψευδαίσθηση ενός γαλλικού ιδεώδους, να θεωρούμε την Ευρωπαϊκή Ένωση ένα μεγάλο κακό που δεν πρέπει να ενστερνιστούμε, αυτά μας προτρέπουν να κάνουμε το δημοψήφισμα και ο διάλογος που προηγήθηκε.

Ας προσπαθήσουμε να αποφύγουμε, όπως ορισμένοι ήδη υποδεικνύουν, μια αναδίπλωση γύρω από μια στενή έννοια του «εθνικού συμφέροντος». Ας κάνουμε, χωρίς αβροφροσύνη και χωρίς να εθελοτυφλούμε, μια απογραφή του τι δεν προχωρεί πια, του τι δεν αποδέχονται πλέον οι Γάλλοι και του τι δεν πρέπει να ανέχονται και ας αναζητήσουμε εκείνες τις φωνές που θα επιτρέψουν στη χώρα να ξαναβρεί τον δρόμο της και θα ξαναδώσουν αυτοπεποίθηση στις μεσαίες τάξεις που έχουν την εντύπωση ότι μένουν πίσω. Και ας ελπίσουμε ότι η αλλαγή θα επαναφέρει στην πλειοψηφία των Γάλλων την επιθυμία για την Ευρώπη..

--

Διευθυντής της "Le Monde",

Θέματα επικαιρότητας: Ευρωπαϊκό Σύνταγμα

Γεράσιμος Γεωργάτος

ΣΥΝ και Ευρώπη: Ναι, Παρών, Όχι

Γεράσιμος Γεωργάτος, 2008-05-18

Ένα Ναι, ένα Παρών και τρία Όχι περιγράφουν συνοπτικά την...

Περισσότερα
Μιχάλης Σαμπατακάκης

Όχι στη Συνθήκη της Λισσσαβώνας. Ναι σ ένα δημοκρατικό Σύνταγμα της Ε.Ε.

Μιχάλης Σαμπατακάκης, 2008-04-26

Αυτές τις μέρες συζητείται στο ελληνικό κοινοβούλιο η επικύρωση...

Περισσότερα

Μεταρρυθμισμός και ευρωπαϊκή προοπτική

Γιάννης Κ. Μπασιάκος, 2008-01-16

Αφορμή για το παρόν σημείωμα έδωσαν δύο ενδιαφέροντα κείμενα...

Περισσότερα
Αποστόλης Στραγαλινός

Η Συνθήκη της Λισαβόνας και η ευρωπαϊκή οικοδόμηση

Αποστόλης Στραγαλινός, 2007-12-23

Έπειτα από έξι χρόνια κοπιαστικών συζητήσεων για τους θεσμούς...

Περισσότερα
Αποστόλης Στραγαλινός

Η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη της Ε.Ε και η στάση της ελληνικής αριστεράς

Αποστόλης Στραγαλινός, 2007-10-27

Η λέξη «Σύνταγμα» αποσύρθηκε, τα σύμβολα της Ένωσης, σημαία,...

Περισσότερα
Μαρίκα Φραγκάκη

Μεταρρυθμιστική Συνθήκη και ευρωπαϊκή ενοποίηση

Μαρίκα Φραγκάκη, 2007-10-27

Η τελευταία σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στις 18-19/10/2007,...

Περισσότερα
Μιχάλης Παπαγιαννάκης

Η Ευρωπαϊκή ενοποίηση η μόνη αριστερή πρόταση

Μιχάλης Παπαγιαννάκης, 2007-10-21

Η πολιτική ενοποίηση της Ευρώπης είναι σήμερα η πιο αριστερή...

Περισσότερα

Οι "27" ενέκριναν το λείψανο του ευρω-συντάγματος

Χριστίνα Πουλίδου, 2007-10-21

Σε συνθήκες αδιαφορίας, σχεδόν απάθειας, εγκρίθηκε σε δεύτερο...

Περισσότερα

Άρθρα/ Ευρωπαϊκή Ένωση

Θα αυτοτραυματιστεί η Ευρώπη;

Παύλος Τσίμας, 2024-02-03

«Ευρώπη θα γίνουμε»! Στα ελληνικά ακούγεται θετικό, κάτι...

Π.Κ. Ιωακειμίδης

9+1 Ερωτήσεις - απαντήσεις για το Βέτο στην Ευρώπη

Π.Κ. Ιωακειμίδης, 2023-12-23

Είναι το πολιτικά πιο ευαίσθητο θέμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση...

Το μπούνκερ είναι αδιαπέραστο

Γιώργος Καπόπουλος, 2023-11-18

Μια απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Καρλσρούης,...

Κώστας Καλλίτσης

Το διπλό χάσμα της Ευρώπης

Κώστας Καλλίτσης, 2023-11-12

Οτι η Ευρωπαϊκή Ενωση φλερτάρει με την ύφεση, δεν ήταν άγνωστο....

Σωτήρης Βαλντέν

Η νέα διεύρυνση της ΕΕ και το μέλλον της Ευρώπης

Σωτήρης Βαλντέν, 2023-09-07

Όταν πέρσι τον Ιούνιο οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποφάσισαν...

Ο ΣΥΡΙΖΑ και οι ευρωεκλογές του 2024

Μανώλης Σπινθουράκης, 2023-06-28

Οπως πολύ σωστά είπε την Κυριακή ο Αλέξης Τσίπρας, το επόμενο...

Λόγια, λόγια, λόγια. Παχιά

Τάσος Παππάς, 2023-06-21

Στα ψιλά πέρασε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση που έγινε...

Η ΑΠΟΨΗ ΕΦΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Καμιά πατρίδα για τους μελλοθάνατους

Η ΑΠΟΨΗ ΕΦΣΥΝΤΑΚΤΩΝ, 2023-06-15

Στο πιο βαθύ σημείο της Μεσογείου, εκεί όπου η αφρικανική...

Η συμφωνία για το μεταναστευτικό στην ΕΕ κι ένα ακόμη ναυάγιο

Λευτέρης Παπαγιαννάκης, 2023-06-15

Είναι η συμφωνία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για το Σύμφωνο...

Κώστας Καλλίτσης

Η αφύπνιση της Κομισιόν

Κώστας Καλλίτσης, 2023-05-27

Να που άρχισε να βρίσκει τη φωνή της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή!...

Η ανατροπή του κοινωνικού από το ατομικό στην Ευρώπη

Σάββας Γ. Ρομπόλης*, Βασίλειος Γ. Μπέτσης**, 2023-04-15

Η στρατηγική μετάβαση και ανατροπή του κοινωνικού από το...

Ποια Ευρώπη, ποια χειραφέτηση;

Γιώργος Καπόπουλος, 2023-04-14

Τα οράματα για στρατηγική χειραφέτηση της Ευρώπης από τις...

×
×