Σοσιαλδημοκρατία: Ο μεγάλος απών

Γιώργος Σιακαντάρης, Η Εφημερίδα των Συντακτών, Δημοσιευμένο: 2015-01-31

Η νίκη ΣΥΡΙΖΑ, υπό κάποιες προϋποθέσεις, μπορεί να συμβάλλει στην ανακατανομή ισχύος στην Ευρώπη, να αποτελέσει αφετηρία για μια ευρύτερη ανασυγκρότηση και επανίδρυση της ευρωζώνης. Υπό κάποιες άλλες προϋποθέσεις όμως μπορεί να τη διαλύσει. Η κεντρικής σημασίας προϋπόθεση για την αλλαγή της ευρωζώνης είναι η συμμαχία σοσιαλδημοκρατικής και ριζοσπαστικής Αριστεράς. Έχει δίκιο ο Πικετί όταν υποστηρίζει πως το μήνυμα της νίκης του ΣΥΡΙΖΑ προς τις πολιτικές δυνάμεις του σοσιαλδημοκρατικού χώρου (Γαλλικό και Ισπανικό Σοσιαλιστικό κόμμα) είναι να έρθουν σε πολιτική συνεννόηση με τις δυνάμεις της Αριστεράς ( Podemos και υπόλοιπη γαλλική Αριστερά).

Μα γιατί μπορεί να αντιτείνει κάποιος, να υπάρχει η συνεννόηση και η συνεργασία της ριζοσπαστικής Αριστεράς με τη Σοσιαλδημοκρατία, με μια δύναμη που όλα αυτά τα χρόνια δεν αντιστάθηκε σχεδόν καθόλου στο μοντέλο της λιτότητας; Ένα μοντέλο απώτερος σκοπός του οποίου ήταν η ελαχιστοποίηση του κράτους, σε πλήρη αντίθεση με την σοσιαλδημοκρατική πρόταση για ένα κράτος αναπτυξιακό μοχλό; Γιατί να μη αγνοηθεί η Σοσιαλδημοκρατία, όχι φυσικά λόγω της «προδοτικής» της στάσης, αλλά λόγω της απόλυτης ιδεολογικής υποχώρησης της στις αξίες του νεοφιλελευθερισμού;

Τα πράγματα δεν είναι έτσι. Η Σοσιαλδημοκρατία δεν φέρνει στην Ευρώπη μόνο το κράτος πρόνοιας, την αναδιανομή, την κοινωνική δικαιοσύνη, τη συνεργασία των δυνάμεων της εργασίας με αυτές του κεφαλαίου. Φέρνει μαζί της και την κουλτούρα της Ευρώπης ως ενιαίου χώρου. Αυτός ο χώρος δεν μπορεί να παραμείνει ενιαίος, αν δεν έλθουν εκ νέου στο προσκήνιο οι προτεραιότητες της Σοσιαλδημοκρατίας με τα μέσα (μεγάλοι αμοιβαίοι συμβιβασμοί) που αυτή χρησιμοποίησε για να τις επιβάλλει.

Η κριτική στη λειτουργία της σημερινής αρχιτεκτονικής της Ευρώπης και η διαμόρφωση συμμαχιών με όσους συμμερίζονται αυτή την κριτική αποτελεί την προϋπόθεση ώστε η Ευρώπη να προσφέρει λύσεις στους πολίτες της και όχι στα συμφέροντα των μεγάλων εταιρειών και τραπεζών. Δεν είναι δυνατό να έχουμε μια κεϊνσιανή Ευρώπη όταν γίνεται λόγος για τη διάσωση των τραπεζών και μια νεοφιλελεύθερη Ευρώπη όταν η διάσωση αφορά το κοινωνικό κράτος. Δεν είναι δυνατόν να υπάρχει κοινή νομισματική πολιτική, όταν δεν υπάρχουν κοινές δημοσιονομικές, φορολογικές, αναπτυξιακές, παραγωγικές και τραπεζικές πολιτικές. Στις διαφορετικές, για παράδειγμα, φορολογικές πολιτικές ανταποκρίνεται ένα φορολογικό ντάμπινγκ, που δεν αφήνει τον Νότο να ανασάνει.

Η κριτική του ευρωπαϊκού αριστερού ριζοσπαστισμού είναι ορθή ως προς το ένα σκέλος της, αφού αποδέχεται τη σημασία και την αξία του ευρώ σ’ αντίθεση με τα όποια υπολείμματα της κομμουνιστικής Αριστεράς και του αριστερισμού. Από την άλλη όμως τής διαφεύγει κάτι πολύ σημαντικό. Το ευρώ δεν μπορεί να υπάρχει χωρίς κανόνες. Και αυτοί οι κανόνες προκύπτουν μετά από συμβιβασμούς. Αυτή την αναγκαία για την Ενωμένη Ευρώπη κουλτούρα του συμβιβασμού φέρει η ευρωπαϊκή Σοσιαλδημοκρατία. Γι’ αυτό και είναι αναγκαία η συμμαχία των δυο πολιτικών χώρων. Εξάλλου οι συμμαχικές κυβερνήσεις μεταξύ αυτών των δυο χώρων αποτελούσαν σύνηθες φαινόμενο στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες πολύ πριν την κρίση.

Αντίθετα με τα παραπάνω η Αριστερά στην Ελλάδα σχημάτισε κυβέρνηση συμμαχώντας με τον ακροδεξιό εθνικολαϊκισμό; Μια συμμαχία που φάνηκε να είναι σφυρηλατημένη στη συμπόρευση συγκεχυμένων κοινωνικά αιτημάτων της άνω με την κάτω Πλατεία. Μια ιδιαίτερα επικίνδυνη συμμαχία που προέκυψε από την απουσία στη χώρα ενός σοβαρού, ενιαίου σοσιαλδημοκρατικού πόλου. Τα πρώτα αποτελέσματα της συμμαχίας μιας Αριστεράς γεμάτης με «επιφανείς» εκπροσώπους του αριστερού εθνολαϊκισμού με τον δεξιό εθνολαϊκισμό δυστυχώς αρχίζουν να φαίνονται, στην υπεράσπιση του «ξανθού γένους» του τουλάχιστον αυταρχικού καθεστώτος Πούτιν. Για να πούμε όμως και την πλήρη αλήθεια η εναλλακτική λύση που έμενε στον ΣΥΡΙΖΑ ήταν η συμμαχία με το αρχηγικό και αντιπολιτικό Ποτάμι ή με το φθαρμένο ΠΑΣΟΚ.

Έστω όμως και τώρα χρειάζεται να ξεκινήσουν οι διαδικασίες ομοσπονδοποίησης των τριών κομμάτων (ΠΑΣΟΚ, Κίνημα, ΔΗΜΑΡ με την προσθήκη των σοσιαλδημοκρατών του Ποταμιού) στο πλαίσιο διαμόρφωσης ενός ευρύτερου σοσιαλδημοκρατικού και ανανεωτικού αριστερού χώρου. Διαδικασίες που αν ευοδωθούν πρέπει να καταλήξουν σ’ ένα Συνέδριο ίδρυσης του ελληνικού σοσιαλδημοκρατικού πόλου. Πόλος που θα σέβεται και θα υπερασπίζεται την ιστορία των κομματικών σχηματισμών από τους οποίους προέρχεται και τους πρώην ηγέτες με τα λάθη και την προσφορά τους. Δεν θα αποτελεί όμως το άθροισμα, αλλά την υπέρβασή τους. Κάτι δηλαδή από το σενάριο δημιουργίας του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά σαφώς σ’ άλλη ιδεολογική και πολιτική βάση και φυσικά με εντελώς νέο αρχηγό.

Εύχομαι την επιτυχία του ΣΥΡΙΖΑ. Εξάλλου η άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία αποδεικνύει πόσο ανόητη ήταν η θεωρία η οποία «διάβαζε» αυτό το κόμμα μόνο ως άθροισμα αριστερίστικων συνιστωσών σταλινικής απόχρωσης, αλλά πολύ φοβάμαι πως για να μπορεί η ευχή να γίνει πραγματικότητα, αυτός ο χώρος χρειάζεται έναν άλλο σύμμαχο. Και αυτός είναι ο μεγάλος απών του πολιτικού μας συστήματος. Οι καιροί ου μενετοί.

Θέματα επικαιρότητας: Νέα κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ

Νίκος Μπίστης

Υπάρχουν δύο γραμμές στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ;

Νίκος Μπίστης, 2018-03-26

Έρχεται ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γιάννης Δραγασάκης...

Περισσότερα
Νίκος Τσούκαλης

Ακυρώθηκε ο σχεδιασμός για δομικές αλλαγές

Νίκος Τσούκαλης, 2018-03-02

Ο ανασχηματισμός φέρει την σφραγίδα του απρόοπτου και του...

Περισσότερα
Γιάννης Παπαθεοδώρου

Κυνηγοί κεφαλών

Γιάννης Παπαθεοδώρου, 2018-02-26

«Εμείς είμαστε από άλλο υλικό, δεν τρομάζουμε», είπε ο πρωθυπουργός...

Περισσότερα
Δημήτρης Χατζησωκράτης

Στόχος της κυβέρνησης είναι η δημιουργία σκιών για τους πολιτικούς αντιπάλους

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2018-02-18

Ο στόχος της κυβέρνησης είναι έκδηλος: η δημιουργία σκιών,...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Καθυστερήσεις και άγνοια κινδύνου

Κώστας Καλλίτσης, 2018-02-17

Οι αυταπάτες είναι κακός σύμβουλος. Και η κυβέρνηση φέρεται...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Κυβέρνηση με διχασμένη προσωπικότητα

Κώστας Καλλίτσης, 2017-10-01

Ο πρωθυπουργός επισκέπτεται κέντρα τεχνολογίας, επαινεί...

Περισσότερα
Γιάννης Βούλγαρης

Άλλαξαν όλα σε λίγες μέρες

Γιάννης Βούλγαρης, 2017-05-27

Μέσα σε μια εβδομάδα η ελληνική πολιτική κατάσταση άλλαξε...

Περισσότερα

Την πάτησε...

Νίκος Φιλιππίδης, 2017-05-24

«Μας κοροϊδέψατε. Μας βάλατε να ψηφίσουμε μέτρα και τώρα...

Περισσότερα

Άρθρα

Εγκλήματα διαρκείας στη Ράφα

2024-05-29

Τραγικό λάθος ο κυριακάτικος βομβαρδισμόςκαταυλισμού...

Στέργιος Καλπάκης

Τα πολλά πρόσωπα της υποκρισίας και της ανευθυνότητας

Στέργιος Καλπάκης, 2024-05-25

Άλλοτε πολέμιοι της Συμφωνίας, σήμερα ομνύουν στην τήρησή...

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

Σωτήρης Βαλντέν

Η Βόρεια Μακεδονία και τα όρια της πολιτικής της ισχύος

Σωτήρης Βαλντέν, 2024-05-26

Εν μέσω πολλαπλών διεθνών και περιφερειακών κρίσεων, μερικές...

Νίκος Κοτζιάς

H σημασία της συμφωνίας των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-19

Η συμφωνία των Πρεσπών έλυσε έναν γόρδιο δεσμό με θάρρος....

Θόδωρος Τσίκας

Το καλό κλίμα είναι θετικό, αλλά χρειάζεται και επίλυση

Θόδωρος Τσίκας, 2024-05-13

Η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη στην Άγκυρα πήγε θετικά,...

Βασίλης Τραϊφόρος

Δημοκρατία και επιστήμη

Βασίλης Τραϊφόρος, 2024-05-13

--Ο άνθρωπος στην ιστορική του διαδρομή ,περνώντας από πολλά...

Είναι επείγουσα ανάγκη να υπερασπιστούμε την Συμφωνία των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-05

Ας κινητοποιηθούμε όλοι για να υπερασπιστούμε την Συμφωνία...

Γιάννης Βούλγαρης

Μια επέτειος για 70+ ή μια υπόμνηση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2024-04-20

...Στις ιστορικά σημαδιακές μέρες όπως η αυριανή, επαναλαμβάνουμε...

Ο ιπτάμενος δίσκος

Παύλος Τσίμας, 2024-05-18

Τι είναι η μεταπολίτευση; Μια εορταστική στιγμή, εκείνο...

Ψέματα στον ανεμιστήρα: πώς η μείωση των ΑΞΕ κατά -36% έγινε «έκρηξη επενδύσεων» +62%

Νίκος Ράπτης, 2024-05-09

Εκατοντάδες ΜΜΕ αναμάσησαν πρόσφατα το κυβερνητικό non paper...

Κώστας Καλλίτσης

Η καλή ακρίβεια

Κώστας Καλλίτσης, 2024-04-28

Ένας βασικός παράγοντας που υποδαυλίζει τον πληθωρισμό...

×
×