Εκλογές, λοιπόν...
Παύλος Τσίμας, Τα Νέα, Δημοσιευμένο: 2014-12-20
Εχει συμβεί τόσες φορές στην ιστορία: ένα αποτέλεσμα που κανείς στ’ αλήθεια δεν ήθελε, να προκύπτει εντούτοις. Και να εμφανίζεται, μάλιστα, ως αποτέλεσμα της βούλησης πολλών. Ισχύει και για τις εκλογές προς τις οποίες φαίνεται ότι, εκτός συγκλονιστικού απροόπτου, βαδίζουμε.
Τις ήθελε κανείς αυτήν τη στιγμή; Μάλλον όχι. Συμφέρουν, βολεύουν κάποιον; Μάλλον όχι. Λιγότερο απ’ όλους βολεύουν και συμφέρουν εκείνον που εμφανίζεται με μεγαλύτερο ζήλο να τις επιδιώκει. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι σε όσο πιο ήρεμα νερά έπλεε το «ελληνικόν» τόσο μεγεθύνονταν οι πιθανότητες μιας καθαρής εκλογικής νίκης του ΣΥΡΙΖΑ. Οσο μικρότερη δόση ανασφάλειας, φόβων, κινδύνων είχε το εκλογικό κοκτέιλ τόσο μεγαλύτερη θα ήταν η εκλογική του ευκαιρία και μεγαλύτερα τα περιθώρια επιτυχούς διακυβέρνησης μετά. Αλλά να που είναι υποχρεωμένος να δώσει τον εκλογικό του αγώνα ως εάν παιζόταν ο τρίτος γύρος των διπλών εκλογών του 2012. Σε ένα περιβάλλον αντίστοιχων φόβων και κινδύνων. Και, επιπλέον, είναι υποχρεωμένος να χαμογελά ευτυχής, πως τάχα αυτό ακριβώς ήθελε.
Αλλά και της ΝΔ ο αρχικός σχεδιασμός άλλος ήταν. Να εμφανίσει ένα success story, μια υπόσχεση επικείμενης λύτρωσης και να θέσει στο εκλογικό σώμα το ερώτημα: «Μα θέλετε να διακινδυνεύσετε να χάσετε το εισιτήριο για την ευτυχία;». Υποχρεώθηκε σε μια κίνηση υψηλού ρίσκου. Πιεσμένη από τους έξω μάλλον παρά από τους μέσα, επέλεξε να οδηγηθούμε σε εκλογές ξυλάρμενοι, δίχως συμφωνία με τους εταίρους για το χθες και το αύριο, με την ελπίδα ότι ο φόβος θα κάψει τα σωθικά των ψηφοφόρων και την τελευταία στιγμή, στο παραβάν, μια προεξοφλημένη ήττα θα αποτραπεί ή θα περιοριστεί δραματικά.
Εκλογές λοιπόν - εκτός συγκλονιστικού απροόπτου.
Αλλά ποιος έχει δίκιο; Εκείνοι που θεωρούν τις εκλογές συνώνυμο της καταστροφής, απειλή θανάσιμη; Ή εκείνοι που τις βλέπουν ως λυτρωτική λύση;
Οι εκλογές, στο πελατειακό μας σύστημα, είχαν πάντα ένα κόστος: Η διοίκηση παραλύει, οι πολιτικοί προϊστάμενοι φεύγουν μαζικά για να πολιτευθούν, οι τελευταίες συνεδριάσεις της Βουλής δέχονται καταιγίδα «βολικών» τροπολογιών, η συλλογή εσόδων για το κράτος διακριτικά διακόπτεται, η οικονομική δραστηριότητα αναστέλλεται μέχρι να ξεκαθαρίσει ποιος θα διαχειρίζεται το μαγαζί την επομένη, με ποιον θα γίνονται οι «δουλειές»....
Ηταν μια παράδοση που έκανε, τα τελευταία σαράντα χρόνια, κάθε εκλογική χρονιά να είναι μια χρονιά απότομης διεύρυνσης των ελλειμμάτων του Δημοσίου. Και πολλά μπορεί να πάθαμε τα τελευταία πέντε χρόνια, αλλά από τις παραδόσεις του γένους δεν ξεμακρύναμε και πολύ. Αυτό θα ήταν ένα επιχείρημα κατά των πρόωρων εκλογών και μάλιστα σε μια στιγμή που η χώρα μετεωρίζεται και η επόμενη μέρα της και η θέση της στον κόσμο μοιάζουν τυλιγμένες στην αβεβαιότητα. Ενα επιχείρημα θα ήταν, επίσης, ότι η οικονομία μόλις γνώρισε μια αχνή στιγμή αισιοδοξίας ύστερα από μια μακριά νύχτα ύφεσης και θα είναι επώδυνο να κυλήσει πίσω λόγω πολιτικής αβεβαιότητας. Και θα ήταν, προπάντων, λογικό το επιχείρημα πως η στιγμή δεν είναι κατάλληλη για εκλογές, με τη διαπραγμάτευση ημιτελή, επειδή έτσι θα υποχρεωθεί η επόμενη κυβέρνηση, ιδίως αν είναι μια νέα κυβέρνηση, διαφορετικού πολιτικού μείγματος, να διαπραγματευθεί με την πλάτη στον τοίχο, σε αφυκτικά περιθώρια, με πολύ μικρότερη διαπραγματευτική δύναμη και μεγαλύτερη την πιθανότητα μιας ήττας.
Αλλά ακόμη κι αν όλα αυτά τα επιχειρήματα ήταν σωστά και οι εκλογές έπρεπε να μετατεθούν σε χρόνο ασφαλέστερο, η μετάθεσή τους σε ευλογότερο χρόνο μέσω μιας συναινετικής εκλογής Προέδρου τώρα σκοντάφτει στο ίδιο εμπόδιο όπου σκοντάφτει η χώρα χρόνια τώρα: στο κλίμα ακραίας, παράλογης, εμφυλιοπολεμικής σχεδόν πόλωσης που έχει επικρατήσει και κάνει τον δρόμο για την έξοδο από την κρίση τόσο δύσβατο.
Μήπως, λοιπόν, οι εκλογές είναι η αναγκαία διάβαση προς την άρση αυτού του πολωτικού κλίματος; Μήπως μας λυτρώσουν από το κλίμα του «μνημονιακού διχασμού» και επιτρέψουν, την επομένη, την ώς τώρα αδύνατη συναίνεση στα ελάχιστα και τη χάραξη ενός κοινά αποδεκτού, στα βασικά του, σχεδίου ανάταξης της χώρας και ανασυγκρότησης της οικονομίας; Θα μπορούσε να το ελπίσει κανείς. Αρκεί οι ίδιες οι εκλογές και το κλίμα μέσα στο οποίο θα διεξαχθούν να μην ανατινάξουν και τις τελευταίες γέφυρες συνεννόησης που απόμειναν.
Τις ήθελε κανείς αυτήν τη στιγμή; Μάλλον όχι. Συμφέρουν, βολεύουν κάποιον; Μάλλον όχι. Λιγότερο απ’ όλους βολεύουν και συμφέρουν εκείνον που εμφανίζεται με μεγαλύτερο ζήλο να τις επιδιώκει. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι σε όσο πιο ήρεμα νερά έπλεε το «ελληνικόν» τόσο μεγεθύνονταν οι πιθανότητες μιας καθαρής εκλογικής νίκης του ΣΥΡΙΖΑ. Οσο μικρότερη δόση ανασφάλειας, φόβων, κινδύνων είχε το εκλογικό κοκτέιλ τόσο μεγαλύτερη θα ήταν η εκλογική του ευκαιρία και μεγαλύτερα τα περιθώρια επιτυχούς διακυβέρνησης μετά. Αλλά να που είναι υποχρεωμένος να δώσει τον εκλογικό του αγώνα ως εάν παιζόταν ο τρίτος γύρος των διπλών εκλογών του 2012. Σε ένα περιβάλλον αντίστοιχων φόβων και κινδύνων. Και, επιπλέον, είναι υποχρεωμένος να χαμογελά ευτυχής, πως τάχα αυτό ακριβώς ήθελε.
Αλλά και της ΝΔ ο αρχικός σχεδιασμός άλλος ήταν. Να εμφανίσει ένα success story, μια υπόσχεση επικείμενης λύτρωσης και να θέσει στο εκλογικό σώμα το ερώτημα: «Μα θέλετε να διακινδυνεύσετε να χάσετε το εισιτήριο για την ευτυχία;». Υποχρεώθηκε σε μια κίνηση υψηλού ρίσκου. Πιεσμένη από τους έξω μάλλον παρά από τους μέσα, επέλεξε να οδηγηθούμε σε εκλογές ξυλάρμενοι, δίχως συμφωνία με τους εταίρους για το χθες και το αύριο, με την ελπίδα ότι ο φόβος θα κάψει τα σωθικά των ψηφοφόρων και την τελευταία στιγμή, στο παραβάν, μια προεξοφλημένη ήττα θα αποτραπεί ή θα περιοριστεί δραματικά.
Εκλογές λοιπόν - εκτός συγκλονιστικού απροόπτου.
Αλλά ποιος έχει δίκιο; Εκείνοι που θεωρούν τις εκλογές συνώνυμο της καταστροφής, απειλή θανάσιμη; Ή εκείνοι που τις βλέπουν ως λυτρωτική λύση;
Οι εκλογές, στο πελατειακό μας σύστημα, είχαν πάντα ένα κόστος: Η διοίκηση παραλύει, οι πολιτικοί προϊστάμενοι φεύγουν μαζικά για να πολιτευθούν, οι τελευταίες συνεδριάσεις της Βουλής δέχονται καταιγίδα «βολικών» τροπολογιών, η συλλογή εσόδων για το κράτος διακριτικά διακόπτεται, η οικονομική δραστηριότητα αναστέλλεται μέχρι να ξεκαθαρίσει ποιος θα διαχειρίζεται το μαγαζί την επομένη, με ποιον θα γίνονται οι «δουλειές»....
Ηταν μια παράδοση που έκανε, τα τελευταία σαράντα χρόνια, κάθε εκλογική χρονιά να είναι μια χρονιά απότομης διεύρυνσης των ελλειμμάτων του Δημοσίου. Και πολλά μπορεί να πάθαμε τα τελευταία πέντε χρόνια, αλλά από τις παραδόσεις του γένους δεν ξεμακρύναμε και πολύ. Αυτό θα ήταν ένα επιχείρημα κατά των πρόωρων εκλογών και μάλιστα σε μια στιγμή που η χώρα μετεωρίζεται και η επόμενη μέρα της και η θέση της στον κόσμο μοιάζουν τυλιγμένες στην αβεβαιότητα. Ενα επιχείρημα θα ήταν, επίσης, ότι η οικονομία μόλις γνώρισε μια αχνή στιγμή αισιοδοξίας ύστερα από μια μακριά νύχτα ύφεσης και θα είναι επώδυνο να κυλήσει πίσω λόγω πολιτικής αβεβαιότητας. Και θα ήταν, προπάντων, λογικό το επιχείρημα πως η στιγμή δεν είναι κατάλληλη για εκλογές, με τη διαπραγμάτευση ημιτελή, επειδή έτσι θα υποχρεωθεί η επόμενη κυβέρνηση, ιδίως αν είναι μια νέα κυβέρνηση, διαφορετικού πολιτικού μείγματος, να διαπραγματευθεί με την πλάτη στον τοίχο, σε αφυκτικά περιθώρια, με πολύ μικρότερη διαπραγματευτική δύναμη και μεγαλύτερη την πιθανότητα μιας ήττας.
Αλλά ακόμη κι αν όλα αυτά τα επιχειρήματα ήταν σωστά και οι εκλογές έπρεπε να μετατεθούν σε χρόνο ασφαλέστερο, η μετάθεσή τους σε ευλογότερο χρόνο μέσω μιας συναινετικής εκλογής Προέδρου τώρα σκοντάφτει στο ίδιο εμπόδιο όπου σκοντάφτει η χώρα χρόνια τώρα: στο κλίμα ακραίας, παράλογης, εμφυλιοπολεμικής σχεδόν πόλωσης που έχει επικρατήσει και κάνει τον δρόμο για την έξοδο από την κρίση τόσο δύσβατο.
Μήπως, λοιπόν, οι εκλογές είναι η αναγκαία διάβαση προς την άρση αυτού του πολωτικού κλίματος; Μήπως μας λυτρώσουν από το κλίμα του «μνημονιακού διχασμού» και επιτρέψουν, την επομένη, την ώς τώρα αδύνατη συναίνεση στα ελάχιστα και τη χάραξη ενός κοινά αποδεκτού, στα βασικά του, σχεδίου ανάταξης της χώρας και ανασυγκρότησης της οικονομίας; Θα μπορούσε να το ελπίσει κανείς. Αρκεί οι ίδιες οι εκλογές και το κλίμα μέσα στο οποίο θα διεξαχθούν να μην ανατινάξουν και τις τελευταίες γέφυρες συνεννόησης που απόμειναν.
