Σπασμένοι κουμπαράδες

Γιάννης Παπαθεοδώρου, dim/art, Δημοσιευμένο: 2014-10-20

Μία από τις παράπλευρες απώλειες της κρίσης ήταν και η κρίση του «πολιτικού πολιτισμού». Σε μια εποχή που η εθνική ανασυγκρότηση απαιτούσε μια κουλτούρα συνεργασιών και συναίνεσης, το πολιτικό σύστημα απέδειξε ότι δεν διαθέτει τις απαραίτητες δυνάμεις για μια δημιουργική επανεκκίνηση. Τις τελευταίες ημέρες παρακολουθούμε με περισσή ανησυχία και δικαιολογημένη αποστροφή το παιχνίδι του «μικρού δικομματισμού» να ανεβάζει την πολιτική θερμοκρασία της πόλωσης. Ο ΣΥΡΙΖΑ επινοεί «θεωρίες συνωμοσίας» και καταγγέλλει μεγαλοεπιχειρηματίες, εκδότες, συμφέροντα και αργυρώνητους βουλευτές, που γεμίζουν τους «κουμπαράδες» τους με κίνητρο την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Η ΝΔ ανταπαντά με μια φοβική δαιμονοποίηση του ΣΥΡΙΖΑ, παρουσιάζοντας την αξιωματική αντιπολίτευση ως ένα επικίνδυνο κόμμα που ποντάρει αποκλειστικά στην πολιτική ανωμαλία και «απειλεί το μέλλον των παιδιών μας».

Καθώς απουσιάζει η προγραμματική αντιπαράθεση για την έξοδο από την κρίση, τα «τοξικά απόβλητα» της πόλωσης αναλαμβάνουν να καλύψουν το κενό της πολιτικής. Είναι σαφές πως αν αυτό το σκηνικό συνεχιστεί, τότε σύντομα το πολιτικό σύστημα μπορεί να βρεθεί σε μια παρακμή που ενισχύει, εντέλει, τους εχθρούς της δημοκρατίας. Αφήνοντας ελεύθερο το πεδίο στα άκρα, ο «μικρός δικομματισμός» καθιστά ακόμη πιο ευάλωτη δημόσια σφαίρα. Με πρόσχημα τις δημοσκοπήσεις, τις φήμες και το φάντασμα του «Τσιριμώκου», εκδηλώνεται σήμερα μια κατευθυνόμενη υπονόμευση του ανώτατου πολιτειακού θεσμού : του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο ΣΥΡΙΖΑ, το ΚΚΕ, οι ΑΝΕΛ – και προσφάτως, δυστυχώς, και η ΔΗΜΑΡ – επέλεξαν την παλαιοκομματική «προκαταβολική άρνηση» της συναίνεσης γύρω από το πρόσωπο του Προέδρου της Δημοκρατίας, μετατρέποντας, έτσι, συνειδητά την «προεδρολογία» σε «εκλογολογία». Κι όμως∙ κάπως αλλιώς τα είχε σκεφτεί τα πράγματα ο νομοθέτης προσδιορίζοντας συνταγματικά το αρχικό άθροισμα της εκλογής του ΠτΔ. Γιατί αυτό το άθροισμα δεν είναι απλώς το κόλπο της επιβίωσης μιας κυβερνητικής πλειοψηφίας ούτε το όχημα για ένα βιαστικό «ρεσάλτο» της αντιπολίτευσης στην εξουσία αλλά η αποκρυστάλλωση μιας συναινετικής διαδικασίας που διευκολύνει την εθνική συνεννόηση με ένα συμβολικό τρόπο.

Και βέβαια, ο ίδιος νομοθέτης προέβλεψε ιεραρχικά όλες εκείνες τις διαδικασίες που θα οδηγούσαν και σε μια δεύτερη εκδοχή αυτής της διαδικασίας : στον «επόμενο» Πρόεδρο από μια «επόμενη» Βουλή. Στη συγκεκριμένη φάση που διανύει η χώρα, αυτό θα σήμαινε βέβαια μια αιφνίδια περιπέτεια με πρόωρες και ενδεχομένως επαναληπτικές εκλογές. Ο Πρόεδρος της «επόμενης βουλής» – αν και όποτε θα συγκέντρωνε αυτή τη δεύτερη μερική πλειοψηφία – θα ήταν πιθανώς το σύμβολο ενός νέου «εθνικού διχασμού», με μειωμένο εθνικό ακροατήριο. Τέτοιο Πρόεδρο θέλουμε, άραγε ;

Προφανώς η εκλογή Προέδρου από αυτή τη Βουλή δεν θα λάβει χώρα μέσα σε «πολιτικό κενό». Η παρούσα κυβέρνηση έχει κάνει πράγματι ό,τι μπορεί για στερήσει από τους πολίτες την προοπτική για μια δίκαιη κατανομή των βαρών της κρίσης. Η χώρα, ωστόσο, βρίσκεται ήδη σε μια αρκετά κρίσιμη καμπή που δεν επιτρέπει ούτε λαϊκιστικές υποτροπές ούτε εκβιαστικά διλήμματα. Η μεταμνημονιακή εποχή οφείλει να ξεκινήσει με ένα νέο συναινετικό συμβόλαιο ανάμεσα στις πολιτικές δυνάμεις του δημοκρατικού τόξου. Και βέβαια, η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας καλό θα ήταν να σηματοδοτήσει ταυτόχρονα την ύπαρξη ενός νέου σχεδίου ανασυγκρότησης της χώρας, τις αλλαγές στο πολιτικό σύστημα, την επαναδιαπραγμάτευση του χρέους και τους νέους μεταρρυθμιστικούς στόχους.

Ακριβώς για αυτό το λόγο, η συνετή χρήση του θεσμού επιβάλλει την εκλογή Πρόεδρου της Δημοκρατίας από τον ευρύτερο προοδευτικό χώρο. Είναι η μόνη επιλογή που εξασφαλίζει την πολιτική σταθερότητα, διαμορφώνει έναν «ιδεολογικό δυϊσμό» ανάμεσα στον Πρόεδρο και στον νυν Πρωθυπουργό, ενώ παράλληλα θα μπορούσε να επιταχύνει τις πολιτικές διαδικασίες για μια ισχυρή κεντροαριστερά με στόχο την προοδευτική διακυβέρνηση. Καμία προοδευτική διακυβέρνηση, ωστόσο, δεν μπορεί φτιαχτεί με τη λάσπη της άθλιας προπαγάνδας και την έκθεση της οικονομίας σε νέους κινδύνους. Η σχέση της πολιτικής με τον πολιτισμό είναι οργανική. Και αν τελικά, η πολιτική σχετίζεται και με τη διαχείριση των συμβόλων, καλό είναι να θυμόμαστε πως το ανώτατο σύμβολο μιας δημοκρατίας δεν πρέπει να το βάλουμε στα ζάρια των δημοσκοπήσεων.

Όσοι σήμερα τρέχουν να μαζέψουν τα κέρματα από τους «σπασμένους κουμπαράδες», γρήγορα θα αντιληφθούν ότι οι θεσμοί δεν προσφέρονται για ευκαιριακά κομματικά ταμεία. Γιατί οι θεσμοί εκδικούνται όσους παίζουν με τους θεσμούς και τα φαντάσματα εκδικούνται όσους παίζουν με τα φαντάσματα. Την τελευταία εβδομάδα, πάντως, πίστεψα πως το φάντασμα του «Αυριανισμού» είναι εδώ.

Θέματα επικαιρότητας: Ποεδρική εκλογή

Γιώργος Λακόπουλος

Η τελευταία μπλόφα Σαμαρά

Γιώργος Λακόπουλος, 2014-12-21

Το διάγγελμα του Πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά, απλώς αποκάλυψε...

Περισσότερα

Ο βυρσοδέψης και ο αλλαντοπώλης

Τάκης Θεοδορώπουλος, 2014-12-21

Κ​​αι με τούτα και με κείνα, φτάσαμε στο σημείο όπου οι...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Εκλογές ή… αλλαγή καθεστώτος;

Κώστας Καλλίτσης, 2014-12-21

Η ασκούμενη πολιτική έχει αρχίσει να αποδίδει και τώρα...

Περισσότερα
Γιάννης Βούλγαρης

Σημειώσεις πριν από τον τελευταίο γύρο

Γιάννης Βούλγαρης, 2014-12-20

Η ελληνική κρίση φτάνει πάλι σε μια φάση που τα διακυβεύματα...

Περισσότερα

Εκλογές, λοιπόν...

Παύλος Τσίμας, 2014-12-20

Εχει συμβεί τόσες φορές στην ιστορία: ένα αποτέλεσμα που...

Περισσότερα
Δημήτρης Χατζησωκράτης

Ο κυβερνητικός σχεδιασμός για Πρόεδρο απορρίπτει αφεαυτού κάθε συναινετική πρόταση

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2014-12-18

Η απόφαση για επίσπευση της εκλογής ΠτΔ και μονομερή ανάδειξη...

Περισσότερα

Donʼt Panic

Παύλος Τσίμας, 2014-12-16

Και ξαφνικά ο διεθνής Τύπος πλημμύρισε και πάλι Ελλάδα!...

Περισσότερα
Φώτης Κουβέλης

Το μείζον για τη χώρα είναι η αλλαγή της κυβέρνησης

Φώτης Κουβέλης, 2014-12-14

Αυτό που κυρίως μας απασχολεί είναι να συμβάλουμε ώστε...

Περισσότερα

Άρθρα

Εγκλήματα διαρκείας στη Ράφα

2024-05-29

Τραγικό λάθος ο κυριακάτικος βομβαρδισμόςκαταυλισμού...

Στέργιος Καλπάκης

Τα πολλά πρόσωπα της υποκρισίας και της ανευθυνότητας

Στέργιος Καλπάκης, 2024-05-25

Άλλοτε πολέμιοι της Συμφωνίας, σήμερα ομνύουν στην τήρησή...

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

Σωτήρης Βαλντέν

Η Βόρεια Μακεδονία και τα όρια της πολιτικής της ισχύος

Σωτήρης Βαλντέν, 2024-05-26

Εν μέσω πολλαπλών διεθνών και περιφερειακών κρίσεων, μερικές...

Νίκος Κοτζιάς

H σημασία της συμφωνίας των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-19

Η συμφωνία των Πρεσπών έλυσε έναν γόρδιο δεσμό με θάρρος....

Θόδωρος Τσίκας

Το καλό κλίμα είναι θετικό, αλλά χρειάζεται και επίλυση

Θόδωρος Τσίκας, 2024-05-13

Η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη στην Άγκυρα πήγε θετικά,...

Βασίλης Τραϊφόρος

Δημοκρατία και επιστήμη

Βασίλης Τραϊφόρος, 2024-05-13

--Ο άνθρωπος στην ιστορική του διαδρομή ,περνώντας από πολλά...

Είναι επείγουσα ανάγκη να υπερασπιστούμε την Συμφωνία των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-05

Ας κινητοποιηθούμε όλοι για να υπερασπιστούμε την Συμφωνία...

Γιάννης Βούλγαρης

Μια επέτειος για 70+ ή μια υπόμνηση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2024-04-20

...Στις ιστορικά σημαδιακές μέρες όπως η αυριανή, επαναλαμβάνουμε...

Ο ιπτάμενος δίσκος

Παύλος Τσίμας, 2024-05-18

Τι είναι η μεταπολίτευση; Μια εορταστική στιγμή, εκείνο...

Ψέματα στον ανεμιστήρα: πώς η μείωση των ΑΞΕ κατά -36% έγινε «έκρηξη επενδύσεων» +62%

Νίκος Ράπτης, 2024-05-09

Εκατοντάδες ΜΜΕ αναμάσησαν πρόσφατα το κυβερνητικό non paper...

Κώστας Καλλίτσης

Η καλή ακρίβεια

Κώστας Καλλίτσης, 2024-04-28

Ένας βασικός παράγοντας που υποδαυλίζει τον πληθωρισμό...

×
×